I SA/Po 255/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-09-24
Skład orzekający: Karol Pawlicki, Katarzyna Nikodem, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatniczka ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot, który okazał się nieistniejący, mimo braku dowodów na jej wiedzę o nieuczciwości kontrahenta?Ratio decidendi
Podatniczka nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez fikcyjny podmiot, ponieważ nie dochowała należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta. Brak ten, w połączeniu z innymi okolicznościami, takimi jak płatności gotówkowe niezgodne z fakturami i ustawą o swobodzie działalności gospodarczej, uzasadnia odmowę prawa do odliczenia, nawet jeśli nie udowodniono bezpośredniej wiedzy podatniczki o oszustwie.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził kontrolę podatkową u A. J. w zakresie VAT za okres od sierpnia do grudnia 2009 r. Stwierdzono m.in. odliczanie 100% podatku naliczonego od rat leasingowych oraz ujmowanie w rejestrach faktur od firmy "X." T. C., która okazała się podmiotem nieistniejącym. Podatniczka złożyła korekty deklaracji i wniosła o stwierdzenie nadpłaty. Organ I instancji określił zobowiązanie podatkowe i odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając faktury od firmy "X." za nierzetelne. Decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2009 r. oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2009 r. oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. przeprowadził u A. J. kontrolę podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od 1 sierpnia do 31 grudnia 2009 r. W kontrolowanym okresie podatniczka prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie robót budowlano-wykończeniowych i budowlano-montażowych pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Y.". W toku kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości:
1. zawyżenie podatku naliczonego poprzez:
a) odliczanie rat leasingowych dotyczących samochodów osobowych w wysokości 100% podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu rozliczonych w miesiącach od sierpnia do grudnia 2009 r., czy naruszono art. 86 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "ustawa o PTU"),
b) ujęcie w rejestrach zakupu za sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2009 r. oraz rozliczenie w deklaracjach VAT-7 7 faktur wystawionych przez Firmę Budowlaną "X." T. C., ul. A., [...], jako podmiotu nieistniejącego, czym naruszono art. 88 ust. 3a ustawy o PTU,
2. zawyżenie podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w grudniu 2009 r. poprzez błędne rozliczenie 3 faktur (w rejestrze zaewidencjonowano kwoty wyższe niż wynikające z faktur),
3. błędne ustalenie obowiązku podatkowego w miesiącach sierpień, październik i grudzień 2009 r. w odniesieniu do wystawionych w tych okresach faktur sprzedaży z tytułu usług budowlanych, czym naruszono art. 19 ust. 13 pkt 2d ustawy o PTU.
Powyższe ustalenia zostały zawarte w protokole kontroli podatkowej z dnia [...] marca 2010 r. Podatniczka uwzględniła w całości ustalenia kontroli i w dniach [...]03.2010 r. oraz [...]03.2010 r. złożyła w korekty deklaracji VAT-7 za kontrolowany okres.
W dniu [...]09.2011 r. A. J. złożyła korekty deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. Jako przyczynę korekt deklaracji podała niezgodność przepisów podatkowych z dyrektywami unijnymi. Ponadto wnioskiem z dnia [...]09.2011 r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. o stwierdzenie nadpłaty podatku VAT za miesiące od lutego do września 2009 r. W argumentacji wniosku podniosła, że w wyniku złożenia korekt deklaracji VAT-7 za 2009 r. powstała nadpłata.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty za okres od lutego do lipca 2009 r., wskazując, że w obrocie prawnym istnieje decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], w której organ ten określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za styczeń 2008 r. oraz zobowiązanie podatkowe za miesiące od lutego 2008 r. do lipca 2009 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] września 2011 r., nr [...].
Odnosząc się natomiast do wniosku o stwierdzenia nadpłaty za miesiące sierpień i wrzesień 2009 r. oraz złożenia korekt deklaracji VAT-7 za miesiące od sierpnia do grudnia 2009 r., w których podatniczka częściowo przywróciła stan sprzed kontroli podatkowej, a tym samym nie uwzględniła w całości jej ustaleń (m.in. powiększyła podatek naliczony o kwoty wynikające z faktur wystawionych przez T. C.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2009 r., które zakończył wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2012 r., nr [...].
Wskazaną decyzją, wydaną na podstawie m.in. art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i § 3a, art. 23 § 2, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 193 § 1 - § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a, ust. 7, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12 i art. 109 ust. 3 ustawy o PTU, Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. określił A. J. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2009 r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia od października do grudnia 2009 r. oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące sierpień i wrzesień 2009 r.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w oparciu o zgromadzony w toku postępowania podatkowego materiał dowodowy stwierdzono następujące nieprawidłowości:
1. zawyżenie podatku naliczonego poprzez:
a) odliczanie rat leasingowych dotyczących samochodów osobowych w wysokości 100% podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu rozliczonych w miesiącach od sierpnia do grudnia 2009 r., czy naruszono art. 86 ust. 7 ustawy o PTU,
b) ujęcie w rejestrach zakupu za sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2009 r. oraz rozliczenie w deklaracjach VAT-7 7 faktur wystawionych przez Firmę Budowlaną "X." T. C., ul. A., [...], które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, czym naruszono art. 88 ust. 3a ustawy o PTU,
2. zawyżenie podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w grudniu 2009 r. poprzez błędne rozliczenie 3 faktur (w rejestrze zaewidencjonowano kwoty wyższe niż wynikające z faktur),
3. błędne ustalenie obowiązku podatkowego w miesiącach sierpień, październik i grudzień 2009 r. w odniesieniu do wystawionych w tych okresach faktur sprzedaży z tytułu usług budowlanych, czym naruszono art. 19 ust. 13 pkt 2d ustawy o PTU.
W zakresie transakcji udokumentowanych fakturami wystawionymi na rzecz podatniczki przez Firmę Budowlaną "X." T. C., organ I instancji dokonał ustaleń na podstawie m.in. zeznań strony, zeznań świadków (P. J. – pełnomocnika "Y.", M. M. i M. D. – wspólników "Z." Sp. j. – kontrahenta "Y."), przeprowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. czynności sprawdzających. Ponadto postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. do prowadzonego postępowania włączył materiał dowodowy w postaci protokołów przesłuchań, faktur i postanowienia z dnia [...] sierpnia 2010 r. o umorzeniu śledztwa, zgromadzony w toku dochodzenia Ds. [...] prowadzonego przez Komisariat Policji w R. w sprawie o przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W oparciu o powyższy materiał organ I instancji ustalił, że Firma Budowlana "X." T. C., ul. A., [...], NIP [...], jest podmiotem nieistniejącym. Wskazano, że przeprowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. czynności sprawdzające wykazały, że Firma Budowlana "X." T. C. nie figuruje w ewidencji podatników, NIP [...] jest nieprawidłowy i nie został wygenerowany z systemu, a adres: ul. A. w N. nie istnieje. Przesłuchana w charakterze strony A. J. nie potrafiła powiedzieć nic na temat współpracy z T. C., twierdząc, że wszystkim sprawami jej firmy zajmował się jej mąż – P. J., który jest pełnomocnikiem przedsiębiorstwa "Y.". Z kolei przesłuchany w charakterze świadka P. J. oświadczył, że usługi wykazane na spornych fakturach zostały wykonane przez T. C., jednak na poparcie swego stanowiska nie przedstawił żadnych dowodów. Nigdy nie był w siedzibie firmy "X.", nie zawierał żadnych umów w formie pisemnej z firmą "X.", za wykonane prace płacił T. C. wyłącznie gotówką po otrzymaniu wcześniej pieniędzy od swojego zleceniodawcy – spółki "Z.". Kontrahenci podatniczki – M. M. i M. D. zeznali natomiast, że w 2009 r. zlecili Przedsiębiorstwu "Y." wykonanie prac na obiekcie "C." J. i "C." W. Na wykonanie wskazanych prac nie sporządzono umów w formie pisemnej. Zarówno M. M., jak i M. D. oświadczyli, że nie mają wiedzy, czy firma "Y." wykonała prace własnymi siłami, czy też za pomocą podwykonawcy. Żaden z nich nie słyszał o firmie "X." i nie zna T. C.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. uznał, że zeznania P. J. są niespójne i mało wiarygodne. Organ wskazał, że pełnomocnik firmy "Y." odmiennie zeznawał na okoliczność nawiązania współpracy z firmą "X." (w dniu [...]06.2010 r. zeznał, iż poznał T. C. w P. na budowie na osiedlu U., natomiast w dniu [...]01.2012 r. stwierdził, że poznał T. C. w P. podczas obiadu po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym terminu i miejsca), kwota wynikająca z faktur wystawionych przez "X." jest wyższa o [...] zł od łącznej kwoty wynikającej z faktur wystawionych przez "Y." na rzecz "Z.", daty rozpoczęcia robót wskazane w protokołach odbioru robót spisanych pomiędzy firmami "Y." i "X." są wcześniejsze niż daty zleceń i daty określające początek prac wynikające z protokołów odbioru robót sporządzonych pomiędzy "Y." a spółką "Z.".
W kontekście powyższego, organ I instancji stwierdził, że podatniczka nawiązując współpracę z firmą "X." nie zachowała zasad zwykłej staranności, które mogły by ją uchronić przed negatywnymi skutkami współpracy z nieuczciwym zleceniobiorcą. Organ podkreślił, że "Y." płaciła swojemu kontrahentowi gotówką pomimo, że na fakturach wskazano jako sposób zapłaty przelew i numer konta. Taka forma rozliczeń miała miejsce także wówczas gdy wartość usług przekraczała kwotę 15.000 euro, co jest niezgodne z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej wymagającej w takich przypadkach by zapłata następowała za pośrednictwem rachunku bankowego. Ponadto wskazano, że racjonalnie działający przedsiębiorca podejmuje wszelkie możliwe działania mające na celu zabezpieczenie własnych interesów. Do takich działań poza sprawdzeniem kontrahenta można by zaliczyć rozpoczynanie współpracy z nieznajomymi poprzez zlecanie niewielkich robót. Z akt sprawy wynika natomiast, że już w 1 miesiącu współpracy T. C. wystawił na rzecz podatniczki 3 faktury na łączną kwotę netto [...] zł.
Mając na uwadze powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. odmówił A. J. prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę "X." T. C.
W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2012 r. podatniczka wniosła o uchylenie powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów art. 168 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L Nr 347 z 2006 r., poz. 1), oraz art. 17 i art. 18 VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. UE L z dnia 13 czerwca 1977 r. Nr 145, poz. 1 ze zm.). W uzasadnieniu odwołująca się podniosła, że organ I instancji nie uwzględnił i nie odniósł się do całego materiału dowodowego, gdyż pominął zeznania P. J. dotyczące okoliczności okazania jemu przez T. C. wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej, NIP, REGON a także opisu wyglądu T. C. Ponadto stwierdziła, że zgadza się z organem I instancji w kwestii podatku naliczonego od opłat leasingowych i zastosowania w sprawie przepisu art. 86 ust. 7 ustawy o PTU.
W wyniku rozpatrzenia sprawy w toku instancji odwoławczej, decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej, poza motywami tożsamymi z zawartymi w decyzji organu I instancji, wskazał, że zgromadzone w toku postępowania odwoławczego dowody także potwierdzają, że firma "X." T. C. jest podmiotem nieistniejącym. Organ II instancji podniósł, że z pisma Urzędu Miejskiego w N. z dnia [...]10.2012 r., nr [...], wynika, że do dnia [...] grudnia 2011 r. (ostateczna data przeniesienia baz ewidencji działalności gospodarczej z gmin na platformę cyfrową CEDIG Ministra Gospodarki) T. C. nie figurował w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza N. Ze sporządzonych wydruków z bazy Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej "CEDIG" wynika, że brak jest w niej wpisów spełniających podane kryteria wyszukiwania, tj. T. C., ul. S., N., NIP [...], REGON [...]. Natomiast w piśmie z dnia [...].10.2012 r. Urząd Statystyczny w P. poinformował, że wskazany przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. REGON, tj. [...], jest błędny ponieważ ostatnia cyfra podanego numeru nie spełnia wymagań cyfry kontrolnej. Na podstawie zapisów bazy REGON (stan na dzień [...].08.2012 r.) ustalono też, że podmiot o wnioskowanej nazwie Firma Budowlana "X." T. C. nie występuje w rejestrze REGON woj. wielkopolskiego.
W ocenie organu II instancji, powyższe dowody jednoznacznie potwierdzają, że firma "X." T. C. ul. A., [...], NIP [...], REGON [...], jest podmiotem nieidentyfikowalnym, tym samym podmiot ten jest podmiotem nieistniejącym. Z powyższego organ wywiódł, że opisane w zakwestionowanych fakturach transakcje nie miały miejsca pomiędzy wskazanymi w nich podmiotami.
Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że aby można było dokonać odliczenia podatku naliczonego, nie wystarczy prawidłowo sporządzona pod względem formalnym faktura VAT oraz okoliczność, że dostawy towaru miały w ogóle miejsce. Faktura i faktyczne dostawy muszą łącznie dotyczyć transakcji dokonanych między podmiotami widniejącymi na danym dokumencie, co w analizowanej sprawie nie miało miejsca. Podkreślił także, że bez znaczenie pozostaje okoliczność, że sporne usługi w ogóle zostały wykonane, skoro pomiot wskazany na fakturach nie był wykonawcą tych usług.
Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy w aspekcie naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów prawa wspólnotowego i określonej w nich zasady neutralności w podatku od towarów i usług, Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził, że zasada ta może doznać ograniczenia w przypadkach, gdy miało miejsce działanie w nieuczciwych celach lub nadużycie prawa. Powołując się na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej w skrócie: "TSUE") organ podniósł, że podatnik może zostać pozbawiony prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji gdy transakcje wykorzystywane są w celach oszustwa podatkowego, a nabywca towaru wiedział o tym, bądź na podstawie obiektywnych okoliczności istniejących w sprawie powinien był wiedzieć.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. J. wniosła o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a, art. 96 ust. 13 i art. 106 ustawy o PTU poprzez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie,
- art. 122, art. 187, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej,
- art. 193 § 1 - § 3 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne uznanie nierzetelności ksiąg podatkowych.
Ponadto skarżąca, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."), wniosła o dokonanie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dopuszczenia dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w O. w związku z postępowaniem przygotowawczym prowadzonym w niniejszej sprawie na okoliczność poczynienia przez organ podatkowy błędnych ustaleń, co do faktów wykonania usług na rzecz podatnika.
Uzasadniając podniesione zarzuty skarżąca stwierdziła, że poza sporem pozostaje okoliczność, że prace budowalne zostały wykonane, a także to, że prac tych nie wykonała własnymi siłami firma skarżącej. W takiej sytuacji, jej zdaniem, zapłata za wystawione przez T. C. faktury była zasadna, a odliczenie podatku vat prawidłowe. W ocenie skarżącej, fakt, że P. J. nigdy nie był w siedzibie firmy T. C. jest bez znaczenia dla skuteczności zawarcia umów (nawet ustnych) o wykonanie prac budowlanych. Ponadto autorka skargi podniosła, że firmy budowlane często zlecają wykonanie prac budowlanych lub remontowych innym podmiotom.
