I SA/Po 2527/03
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-02
Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Gabriela Gorzan, Maria Skwierzyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość podatku od towarów i usług, uwzględniając nieprawidłowości w rozliczeniach podatnika dotyczące powstania obowiązku podatkowego, odliczenia podatku naliczonego oraz błędów w ewidencji VAT?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z powodu istotnych wad proceduralnych i merytorycznych. Organy podatkowe nie wyjaśniły w sposób należyty rozbieżności w kwocie podatku naliczonego do odliczenia, a uzasadnienie decyzji było lakoniczne. Dodatkowo, sąd wziął pod uwagę wcześniejsze uchylenie decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych z powodu niewystarczającego wyjaśnienia kwestii kosztów uzyskania przychodów, co miało znaczenie dla prawidłowego rozliczenia VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą M.W. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. Organy podatkowe stwierdziły nieprawidłowości w zakresie powstania obowiązku podatkowego, odliczenia podatku naliczonego oraz błędów w ewidencji VAT. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym tendencyjną ocenę dowodów i odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań wykonawców robót. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu wadliwości postępowania i uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz M.W. i orzekł, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Gabriela Gorzan Maria Skwierzyńska(spr) Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2001r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz M.W. kwotę 4.386,90 zł (słownie; cztery tysiące trzysta osiemdziesiąt sześć złotych i 90/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. orzeka, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. /-/G.Gorzan /-/S.Zapalska /-/M.Skwierzyńska
Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r. określił M. W. w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r.
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...] zł.
- zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł
- zaległość podatkową w kwocie [...] zł
- wysokość odsetek od zaległości podatkowej w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy, powołując się na ustalenia dokonane w toku kontroli stwierdził w prowadzonej przez podatnika firmie przedsiębiorstwo "A" nieprawidłowości w zakresie podatku należnego i naliczonego.
W podatku naliczonym, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania, dostarczenia, przekazania, zamiany, darowizny towaru lub wykonania usługi. Ust. 4 art. 6 stanowi zaś, ze jeżeli sprzedaż towaru lub wykonanie usługi powinny być stwierdzone fakturą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7 dniu od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.
Podatnik wystawił fakturę:
1. Nr [...] w dniu [...] grudnia 2001 r. na sprzedaż [...]l paliwa wartości netto [...] zł, podatek [...] zł mimo, iż zgodnie z załącznikiem do faktury [...]l paliwa wydano w dniu [...] listopada 2001 r., a [...]l w dniu [...] listopada 2001 r.
W związku z tym obowiązek podatkowy dla każdej z partii paliwa
powstał w listopadzie 2001 r. (odpowiednio [...] i [...] listopada 2001r.,
wobec czego należało umniejszyć wartość sprzedaży za grudzień
2001 r. o [...] zł oraz wysokość podatku należnego o [...] zł.
2. Nr [...] w dniu [...] grudnia 2001 r. wartość netto sprzedane-
go paliwa [...] zł, podatek [...] zł. mimo, iż zgodnie z za-
łącznikiem do faktury wydanie [...]l paliwa nastąpiło partiami w
dniach [...],[...] i [...] listopada 2001 r., wobec czego podatnik winien
wydać faktury ich sprzedaży najpóźniej odpowiednio w dniu [...],[...] i
[...] listopada 2001 r.
W związku z tym zawyżono wartość sprzedaży w grudniu 2001 r.
o kwotę [...] zł i podatek należny o [...] zł.
Łącznie w miesiącu grudniu 2001 r. zawyżono sprzedaż netto o [...] zł i podatek należny o [...] zł.
W zakresie podatku naliczonego stwierdzono, że podatnik obniżył podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur z dnia [...] stycznia 2002 r. za usługi budowlane firmy "B":
[...] wartość netto [...] zł podatek [...]
[...] wartość netto [...] zł podatek [...]
[...] wartość netto [...] zł podatek [...]
[...] wartość netto [...] zł podatek [...]
[...] wartość netto [...] zł podatek [...]
[...] wartość netto [...] zł podatek [...]
zawyżając tym samym, w myśl art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, za miesiąc grudzień 2001 r. podatek naliczony o [...] zł.
Ponadto M. W. wbrew postanowieniom § 42 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) odliczył podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez:
1. firmę "C" za usługi telefoniczne:
- Nr [...] z dnia [...].I.2002 r. za okres od [...].XII. do [...].XII.
2001, wartość netto [...] zł + VAT
[...] zł termin płatności do [...].I.2002 r.,
- Nr [...] z dnia [...].XII.2001 r. za okres od [...].XII. do
[...].XII.2001 r., wartość netto [...] zł + VAT
[...] zł termin płatności do [...].I.2002 r.
2. TPS.A.
- Nr [...] wystawionej [...] stycznia 2002 r. za
okres 12/2001, wartość netto [...] zł. + VAT [...] zł termin
płatności,
2. TP S.A.
- Nr [...] wystawionej [...].I.2002 r. za okres [...] do [...]
grudnia 2001 r. wartość netto [...] zł + VAT [...] zł, termin
[...].I.2002 r.
- Nr [...] wystawionej [...].I.2002 r. za okres od [...] do [...]
grudnia 2001 r. wartość netto [...] zł + VAT [...] zł termin
płatności [...].I.2002 r.
4. Zakład Energetyczny w G. za energię elektryczną
Nr [...] wystawionej [...].XII.2001 r. z okres 12/2001, wartość
netto [...] zł + VAT [...] zł, termin płatności [...].I.2002 r.
5. Spółka "D" S.A. za energię elektryczną Nr [...], data wysta-
wienia [...].I.2002 r., data sprzedaży [...].I.2002 r. za okres 12/2001
wartość netto [...] zł + VAT [...] zł, termin płatności do
[...].I.2002 r.
