I SA/Po 221/98

WyrokWSA w Poznaniu1998-08-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który rozpoczął działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego i wybrał zwolnienie od podatku VAT, traci to zwolnienie z chwilą przekroczenia limitu obrotu, a nadwyżka podlega opodatkowaniu VAT?
Ratio decidendi
Podatnik, który rozpoczął działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego i skorzystał ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, traci to zwolnienie od momentu przekroczenia limitu obrotu określonego w tym przepisie. Nadwyżka ponad kwotę wolną podlega opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 22%. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, uwzględniając stanowisko Prezesa GUS w kwestii klasyfikacji działalności podatnika.
Stan faktyczny
Ryszard Ch., artysta plastyk, rozpoczął działalność gospodarczą 1 sierpnia 1994 r. i wybrał zwolnienie od podatku VAT, oświadczając, że jego obroty nie przekroczą 120.000 PLN. Urząd Skarbowy określił mu zobowiązanie w podatku VAT za okres od września do grudnia 1994 r., uznając, że przekroczył limit obrotu. Spór dotyczył klasyfikacji jego usług (projektowanie plastyczne wnętrz i wystaw sklepowych) – podatnik uważał je za dzieła sztuki (KU 83), zwolnione z VAT, podczas gdy organy podatkowe, opierając się na opiniach GUS, klasyfikowały je jako rzeczoznawstwo (KU 89), podlegające opodatkowaniu po przekroczeniu limitu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Ryszarda Ch. na decyzję Izby Skarbowej w P.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ryszarda Ch. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 23 grudnia 1997 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług - oddala skargę. Decyzją z dnia 9 września 1997 r. Urząd Skarbowy P.-J. określił zobowiązanie podatnika Ryszarda Ch. w podatku VAT za miesiące: wrzesień 1994 r. w kwocie 988,50 PLN z odsetkami październik 1994 r. w kwocie 12.254 PLN z odsetkami grudzień 1994 r. w kwocie 6.515,50 PLN z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że podatnik Ryszard Ch., dyplomowany artysta plastyk, rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej dnia 1 sierpnia 1994 r. i 9 sierpnia 1994 r. złożył zgłoszenie rejestracyjne wraz z oświadczeniem o wyborze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług przy czym stwierdził, że działalność artystyczną prowadzi od 1974 r. i jego dochód w roku 1993 wynosił 40.378 PLN a w okresie od stycznia do 1 sierpnia 1994 r. dochód wynosił 9.325 PLN wobec czego spełnia warunki z powołanego art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy. Ze zwolnienia od podatku VAT podatnik korzystał do czasu przekroczenia sprzedaży usług o wartości przekraczającej kwotę 1.200.000.000 zł po denominacji 120.000 PLN. W myśl art. 14 ust. 6 ustawy, podatnik rozpoczynający czynności określone w art. 2 ustawy, w tym prowadzenie usług, może wybrać zwolnienie podatkowe jeśli wartość obrotu nie przekroczy - w proporcji do okresu sprzedaży - kwoty wymienionej w ust. 1, w tym przypadku kwoty 120.000 PLN. Jeśli wartość sprzedaży zostanie przekroczona w ciągu roku podatkowego zwolnienie od VAT traci moc od momentu przekroczenia tej wartości. W takiej sytuacji opodatkowaniu podlega owa nadwyżka sprzedaży ponad kwotę 120.000 zł. Urząd Skarbowy określał wartość nadwyżki po raz drugi bowiem Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych obu instancji z powodu nieustalenia klasyfikacji świadczonych przez podatnika usług, przesądzającej o wysokości podatku VAT. Dokonana przez podatnika klasyfikacja jego usług według symbolu KU 83, tj. zwolnionych od podatku VAT, była sprzeczna z klasyfikacją wskazaną przez Wojewódzki Urząd Statystyczny w P., którego zdaniem należało stosować symbol KU 89 "rzeczoznawstwo". Z kolei Departament Standardów i Rozwoju GUS zakwalifikował działalność podatnika, polegającą na projektowaniu plastycznym wnętrz i wystaw sklepowych, do kategorii KU podbranży 89302 - "rzeczoznawstwo". W załączniku nr 2 do ustawy o podatku od towarów i usług wymieniono pod poz. 9, jako zwolnione od podatku VAT, usługi w zakresie kultury i sztuki oznaczone symbolem KU 83-84. Następne pismo GUS z 3 października 1995 r. zawiera stwierdzenie, że praca artystyczna, polegająca na projektowaniu mozaiki opraw graficznych nieprzetargowych oraz kolorystyki ścian jest tworzeniem dzieł sztuki przez absolwenta wyższej Uczelni Artystycznej i należy zaliczyć ją do "usług muzealnictwa, ochrony zabytków i sztuki", a zatem do podbranży 83101 zwolnionej od podatku VAT. Wobec zakwalifikowania przez organy podatkowe obu instancji prac skarżącego do "rzeczoznawstwa" Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę podatnika i wyrokiem z dnia 29 października 1996 r. zalecił żądania od Prezesa GUS ujednoliconego stanowiska co do zaliczenia pracy podatnika do określonej grupy statystycznej. Wobec braku jednolitości stanowiska GUS, istotnego do ustalenia istnienia, lub nieistnienia obowiązku podatnika w podatku VAT, Naczelny Sąd Administracyjny zalecił ustalenie właściwej w niniejszym przypadku klasyfikacji działalności podatnika z określeniem stawki podatku VAT, o ile czynności skarżącego nie są zwolnione od podatku VAT z ustawy. W wykonaniu wytycznych NSA Izba Skarbowa w P. zwróciła się pismem z dnia 28 stycznia 1997 r. do Prezesa GUS o rozstrzygnięcie problemu klasyfikacji usług podatnika i otrzymała od Prezesa GUS wyjaśnienie, że usługi świadczone przez dyplomowanego artystę, polegające na projektowaniu plastycznym wnętrz i wystaw sklepowych oraz imprez należy zakwalifikować do podkategorii KW i U 74 84 13, jako "usługi w zakresie opracowania projektów wystroju wnętrz i dekoracji KU rzeczoznawstwo". Na podstawie tego pisma Izba Skarbowa stwierdziła, że usługi, świadczone przez skarżącego nie są zwolnione od podatku VAT, wobec czego nadwyżka ponad kwotę wolną od podatku VAT, zgodnie z brzmieniem art. 14 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług /Dz.U. nr 11 poz. 50/ podlega opodatkowaniu według stawki 22 procent podatku VAT. W tej sytuacji Izba Skarbowa uchyliła w całości decyzję organu I instancji ustalającą obowiązek podatnika w podatku VAT na łączną kwotę 19.758 PLN i ustaliła wysokość podatku VAT na sumę 16.195,10 PLN. Powyższą decyzję zaskarżył podatnik do NSA skargą opartą na zarzucie naruszenia art. 14 ust. 6 ustawy o podatku VAT oraz art. 6-8, art. 75 i art. 84 Kpa i na tej podstawie domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Poza sporem jest, że skarżący w czasie trwania roku podatkowego 1 sierpnia 1994 r. wybrał zwolnienie od podatku VAT określone w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Takiej sytuacji dotyczą przepisy ust. 6 i 7 art. 14 ustawy, w których mowa o rozpoczęciu działalności pod rządem ustawy w ciągu roku podatkowego. Ust. 7 art. 14 wyjaśnia, że jeśli wartość określona przez podatnika w złożonym oświadczeniu przekroczy - w proporcji do okresu prowadzenia sprzedaży usług - kwotę z ust. 1 lub 2 - zwolnienie od podatku VAT traci moc od momentu przekroczenia tej wartości i opodatkowaniu podlega nadwyżka zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy. Skarżący nie skorzystał z ust. 8 umożliwiającego wybór zwolnienia określonego w art. 14 ust. 1 pkt 2, do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty podanej przez podatnika w złożonym oświadczeniu, w tym przypadku do końca października 1994 r. Poza sporem jest, że skarżący prowadził działalność, o której mowa w art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych tzw. wolny zawód do 31 lipca 1994 r. i jego przychody korzystały ze zwolnienia przedmiotowego w zakresie podatku VAT na mocy art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Z dniem 1 sierpnia 1994 r. skarżący rozpoczął wykonywanie czynności określonych w art. 2 ustawy, a zatem podlegających opodatkowaniu. Zmiana formy opodatkowania stwarzała możliwość rozszerzenia kręgu zleceniodawców na odbiorców usług będących osobami prawnymi. Skarżący dokonał wszelkich czynności formalnych i uzyskał zwolnienie od podatku VAT, pod warunkiem nieprzekroczenia wartości deklarowanej obrotu wynoszącej 1.200.000.000 zł po denominacji 120.00 PLN. Skarżący w proporcji do okresu prowadzonej działalności kwotą tą przekroczył we wrześniu 1994 r. tracąc zwolnienie od VAT, zatem obciążenie go podatkiem VAT było uzasadnione. Izba Skarbowa w P. spełniła wszystkie zalecenia NSA zawarte w wyroku z dnia 29 października 1996 r. Pismo Związku Polskich Artystów Plastyków z 10 sierpnia 1995 r. przesłane zostało do GUS i zapewne stanowiło materiał dowodowy przy podejmowaniu opinii, dotyczącej klasyfikacji działalności podatnika, wpływającej na jego obowiązki w podatku VAT. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Izby Skarbowej, że ustawa o podatku VAT odwołuje się do klasyfikacji wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej, a w konkretnej sprawie spór co do sposobu klasyfikacji działalności skarżącego rozstrzygnął Prezes GUS, upoważniony do wykładania niejasności, dotyczących klasyfikacji określonych usług. W tej sytuacji podniesione przez skarżącego zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów Kpa, należało uznać za niezasadne bowiem stan faktyczny sprawy ustalony został w sposób zgodny z rzeczywistym i po uzyskaniu informacji co do zakwalifikowania usług skarżącego do właściwego symbolu statystycznego. Z tych przyczyn i wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło