I SA/Po 2448/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi X. K. J., T. J. S.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 30 listopada 2015 r. X. K. J., T. J. S.C. w X. (dalej jako: spółka, wnioskodawczyni, strona), reprezentowana przez adwokata, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w A. z dnia [...], nr [...], wymierzającą spółce karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach o nazwie [...] nr [...], [...] nr [...] i [...] nr [...] poza kasynem gry w wysokości [...] zł. W petitum skargi strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentując powyższe żądanie wnioskodawczyni podniosła, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu wspólników spółki (T. J. i K. J.) i ich rodzin, wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Wskazano, że wspólnicy skarżącej spółki są głównymi żywicielami swoich rodzin. T. J. posiada na utrzymaniu żonę oraz małoletniego syna A., w wielu [...] lat. K. J. utrzymuje natomiast żonę oraz dwójkę dzieci ([...]-letniego J. i [...]-letniego D.). Głównym źródłem przychodów wspólników spółki jest działalność gospodarcza prowadzona zarówno w formie spółki cywilnej, jak i w innych przedsięwzięciach gospodarczych (udziału w spółkach handlowych oraz prowadzenie własnej działalności). Działalność ta polega na handlu detalicznym artykułami spożywczo-przemysłowymi prowadzonymi w sklepach. W 2014 r. T. J. osiągnął dochód w kwocie [...] zł, a K. J. osiągnął dochód w kwocie [...] zł. Zaznaczono, że analiza wyników finansowych za miesiące od stycznia do października 2015 r. wskazuje, że w 2015 r. osiągną oni znacznie niższy dochód niż w 2014 r. Wskazano, że dochód skarżących w zasadzie w całości przeznaczany jest na zaspokojenie potrzeb rodziny, w tym zaspokajanie wszelkich zobowiązań skarżących, w tym kredytowych. Stwierdzono, że skarżący nie posiadają żadnych innych składników majątkowych z których orzeczona zaskarżoną decyzją kara pieniężna mogłaby zostać wyegzekwowana. W takiej sytuacji uznano, że egzekucja skierowana zostanie do jedynego składnika majątkowego skarżących – środków pieniężnych znajdujących się na rachunkach bankowych, zarówno firmowych jak i prywatnych, co może mieć poważne i nieodwracalne konsekwencje dla skarżących, zarówno zawodowe jak i prywatne. Zwrócono uwagę, że zajęcie wierzytelności na rachunkach bankowych uniemożliwi skarżącym prowadzenie działalności (zakup towarów do sklepów, zapłata bieżących zobowiązań, w tym wynagrodzeń pracowniczych oraz należności podatkowych). Ponadto wskazano, że na skarżących organy celne nałożyły 4 kary pieniężne na łączną kwotę [...] zł. Zapłacenie takiej kwoty wykracza poza możliwości płatnicze skarżących. Do wniosku załączono zeznania podatkowe wspólników skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej starty) w roku podatkowym 2014 r. (PIT-36L, PIT/B) oraz podatkową księgę przychodów i rozchodów spółki za 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, dostępnie na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny przedmiotowego wniosku Sąd zauważa, że wspólnicy skarżącej spółki, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podnieśli przede wszystkim, że wykonanie spornej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i niemożliwych do odwrócenia skutków, które dotkną zarówno ich (wykonanie nałożonych na spółkę kar w łącznej kwocie [...] zł poprzez zajęcie wierzytelności na rachunkach bankowych uniemożliwi skarżącym prowadzenie działalności - zakup towarów do sklepów, zapłata bieżących zobowiązań, w tym wynagrodzeń pracowniczych oraz należności podatkowych), jak i pozostających na ich utrzymaniu rodzin. W ocenie Sądu, przedłożone wraz z wnioskiem dokumenty (zeznania podatkowe wspólników skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu [poniesionej starty] w roku podatkowym 2014 r. [PIT-36L, PIT/B], podatkowa księga przychodów i rozchodów spółki za 2015 r.) nie świadczą o złej sytuacji finansowej wspólników skarżącej i nie uprawdopodabniają niebezpieczeństwa utraty przez nich płynności finansowej na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, na mocy której obciążono spółkę karą w wysokości [...] zł. Zdaniem Sądu, spółka nie uprawdopodobniła także jaką szkodę lub jakie konkretnie trudne do odwrócenia skutki może spowodować wyegzekwowanie od niej [...] zł z tytułu nałożonych na nią kar pieniężnych. Zaznaczenia wymaga, że sam fakt, iż łączna kwota wymierzonych spółce jest stosunkowo wysoka w porównaniu do wyników finansowych spółki w latach 2014 i 2015 - bez wykazania, jaka jest aktualna sytuacja finansowa wspólników spółki, poza wskazanymi wyżej dokumentami, nie może przesądzać i nie przesądza o ich zdolnościach płatniczych, które pozostają w sprawie niewyjaśnione. Zaakcentować należy, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym spółki oraz jej wspólników. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej i jej wspólników, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o ich aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych wspólnicy skarżącej spółki nie przedłożyli. W związku z powyższym nie można zweryfikować, czy skarżąca oraz jej wspólnicy rzeczywiście nie dysponują środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją (i innymi decyzjami), a co się z tym wiąże, że wykonanie tej decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej i jej wspólnikom znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GZ 639/15, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdza, że skarżąca spółka, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazała jednoznacznie, aby w stosunku do niej i jej wspólników zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ponadto Sąd zaznacza, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1380/14, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższy pogląd do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że analiza całokształtu akt sprawy nie pozwala na przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla wspólników skarżącej ze skutkami, które nie będą mogły być zniwelowane poprzez ewentualne wygranie sporu. W tym kontekście należy wskazać, że z uwagi na regulacje art. 8 - art. 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) - będące przejawem zasady poszanowania minimum egzystencji - ewentualna egzekucja zaskarżonej decyzji będzie ograniczona do zakresu, w jakim nie będzie to zagrażać minimum utrzymania wspólników skarżącej i osób pozostających według ustawowego obowiązku na ich utrzymaniu. Na marginesie Sąd zauważa, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ewentualna potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.