6. Spółka "E" sp. z o.o. za wywóz nieczystości [...],
wystawionej [...].XII.2001 r. za okres od [...] - [...].XII.2001 r. wartość
netto [...] zł. + VAT [...] zł, termin płatności do [...].I.2002 r.
6. spółka z o.o."F" za dostawę wody i odprowadzenie ścieków
Nr [...], data wystawienia [...].XII.2001 r. za
okres [...].XI. - [...].XII.2001 r. wartość netto [...] zł + VAT
[...] zł, termin płatności [...].I.2002 r.
mimo, iż w tych przypadkach, za miesiąc w którym podatnik otrzymał fakturę uważa się miesiąc, w którym przypada termin płatności określony w tej fakturze.
Termin zapłaty w/w/ faktur upływał w styczniu 2002 r. i ten miesiąc uważa się za miesiąc otrzymania faktur, a więc miesiąc za który podatnik mógł obniżyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z w/w faktur.
Ponadto stwierdzono, że w poz. 80 ewidencji zakupu VAT za grudzień 2001 r. podatnik zawyżył wartość faktury VAT Nr [...] z [...].XII.2001 r. na zakup energii elektrycznej wpisując wartość netto [...] zł + VAT [...] zł, zamiast [...] zł + VAT [...] zł, zaniżając wartość netto o [...] zł, zaniżając wartość netto o [...] zł i VAT o [...] zł.
W wyniku popełnionych nieprawidłowości Urząd Skarbowy stwierdził zawyżenie wysokości zakupów towarów i usług w rozliczeniu VAT za miesiąc grudzień 2001 r. o [...] zł - wartość netto i [...] zł podatku naliczonego.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami Urząd Skarbowy określił podatnikowi podatek należny w kwocie [...] zł. tj. o [...] zł mniej niż zadeklarowano, podatek naliczony do odliczenia w kwocie [...] zł (zadeklarowano [...] zł) wobec czego nadwyżka podatku należnego do zapłaty nad podatkiem naliczonym wyniosła [...] zł, uwzględniając podatek do odliczenia z poprzedniego miesiąca wg decyzji z dnia [...] r. Nr [...] w wysokości [...] zł.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] zł. utrzymała zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu I instancji.
W skardze na tę decyzję, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego wnosi o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego jako wydanych z naruszeniem:
- art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej - przez tendencyjną i nieobiektywną ocenę materiału dowodowego i rozstrzygniecie sprawy wbrew zgromadzonym dowodom,
- art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej - przez prowadzenie sprawy w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych i niepodjęcie działań niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 180 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej przez odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań wykonawców zakwestionowanych robót,
- art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług przez zastosowanie go w sprawie bez uwzględnienia przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1, zgodnie z którym odliczeniu podlega podatek wynikający z faktur dokumentujących wydatki inwestycyjne.
W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności przede wszystkim dotyczące zakwestionowania przez organy podatkowe odliczeń podatku naliczonego określonego w fakturach wystawionych w miesiącach od marca do czerwca 2001 r. za roboty, na które wydatki nie zostały uznane za koszty uzyskania przychodu.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zważył co następuje:
W myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie Urząd Skarbowy na str. 6 swej decyzji stwierdził zawyżenie przez skarżącego w miesiącu grudniu 2001 r. wysokości zakupów o kwotę [...] zł, a podatku naliczonego o [...] zł. Ze złożonej przez podatnika deklaracji VAT-7 za ten miesiąc wynika, ze zadeklarował on kwotę podatku naliczonego do odliczenia - [...] zł. Organ podatkowy za prawidłową kwotę podatku naliczonego do odliczenia przyjął kwotę [...] zł. ([...] zł - podatek do odliczenia z poprzedniego miesiąca + [...] zł - od zakupów towarów i usług zaliczonych do środków trwałych związane ze sprzedażą opodatkowaną ([...] zł. podatek naliczony od zakupu towarów pozostałych).
Różnica między zadeklarowaną kwotą podatku naliczonego a ustaloną przez Urząd Skarbowy wynosi tym samym [...] zł. Rozbieżności tych kwot organ podatkowy nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji.
Zauważyć nadto należy, ze zgodnie z przepisem art. 27 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) wadliwości rozliczeń dokonanych przez podatników w zakresie podatku od towarów i usług odnieść należy do zapisów w złożonej przez niego deklaracji VAT-7 za określony miesiąc. W związku z tym, że nie wadliwość prowadzonej przez podatnika ewidencji VAT lecz nieprawidłowość złożonej przez niego deklaracji skutkuje określenie przez organ podatkowy prawidłowej wysokości podatku, w uzasadnieniu decyzji organ ten winien odnieść się nie tylko do ostatecznego kwotowego wyliczenia podatku lecz także co do stwierdzonych nieprawidłowości w złożonej przez podatnika deklaracji.
Stwierdzając powyższe niedociągnięcia wydanych przez organy podatkowe decyzji w aspekcie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, zwłaszcza w świetle nadmiernie lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji ograniczającego się do 4 zdań (w części dotyczącej rozstrzygnięcia organu odwoławczego) a także mając na względzie fakt uchylenia przez Sąd wyrokiem z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt I SA/Po 718/03 decyzji organów obu instancji w sprawie określenia M. W. podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 ze względu na niedostateczne wyjaśnienie kwestii kosztów uzyskania przychodów, co ma istotne znaczenie dla określenia nadwyżki do zwrotu za miesiąc czerwiec 2001 r. i tym samym dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
/-/G.Gorzan /-/S.Zapalska /-/M.Skwierzyńska
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło