I SA/Po 234/26

Dnia 9 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi M. G. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego M. G. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną interpretacją indywidualną z 25.11.2025 r., [...], Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako "DKIS" lub "organ") stwierdził, że stanowisko M. G. (dalej jako "Wnioskodawca" lub "Skarżący") w sprawie oceny skutków opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczące przeniesienia prawa własności lokalu mieszkalnego na podstawie umowy renty odpłatnej jest nieprawidłowe. Wnioskodawca przedstawił następujący opis zdarzenia przyszłego. Dnia 16.10. 2023 r. umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego [...] Skarżący nabył prawo własności do lokalu mieszkalnego [...] stanowiącego odrębną nieruchomość [...]. Wartość nabytego ww. lokalu została określona na kwotę [...]zł. Wnioskodawca jest osobą starszą ([...] lat), schorowaną. Ponieważ potrzebuje dodatkowych środków pieniężnych na codzienne życie, chce zawrzeć umowę renty odpłatnej. W ramach tej umowy przeniesie na nabywcę ww. prawo własności do lokalu mieszkalnego w zamian za co nabywca będzie wypłacał Skarżącemu co miesiąc określoną kwotę pieniężną. Nowy właściciel wypłaci Skarżącemu ponadto jednorazowo kwotę [...]zł. Nabywca ustanowi także na rzecz Wnioskodawcy na zbywanym lokalu służebność osobistą mieszkaniu, która umożliwi nieodpłatne korzystanie z tego lokalu, z wyłączeniem osób trzecich, aż do śmierci Wnioskodawcy. Sam termin "wynagrodzenie" nie przesądza o ekwiwalentności świadczeń stron, stąd też jeżeli umowa renty ma charakter odpłatny, bez względu na to, czy świadczenia stron są ekwiwalentne, należy do niej odpowiednio stosować przepisy o sprzedaży. Przepisy o sprzedaży należy stosować do renty odpowiednio, co oznacza, że konieczne jest przede wszystkim uwzględnienie szczególnego charakteru tej ostatniej. Ustawodawca w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm., dalej w skrócie "u.p.d.o.f.") posłużył się pojęciem "odpłatne zbycie", nie zawężając katalogu odpłatnych czynności prawnych, w wyniku których dochodzi do przeniesienia własności nieruchomości (udziału w nieruchomości) bądź prawa jedynie do umowy sprzedaży czy zamiany. Pod pojęciem odpłatnego zbycia rozumie się każdą czynność, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności z dotychczasowego właściciela na nowy podmiot i przeniesienie tego prawa ma charakter odpłatny. Oznacza to, że na podstawie umowy o rentę w zamian za przeniesienie własności udziału w nieruchomości również dochodzi do odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości. W opisanym zdarzeniu przyszłym wypłacana renta, na mocy odpłatnej umowy renty w zamian za przeniesienie własności nieruchomości przez Wnioskodawcę na nabywcę, stanowi formę odpłatności za zbycie nieruchomości. Zatem, skutki podatkowe otrzymywania dożywotniej renty w zamian za zbycie nieruchomości w drodze zawarcia umowy odpłatnej renty należy rozpatrywać w oparciu o przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Przytoczony przepis formułuje generalną zasadę, że jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub praw w nim wymienionych miało miejsce przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej, stanowi źródło przychodu i w efekcie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. Tym samym, a contrario, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie - nie jest źródłem przychodu i przychód tak uzyskany w ogóle nie podlega opodatkowaniu. W związku z powyższym Skarżący zadał następujące pytanie: Czy zbycie prawa własności do lokalu mieszkalnego [...] nabytego ww. umową darowizny na podstawie umowy renty odpłatnej w ramach, której nabywca będzie wypłacał Skarżącemu comiesięczne świadczenia w pieniądzu, wypłaci Skarżącemu jednorazowo kwotę [...]zł oraz zagwarantuje Skarżącemu możliwość dożywotniego bezpłatnego korzystania ze zbywanego lokalu, przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przez Skarżącego ww. prawa własności, spowoduje zobowiązanie do zapłaty podatku dochodowego w wysokości 19% po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu podatkowym na podstawie art. 10, 19 i 30e u.p.d.o.f.? Zdaniem Skarżącego przeniesienie prawa własności w opisanym powyżej lokalu mieszkalnym nabytego w drodze darowizny, na podstawie umowy renty odpłatnej, w której nabywca zobowiąże się do wypłaty co miesiąc na rzecz Skarżącego określonej sumy pieniężnej, wypłaci mu jednorazowo kwotę [...]zł oraz zapewni możliwość dożywotniego, nieodpłatnego zamieszkiwania w zbywanym lokalu, przed upływem 5 lat od daty nabycia ww. nieruchomości nie spowoduje zobowiązania do zapłaty podatku dochodowego w wysokości 19% po zakończeniu roku podatkowego. Niemożliwe jest bowiem ustalenie wysokości przychodu, od której byłby liczony podatek (pomimo, iż ww. prawo własności do lokalu mieszkalnego zostanie zbyte umową o charakterze odpłatnym). Stanowisko to potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.11.2014 r., II FPS 4/14, a także kolejne interpretacje wydawane przez odpowiednie organy. Skarżący zacytował obszernie interpretację z 10.10.2017 r., [...], odnoszącą się do umowy renty zdefiniowanej w art. 903 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ([aktualnie: Dz.U. z 2025 r. poz. 1071], dalej w skrócie "k.c.") i braku ekwiwalentności świadczeń oraz podkreślającej okoliczność, że w przypadku renty dożywotniej nie ma możliwości ustalenia wysokości przychodu uzyskiwanego przez osobę zbywającą nieruchomość lub inną rzecz. Prowadzi to do wniosku, że jakkolwiek zbycie nieruchomości lub innej rzeczy na podstawie umowy renty dożywotniej stanowi odpłatne zbycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., to niemniej jednak nie jest możliwe ustalenie wysokości przychodu uzyskiwanego przez zbywcę. Analogiczne stanowisko zajął także Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w interpretacji indywidualnej z 13.11.2015 r., [...], podkreślając, iż w przypadku umowy renty dożywotniej nie jest możliwe ustalenie wysokości przychodu uzyskiwanego przez zbywcę. Uznając stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe DKIS przytoczył art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., a także art. 155 i 906 k.c. Zaznaczył, że w przypadku renty za wynagrodzeniem wartość świadczenia tytułem wynagrodzenia za ustanowienie renty nie musi odpowiadać wartości świadczeń z renty (brak elementu ekwiwalentności renty). Ponadto należy mieć na uwadze, że umowę wzajemną cechuje ekwiwalentność świadczeń stron, natomiast w umowie renty nie każde wynagrodzenie będzie jej nadawało cechy umowy wzajemnej; umowa renty może być umową odpłatną, lecz nie wzajemną. Pod pojęciem "odpłatnego zbycia" należy rozumieć każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w wyniku których dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości (lub udziału w niej) za wynagrodzeniem. Oznacza to, że na podstawie umowy o rentę w zamian za przeniesienie własności nieruchomości również dochodzi do odpłatnego zbycia nieruchomości. W konsekwencji przeniesienie prawa własności lokalu mieszkalnego, umową renty odpłatnej, w ramach której Skarżący przeniesie na nabywcę ww. prawo własności do lokalu mieszkalnego w zamian za co nabywca ten będzie wypłacał mu co miesiąc określoną kwotę pieniężną, a ponadto wypłaci jednorazowo kwotę [...]zł i ustanowi na zbywanym lokalu służebność osobistą mieszkania, która umożliwi nieodpłatne korzystanie z tego lokalu, z wyłączeniem osób trzecich, aż do śmierci Skarżącego – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego lokalu, będzie stanowić źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Kolejno przytoczył art. 30e ust. 1, 2 i 4 oraz art. 19 ust. 1 i 3, a także art. 22 ust. 6c, 6e i 6f u.p.d.o.f. Następnie podkreślił, że skoro Skarżący zamierza zbyć prawo własności lokalu mieszkalnego (przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego lokalu) zawierając umowę renty odpłatnej, uzyska przychód kwalifikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., którego wysokość należy określić zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy. W związku z tym w sytuacji umowy renty dożywotniej, w której nie występuje świadczenie dające się określić w kategorii "ceny", przeniesienie własności lokalu mieszkalnego w ramach takiej umowy przed upływem okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. będzie skutkowało powstaniem u Skarżącego przychodu w wysokości wartości rynkowej tego lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą interpretację Skarżący, reprezentowany przez ad. M., wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie: - art. 10 ust. 1 pkt 8 oraz art. 19 ust. 1 i 3 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 19 ust. 1 i 3 u.p.d.o.f. polegające na przyjęciu przez DKIS, iż zbycie nieruchomości (lokalu mieszkalnego) w ramach umowy renty odpłatnej rodzi po stronie Skarżącego przychód określany na podstawie art. 19 ust. 1 i 3 u.p.d.o.f. tj. w wysokości wartości rynkowej, - art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 14h o.p., poprzez nie odniesienie się w wydanej interpretacji do interpretacji indywidualnych oraz wyroków sądów administracyjnych powołanych przez Skarżącego we wniosku, a także niewskazanie w uzasadnieniu interpretacji orzecznictwa, poglądów doktryny oraz interpretacji indywidualnych uzasadniających stanowisko DKIS, przez co doszło do naruszenia zasady zaufania wyrażonej w powołanym wyżej przepisie. W uzasadnieniu rozwinął argumentację zarzutów, wskazując analogię z umową dożywocia i uchwałę NSA z 17.11.2014 r., II FPS 4/14, a także cytaty z wybranych interpretacji indywidualnych dotyczących zbycia lokalu mieszkalnego na podstawie umowy dożywocia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli, o której mowa w art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a w zw. z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej w skrócie "p.p.s.a.") jest w niniejszej sprawie interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25.11.2025 r., [...],, w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, uznająca stanowisko M. G. za nieprawidłowe. W pierwszej kolejności należy wskazać art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, dalej w skrócie "o.p."), zgodnie z którym interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (§ 1). W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Na gruncie powyższych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w szczególności, że obowiązkiem organu wydającego interpretację indywidualną jest odniesienie się do wszelkich kwestii mających istotne znaczenie, a przy tym przedstawienie uzasadnienia swego stanowiska w sposób wyczerpujący i przekonujący. Ocena prawna stanowiska wnioskodawcy powinna być przy tym powiązana z istotnymi dla hipotezy danej normy prawa podatkowego elementami stanu faktycznego opisanymi we wniosku (zob. wyrok NSA z 20.05.2025 r., III FSK 727/24; wszystkie przytaczane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, choć oczywiście wyroki sądów administracyjnych nie wiążą organu interpretacyjnego, a wydawane przez niego akty mają charakter indywidualny, to jednak w sytuacji gdy poglądy judykatury wyrażone w analogicznych sprawach stanowią silną podstawę argumentacji wyrażonej we własnym stanowisku wnioskodawcy, organ obowiązany jest odnieść się do niej i w merytoryczny, konstruktywny sposób ją zakwestionować. Nie może być bowiem tak, że wnioskodawca buduje rozległe uzasadnienie swojego stanowiska, zaś organ interpretacyjny w zasadzie je pomija, pozostawiając stronę w braku przekonania również co do stanowiska organu – tak NSA w wyroku z 16.04.2025 r., II FSK 639/23. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Skarżący wyraźnie wskazał uchwałę NSA z 17.11.2014 r., II FPS 4/14, zgodnie z którą w przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f. na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy i wskazując analogię między umową o dożywocie a umową renty. Organ w żadnym miejscu wydanej interpretacji (poza przytoczeniem stanowiska Skarżącego) nie odniósł się do tej uchwały i argumentacji Skarżącego w tym zakresie. Powyższe może zatem stanowić o naruszeniu art. 14h w zw. z art. 121 o.p. Materialnoprawne podstawy w niniejszej sprawie stanowiły w szczególności, wskazane w zarzutach skargi, art. 10 ust. 1 pkt 8 i art. 19 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm., dalej w skrócie "u.p.d.o.f."). Zgodnie z art. art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., źródłami przychodów są: odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. Jak stanowi zaś art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. Zgodnie z kolei z art. 19 ust. 3 u.p.d.o.f., wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia. Należy zauważyć, że tut. Sąd orzekał już w analogicznej sprawie, w wyroku z 09.05.2024 r., I SA/Po 20/24, od którego skargę kasacyjną DKIS Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z 05.11.2024 r., II FSK 939/24. We wskazanym wyroku WSA odniósł się również do ww. uchwały NSA i wskazał, że dokonując wykładni przytoczonych regulacji należy odwołać się do uchwały NSA z 17 listopada 2014 r., II FPS 4/14 . W uchwale tej przesądzono, że w przypadku zbycia nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy. "W uchwale tej nie podzielono wyrażonego na tle art. 10 u.p.d.o.f. poglądu głoszącego, że przez odpłatne zbycie należy rozumieć przeniesienie prawa własności rzeczy lub praw, o których mowa, na inną osobę za wynagrodzeniem. Wyjaśniono, że wymienienie w tym przepisie rodzajów źródeł przychodów zakreśla jedynie w sposób bardzo ogólny zakres przedmiotu opodatkowania i jest mało przydatne w procesie interpretacji prawa, jeżeli ich wykładnia językowa nie zostanie połączona z wykładnią systemową przepisów Rozdziału 2 analizowanego aktu określających poszczególne przychody zaliczane do danego źródła ich uzyskania. W tym też kontekście wyjaśniono, że to art. 19 u.p.d.o.f. konstruuje przedmiot opodatkowania i wyznacza (zakreśla) podstawę opodatkowania w przypadku odpłatnego zbycia m.in. nieruchomości. Podkreślono, że cena określona w umowie odpłatnego zbycia jest pierwszym i podstawowym kryterium określenia wysokości przychodu. Pojęcie ceny w obrębie art. 19 ust. 1-4 u.p.d.o.f. zostało użyte w znaczeniu używanym w prawie cywilnym. Wartość przychodu, czyli jego wielkość, zgodnie z tym przepisem musi być zatem wyrażona w cenie określonej w umowie. Wydając wskazaną uchwałę przesądzono, że pojęcia ceny nieruchomości, jej wartości i wartości rynkowej, którymi operuje art. 19 ust. 1-4 u.p.d.o.f. nie można wprost odnieść do przedmiotu świadczenia dożywotnika z umowy o dożywocie polegającego na przeniesieniu własności nieruchomości z jednoczesnym obciążeniem tejże nieruchomości prawem dożywocia. Zaznaczono przy tym, że jeżeli znaczenie normy zawartej w tym przepisie dotyczącej ustalania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy polegać miałoby na nadaniu jej znaczenia obejmującego także przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie, to w konsekwencji doszłoby do rozszerzenia zakresu stosowania tak zdekodowanej normy, które polegałoby na szerszym jej zastosowaniu w stosunku do zakresu, który posiadałaby ona bez uwzględniania tejże wykładni. Dostrzeżono również, że w przypadku umowy zamiany legislator podatkowy prawidłowo i zgodnie ze standardami wynikającymi z art. 217 Konstytucji w art. 10 ust. 1 pkt 8 in fine i w art. 19 ust. 2 u.p.d.o.f. w jednoznaczny sposób określił sposób ustalania wartości przychodu z pominięciem kryterium ceny określonej w umowie. Powyższe rozważania istotne również dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy skonfrontować z regulacjami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ([aktualnie: Dz.U. z 2025 r. poz. 1071], dalej w skrócie "k.c.") normującymi umowę renty. Zgodnie z art. 903 tego aktu, przez umowę renty jedna ze stron zobowiązuje się względem drugiej do określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku. Jak stanowi zaś art. 906 powołanego aktu, do renty ustanowionej za wynagrodzeniem stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży (§ 1). Do renty ustanowionej bez wynagrodzenia stosuje się przepisy o darowiźnie (§ 2). Renta została ukształtowana w k.c. jako typowa umowa o funkcji alimentacyjnej. Na jej treść składa się bowiem zobowiązanie jednej ze stron do dostarczania drugiej środków pieniężnych bądź rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, w ramach okresowych, powtarzających się świadczeń. Zgodnie z rozwiązaniem kodeksowym renta stanowi wyodrębnioną instytucję prawną, będąc przy tym obligacyjną umową nazwaną. Jest też umową losową. Element istotny umowy renty stanowi przede wszystkim zobowiązanie jednej ze stron do świadczeń okresowych w pieniądzu lub rzeczach oznaczonych co do gatunku na rzecz drugiej strony [tak: G. Sikorski (w:) Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. J. Ciszewski, P. Nazaruk, LEX/el. 2023, art. 903]. Również w orzecznictwie wskazuje się, że okresowość należy do essentialia negotii renty. Świadczenie jest okresowe, gdy w ramach jednego i tego samego stosunku obligacyjnego dłużnik ma spełnić szereg świadczeń jednorazowych, których przedmiotem są najczęściej pieniądze lub rzeczy oznaczone rodzajowo, ale które nie mogą składać się na całość z góry określoną. Istotne jest powtarzanie się kolejnych świadczeń w regularnych odstępach czasu. Świadczenia okresowe zbliżają się z jednej strony do świadczeń jednorazowych spełnianych częściami (w ratach), to tu jednak brak uznania ich za jedną całość; z drugiej strony zbliżają się one do świadczeń ciągłych, gdyż ich spełnienie rozkłada się zawsze w czasie [tak: wyrok NSA z 13 marca 2007 r., II FSK 380/06]. Kierując się brzmieniem art. 903 k.c. pojęcia określonych świadczeń okresowych w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku nie można utożsamiać z pojęciem ceny, która jest elementem przedmiotowo istotnym umów: sprzedaży (art. 535, 536, 537 k.c.), sprzedaży na raty (art. 583 k.c.), sprzedaży na próbę, jeżeli dojdzie do definitywnego przeniesienia własności rzeczy (589 k.c.), sprzedaży z prawa pierwokupu (art. 605 k.c.), leasingu (art. 709ą k.c.). Aprobata odmiennego zapatrywania była by nie pogodzenia z zasadą racjonalności prawodawcy. Zasada ta zakłada, że ustawodawca nie używa różnych określeń na określenie tych samych instytucji. Dostrzec przy tym należy, że cena będąca przedmiotowo istotnym elementem wskazanych umów nie ma charakteru okresowego, tak jak obowiązek, o którym mowa w art. 903 k.c. Cena jest w ujęciu k.c. specyficznym dla umowy sprzedaży określeniem świadczenia pieniężnego [tak: M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 353-626. Wyd. 3, W. 2022, komentarz do art. 535, nb. 24]." Kierując się powyższymi rozważaniami należy stwierdzić, że pojęcia ceny, o której mowa w art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. nie można odnieść do świadczeń okresowych w pieniądzu lub w rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku, o których mowa w art. 903 KC Regulacja wyrażona w art. 19 ust. 1 ustawy o PDOF znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 na podstawie umów zawierających cenę. W konsekwencji w przypadku umowy renty tak samo jak w przypadku umowy o dożywocie nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. na zasadach, o których mowa w art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy. Wyjaśnić w tym miejscu również należy, że zastosowanie dyspozycji wyrażonej w art. 19 ust. 1 zd. 2 ustawy pozwalającej na rozpoznanie przychodu w wysokości odpowiadającej wartości rynkowej zbywanych rzeczy lub praw jest możliwe jedynie w sytuacji gdy cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw. W konsekwencji brak ceny w ramach danego stosunku zobowiązaniowego wyklucza możliwość zastosowania art. 19 ust. 1 zd. 2 u.p.d.o.f. Powyższe stanowisko Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w pełnej rozciągłości i za zasadne uznaje zarzuty naruszenia art. 19 ust. 1 i ust. 3 u.p.d.o.f. Należy zauważyć, że NSA oddalając skargę kasacyjną DKIS wskazanym wyrokiem zaznaczył również, że brak ceny w ramach danego podatkowego stosunku zobowiązaniowego wyklucza możliwość zastosowania art. 19 ust. 1 zd. 2 u.p.d.o.f. Z kolei regulacja wyrażona w art. 19 ust. 2 analizowanej ustawy odnosi się wyłącznie do umów zamiany. Przeniesienie praw w ramach umowy renty odpłatnej nie skutkuje powstaniem obowiązku zapłaty przez skarżących podatku dochodowego. Końcowo wypada zauważyć, że powyższe stanowisko nie jest odosobnione, lecz znajduje swoje odzwierciedlenie także w wyroku WSA w Szczecinie z 24.04.2025 r., I SA/Sz 658/24. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną (pkt I sentencji wyroku). W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organu będzie uwzględnienie przedstawionej powyżej wykładni prawa oraz dokonanie przez jej pryzmat powtórnego rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji. O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku), obejmujących wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej (480 zł) wraz z opłatą od pełnomocnictwa (17 zł) – w łącznej wysokości 697 złotych – Sąd orzekł na podstawie art. art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r. poz. 215).