I SA/Po 2283/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Karol Pawlicki/spr./ Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R.N., M.J. ,A.N. s.c. A na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 roku oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił firmie "A" spółce cywilnej - R.N., A.N., M. J. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zawyżenia podatku do przeniesienia za poszczególne miesiące 2000 r. W uzasadnieniu podano, że w wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące nieprawidłowości: - podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur zakupu wystawionych przez "B" sp. z o.o. w J., ul. [...]. Zebrany w toku czynności kontrolnych materiał dowodowy potwierdził, że w/w spółka nie była w badanym okresie podmiotem uprawnionym do wystawiania faktur VAT. Podatek naliczony wynikający z faktur zakupu VAT wystawionych przez "B", który został odliczony przez podatnika nie został przez wystawcę ani zadeklarowany ani zapłacony. - stwierdzono, że podatnik odliczył z podatku należnego podatek naliczony wynikający z następujących faktur zakupu: wystawionych przez Biuro Consultingowe "C " w P., ul. [...], którego właścicielem jest L.R., wystawionych przez P.W. "D", ul. [...] w P., wystawionych przez firmę "E" A.N. w P. oraz "F" Handel -Usługi w P., ul. [...]. Organ stwierdził, że kontrolowana jednostka nie przedstawiła dowodów potwierdzających związek poniesionych kosztów z przychodem. Brak było udokumentowania związku z przychodami wydatków na: szkolenie w zakresie prawa pracy, konsultacje i szkolenie w zakresie handlu międzynarodowego, rynku papierów wartościowych, doradztwa prawnego w zakresie przekształceń własnościowych. Zdaniem organu w niniejszej sprawie prawidłowo powołano jako podstawę rozstrzygnięcia art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, który stwierdził, że obniżenie kwoty zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywania przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzano w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Z kolei na podstawie § 50 ust. 4 pkt 1 lit. "a"oraz pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 109, poz. 1245/ organ stwierdził, że spółka nie miała podstaw do zwrotu podatku naliczonego. W odwołaniu wspólnicy spółki cywilnej "A" zarzucili decyzji naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów art. 121, 122 i 193 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w postępowaniu odwoławczym Izba Skarbowa zleciła organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy zakwestionowane faktury VAT wystawione przez spółkę "B" są potwierdzone kopią u wystawcy. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w piśmie z dnia [...] maja 2003 r. poinformował, że po kolejnym wezwaniu W.W. nie stawił się w siedzibie UKS w wyznaczonym na dzień [...] maja 2003 r. terminie i przesłał kolejne zwolnienie lekarskie. W związku z powyższym pracownicy Urzędu Kontroli Skarbowej udali się do Biura Rachunkowego "C" /prowadzonego przez L.R./, P. ul. [...], gdzie - zgodnie ze zgłoszeniem dokonanym w Urzędzie Skarbowym - prowadzone są księgi podatkowe spółki "B". Pod wskazanym adresem /będącym równocześnie miejscem stałego zameldowania W.W./ stwierdzono brak szyldu Biura "C". Pracownicy UKS nie zostali wpuszczeni do pomieszczenia, a od osoby podającej się za siostrzeńca L.R. uzyskali informację, że przebywa on w szpitalu, natomiast W.W. wyjechał w interesach na dłuższy czas. W ciągu ośmiu miesięcy Inspektorzy UKS podejmowali wszelkie możliwe działania w celu przeprowadzenia kontroli sprawdzającej w firmie "B". Okazały się one jednak bezskuteczne. O powyższych działaniach informowani byli na bieżąco wspólnicy spółki "A". Nie przejawili jednak żadnej inicjatywy umożliwiającej nawiązanie kontaktu z poszukiwanym kontrahentem, mimo, że powinni być zainteresowani wyjaśnieniem sprawy, jako że ponoszą skutki podatkowe wynikające z braku kopii faktur u wystawcy. W odniesieniu do kwestii faktur dotyczących nabycia usług /konsultacji, szkoleń, doradztwa prawnego, usług marketingowych/ organ odwoławczy stwierdził, że kontrola wykazała, iż w badanym okresie spółka nabyła od Biura Consultingowego "C" szereg usług niematerialnych o niewspółmiernej wartości w stosunku do osiąganych przychodów. Były to następujące usługi: szkolenie w zakresie prawa pracy, konsultacje i szkolenie w zakresie handlu międzynarodowego oraz przepisów dotyczących odpraw celnych, szkolenie i konsultacje w zakresie rynku papierów wartościowych i narzędzi finansowych jako źródło dochodów, analiza rynków finansowych, doradztwo prawne w zakresie przekształceń własnościowych spółki cywilnej w spółkę prawa handlowego, szkolenie w zakresie prawa handlowego, doradztwo prawne przy zawieraniu kontraktów handlowych. Spółka nabyła ponadto usługi marketingowe i redystrybucyjne od firm PW "D", E- A.N., F - Handel-Usługi. Jednocześnie kontrola wykazała, że podatnik prowadził działalność handlową towarami tego samego asortymentu w kręgu tych samych dostawców i odbiorców. Nie utworzono oraz nie podjęto działalności w ramach nowego podmiotu, w szczególności z osobowością prawną, ani w kraju ani poza jego granicami. Nie rozszerzono też zakresu prowadzonej działalności o import i eksport. W postępowaniu spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających związek poniesionych wydatków z przychodami. W trakcie kontroli zwrócono się do podatnika o przedstawienie opracowań i efektów zlecanych badań. Podatnik dostarczył jedynie ulotki reklamujące wyroby tj. masło, mleko, śmietanę i sery /art. spożywczych powszechnie kupowanych, których spożycie jest stosunkowo stałe/ informując jednocześnie, że wyniki badań zgodnie z umową są przechowywane u zleceniobiorcy. Organ I instancji, w celu potwierdzenia zawartych transakcji i sprawdzenia wyników opracowań podejmował próby przeprowadzenia kontroli w firmie PW "D", jednakże kontrola ta nie doszła do skutku z uwagi na chorobę L.R. prowadzącego biuro rachunkowe "C", w którym przechowywane były dokumenty tego kontrahenta. Organ odwoławczy zwrócił się do spółki o przedstawienie dodatkowych dowodów potwierdzających związek z przychodem spółki wydatków poniesionych na usługi niematerialne. W odpowiedzi na powyższe strona w piśmie z dnia [...] maja 2003 r. stwierdziła, że opracowania dotyczące przedmiotowych usług znajdują się w posiadaniu zleceniobiorców, co może zostać potwierdzone przez świadka L. R. W załączaniu do wskazanego pisma przesłano kserokopie zawartych przez stronę umów dotyczących usług z zakresu doradztwa prawnego, finansowego i podatkowego oraz usług promocyjno-reklamowych. Mając na względzie przytoczone wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony stan faktyczny Izba Skarbowa stwierdziła, że na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług nie przysługiwało podatnikowi prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zakwestionowanych fakturach dokumentujących nabycie omawiany usług. W skardze wniesionej do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wspólnicy spółki "A" - R.N., A.N. i M. J. wnieśli o uchylenie decyzji organów I i II instancji. Decyzji Izby Skarbowej zarzucono naruszenie art. 19 ust.1 i art. 35 ustawy o podatku od towarów i usług oraz § 50 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r., art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 121, 122, 193 Ordynacji podatkowej. Skarżący zarzucili organom, że: - nie przeprowadzono kontroli w firmach "B" i "C", "G" i "D", - bezpodstawnie przyjęto istnienie powiązań pomiędzy udziałowcami spółki "A" a spółką cywilną "H", - pozbawiono ich możliwości obrony swych praw poprzez oddalenie wniosków dowodowych. Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzenia Ministra Finansów należy stwierdzić, że organy I i II instancji podejmowały w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu uzyskania informacji będących w posiadaniu L.R. Jednak to nie z winy organów, lecz z przyczyn tkwiących po stronie kontrahenta nie można było potwierdzić, czy kopie kwestionowanych faktur znajdują się u ich wystawcy. W niniejszej sprawie bezspornym był fakt, że spółka "B" zadeklarowała podatek należny tylko w rozliczeniu za styczeń i luty 2000 r. Natomiast w okresie od marca do grudnia 2000 r. w/w spółka nie złożyła żadnych deklaracji VAT-7, mimo, że wystawiała w tym czasie faktury dokumentujące sprzedaż, które spółka skarżąca ujmowała w prowadzonych przez siebie rejestrach zakupu i obniżyła swój podatek należny o podatek naliczony zawarty w tych dokumentach. W tych okolicznościach organy prawidłowo uznały, że faktury zakupu wystawione przez spółkę "B" nie stanowiły podstawy do obniżenia podatku należnego i dlatego orzekły zgodnie z § 50 ust. 4 pkt 1 lit. "a" oraz pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zauważyć należy, że łączna wartość nabytych w 2000 r. usług niematerialnych wyniosła netto [...] zł, podatek od towarów i usług [...] zł, podczas gdy osiągnięty w tym okresie przychód wyniósł [...] zł, a uzyskany dochód [...] zł. Jednocześnie organy wykazały, że podatnik prowadził działalność handlową towarów tego samego asortymentu w kręgach tych samych dostawców i odbiorców. Nie rozszerzono zakresu działalności i nie podjęto działań w celu utworzenia nowego podmiotu gospodarczego. Spółka nie przedstawiła dowodów potwierdzających związek poniesionych wydatków z przychodami. Na wezwanie organów przedłożono jedynie ulotki reklamujące np. masło, mleko, sery. Organy, mimo starań, nie były w stanie przeprowadzić kontroli w firmie "D". Strona przedłożyła w trakcie postępowania odwoławczego pismo z dnia [...] maja 2003 r. wraz z umowami o doradztwo prawne z [...] lutego 2000 r. i umowę zlecenie z [...] października 2000 r. /k. [...]-[...] akt administracyjnych/. Z umów tych jednak nie wynika, jaki był efekt ich zawarcia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy prawidłowo uznały, że w okolicznościach niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dokumentujących nabycie usług. Stosownie bowiem do treści art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Określenie "w celu" oznacza nie każdy wydatek, lecz taki, który pozostaje w takim związku przyczynowo-skutkowym, że poniesienie go miało wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów. Taki wydatek należy jednak należycie udokumentować, a podatnik winien wskazać jego związek z osiągniętym przychodem. W niniejszej sprawie skarżąca spółka oprócz faktur i umów zawartych przy piśmie z dnia [...] maja 2003 r. nie przedstawiła żadnych dokumentów. Z kolei zarzut naruszenia art. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma znaczenia w sprawie, której przedmiotem jest podatek od towarów i usług. Sąd nie stwierdził też naruszenia przez organy przepisów proceduralnych. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. /-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ J.Małecki