I SA/Po 2293/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Sędziowie NSA Jerzy Małecki, as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz (spr.), Protokolant sekr.sąd. Ewa Szydłowska, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi T.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienie środka odwoławczego w sprawie podatku od środków transportowych oddala skargę. /-/M.Jaśniewicz /-/J.Ruszyński /-/J.Małecki Decyzją z dnia 10.06. [...]r. o nr [...] Burmistrz na podstawie art.207 i 210 w zw. z art. 21 § 3 i art. 53 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn, zm. ; dalej Ordynacja podatkowa) , art.9 i 11 ust.1 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz.31 z 1991 r. z póź. zm.) i Uchwały Rady Miejskiej nr XLIV/312/98 z dnia 30.01.1998 r. , III/24/98 z 11.12.1998 r. , XIX/141/99 z dnia 30.11.1999 r. postanowił określić T.P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych w łącznej kwocie [...]zł oraz określić wysokość odsetek za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł. Decyzja ta została doręczona w miejscu zamieszkania T.P. w G. , przy ul. [...] w dniu 13.06. [...]r. jego żonie K.P., która podjęła się oddania pisma adresatowi. Doręczenie zostało dokonane przez pracownika Urzędu Miejskiego – W.K. – za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym K.P. podpisała odbiór i wpisała datę odbioru. Odwołanie od tej decyzji datowane na 28.06. [...]r. nadane zostało przez T.P. w Urzędzie Pocztowym dnia 12.07. [...]r. W treści odwołania wskazano , że decyzja Burmistrza z dnia 10.06. [...]r. została doręczona odwołującemu dnia 27.06. [...]r. Postanowieniem z dnia 5.08. [...]r. w sprawie [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.1 , 2 i art.17, 28 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz.856) oraz art.228 § 1 pkt.2 i § 2 w zw. z art.223 § 2 pkt.1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 poz.926 ze zm. ; dalej Ordynacja podatkowa) postanowiło stwierdzić, że odwołanie T.P. zostało wniesione z uchybieniem terminowi przewidzianemu dla jego wniesienia w art. 223 § 2 pkt.1 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał , że odbiór decyzji w dniu 13.06. [...]r. został potwierdzony na druku "potwierdzenie odbioru" znajdującym się w aktach sprawy. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku nie zachowania terminu zgodnie z art.228 § 1 pkt.2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wydaje postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania , co skutkuje pozostawieniem go bez rozpatrzenia. Termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 27.06. [...]r. Wskazano także na tryb przywracania terminu do wniesienia odwołania. Od tego postanowienia T.P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniósł w niej o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienia odwołania jako skutecznego. W uzasadnieniu stwierdził, że postanowienie zostało wydane "w sposób mechaniczny i niedopuszczalny" nie uwzględniając ważnego interesu podatnika. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł , że każda decyzja musi dotrzeć bezpośrednio do adresata , co oznacza , że odbiór decyzji musi własnoręcznie potwierdzić adresat. Wydanie decyzji oznacza nie tylko jej sporządzenie lecz także wprowadzenie jej do obrotu prawnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie zostało wykazane jakoby odbiór decyzji nastąpił 13.06. [...]r. Doręczenie przez pracownika Urzędu Miejskiego na druku zwrotnego poświadczenia odbioru nie jest żadnym dowodem doręczenia dnia 13.06. [...]r. przedmiotowej decyzji i własnoręcznym potwierdzeniem przez adresata czyli przez T.P. Podniósł, że nie przedstawiono mu kserokopii tego dowodu. Termin policzono błędnie od dowolnie przyjętej i nie wpisanej własnoręcznie przez niego daty doręczenia. Wskazał , że dopiero z treści uzasadnienia dowiedział się , że przywrócenie terminu możliwe jest tylko na wniosek zainteresowanego. Ani Burmistrz ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie doręczyło mu postanowienia , ani zawiadomienia z art.162 § 1 i 2 i art.163 § 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Co pozbawiło go prawa wniesienia zażalenia na wypadek przewidziany w art.163 § 3 Ordynacji podatkowej. Naruszono zadaniem skarżącego zasadę , ze urzędy jak i wymiar sprawiedliwości winny być ludziom przyjazne. Publiczną tajemnicą jest , że urzędy nie uwzględniają ważnego interesu podatnika. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie przytoczono żadnych dowodów , ani logicznych argumentów , że w przedmiotowej sprawie nie został wniesiony wniosek o przywrócenie terminu. Zdaniem autora skargi z wyłącznej winy organów pozbawiono go obrony jego praw. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do przepisu art.97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153 po.1271 ze zm.) - sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ). Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy obowiązujące , a zatem przepisy ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. u. Nr 74 poz.368 ze zm.). Na podstawie art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa , w tym także tych nie podnoszonych w skardze , które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ). Skarga okazała się bezzasadna albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Tryb doręczania pism przez organ podatkowy został całościowo i szczegółowo uregulowany w Rozdziale 5 Działu IV Ordynacji podatkowej. Sposób doręczania bezpośrednio pisma adresatowi został zawarty w art.148 Ordynacji podatkowej. Jednakże jego uzupełnienie stanowi przepis art.149 Ordynacji podatkowej. Przewiduje on mianowicie , że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie to określane jest jako zastępcze. Ma ono charakter uzupełniający, a jego celem jest przede wszystkim umożliwienie biegu postępowania w przypadku opieszałości lub złej woli adresatów. Wymaga podkreślenia, że taka forma doręczenia ma charakter równorzędny z doręczeniem pisma samej stronie. Możliwość i skuteczność doręczenia w trybie art.149 Ordynacji podatkowej uzależniona jest od spełnienia łącznie kilku przesłanek. Są nimi : nieobecność adresata w danym momencie w mieszkaniu , w którym zamieszkuje, pismo zostaje oddane domownikowi , odbiór pisma zostaje pokwitowany przez domownika i osoba ta zobowiązuje się oddać pismo adresatowi. Wszystkie te niezbędne warunki zostały spełnione przy doręczeniu decyzji żonie skarżącego K.P. w dniu 13.06. [...]r. i w takim przypadku za datę doręczenia uznaje się datę doręczenia pisma domownikowi. W tym momencie procedura doręczenia się kończy i okoliczność , że osoba ta nie oddała w stosownym czasie pisma do rąk adresata nie ma wpływu na bieg terminu związanego z datą doręczenia , np. terminu do wniesienia odwołania (por. t.6 do art.149 w Ordynacja podatkowa. Komentarz , S.Babiarz i inni , Wydawnictwo prawnicze Lexis Nexis , Warszawa 2004 , str.467-8 i powołane tam orzecznictwo). Przepisy zatem nie wymagają bezwzględnego doręczania pism bezpośrednio do rąk adresata dla ich skuteczności. Bezpodstawne są także wywody uzasadnienia skargi dotyczące naruszenia art.162 i art.163 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wskazał jedynie stronie na możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wobec braku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przez T.P. organy podatkowe nie mogły rozpatrywać tej kwestii, a tym samym naruszyć jakichkolwiek uprawnień skarżącego. Nie można zatem przyjąć, by organy podatkowe naruszyły zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wyartykułowaną w przepisie art.121 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art.162 § 1 Ordynacji podatkowej termin można przywrócić jedynie na wniosek osoby zainteresowanej, a niedopuszczalne jest prowadzenie tego postępowania z urzędu przez organy podatkowe. Na marginesie powyższych rozważań należy podnieść, że przyjmując nawet jako datę doręczenia wskazywany przez skarżącego w odwołaniu dzień 27.06. [...]r. , to i tak termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie dnia 11.07. [...]r. Odwołanie zostało bowiem nadane listem poleconym dopiero dnia 12.07. [...]r. Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270). /-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Ruszyński /-/ J.Małecki uk