Negując ustalenia Dyrektora Izby Skarbowej w P., w świetle których T. C. wystawił dla firmy "Y." faktury na kwotę wyższą niż wartość prac wykonanych dla "Z.", skarżąca wskazała, że z zeznań P. J. wyraźnie wynika, iż współpracował on zarówno z firmą "Z.", jak i z firmą "O." M. D.. Zaznaczyła, że prace zlecone firmie "Y." przez firmę "O." M. D. wykonywała firma "X.". Wobec powyższego, skarżąca uznała, że nie można czynić jej zarzutów, że przyjęła do wykonania prace, których koszt jest wyższy niż spodziewany zarobek. Stwierdziła także, że organ skarbowy nie dysponuje wszystkimi fakturami wystawionymi przez zleceniodawcę w tej sprawie, zatem nie jest w stanie wypowiedzieć się, co do ogólnej wartości tych prac. Podniosła również, że organy podatkowe nie mają dokładnej wiedzy, co do tego kto faktycznie zlecał i z jakim wynagrodzeniem prace, które później były wykonywane przez T. C. Zdaniem skarżącej, dla sprawy nie ma większego znaczenia fakt wykonania zlecenia przed sporządzeniem samego zlecenia, albowiem istotne jest to, czy prace faktycznie zostały wykonane. Stwierdziła również, że dowody, jakie przyczyniły się do wydania zaskarżonej decyzji (wypis z EDG, rejestru NIP, REGON), są bez związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poczynionymi przez organy ustaleniami, a faktem nie wykonania usług na rzecz skarżącej.
Autorka skargi wyraziła przekonanie, że u podstaw spornej decyzji legły wyłącznie dwa fakty, tj. nie wykonywanie przez T. C. działalności pod wskazanym w ewidencji działalności gospodarczej adresem oraz zeznania M. D. i M. M., z których wynika, że nie znali oni osobiście T. C. W opinii skarżącej, dowody te w żadnej mierze nie wskazują na fakt nie wykonania usług. Zarzuciła również, że wbrew twierdzeniom organu II Instancji, przepis art. 96 ust. 13 ustawy o PTU nie nakłada na skarżącą obowiązku weryfikowania, czy dany podatnik VAT jest czynny lub zwolniony.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał zawarte w niej zarzuty za nieuzasadnione i podtrzymując dotychczasowe argumenty, wniósł o oddalenie skargi.
W trakcie rozprawy w dniu 24 września 2013 r. Sąd oddalił zgłoszony w skardze wniosek o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., dowodu z akt postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuraturę Rejonową w O.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie zasadniczo sprowadza się do ustalenia, czy organy podatkowe zasadnie zakwestionowały prawo skarżącej do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z 7 faktur wystawionych przez Firmę Budowlaną "X." T. C.
Na wstępie niniejszego wywodu wskazać należy, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy Konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP. Natomiast na mocy art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten zawiera zasadę swobodnej oceny dowodów, w myśl której ocena dowodów jest domeną wyłącznie organu podatkowego. W świetle tej normy prawnej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 192 Ordynacji podatkowej okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej – znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 124 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Wyjaśnienie przesłanek, którymi kierują się organy przy załatwianiu sprawy winno znaleźć się w szczególności w uzasadnieniu decyzji podatkowej.
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o PTU, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Natomiast zgodnie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o PTU podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Jednak skorzystanie z odliczenia możliwe jest tylko po spełnieniu warunków i uwzględnieniu ograniczeń wynikających z przepisów ustawy, tj. między innymi art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) i pkt 4 lit. a) ustawy o PTU. W świetle tych przepisów, nie stanowią postawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku: gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący (pkt 1 lit. a), bądź też, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności (pkt 4 lit. a). Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem jednoznacznie, że podstawę do obniżenia podatku należnego stanowić może jedynie faktura wystawiona przez podmiot istniejący, będący podatnikiem podatku od towarów i usług, w związku ze zrealizowaniem przez niego czynności opodatkowanych. Każda zatem wystawiona faktura winna odzwierciedlać rzeczywiste nabycie towarów lub usług, co oznacza, że musi dokumentować wykonanie czynności przez jej wystawcę. Przytoczony przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o PTU jednoznacznie wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, bowiem wymogi dotyczące prawidłowo wystawionych faktur mają nie tylko aspekt formalny, ale przede wszystkim materialny - treść faktury winna odpowiadać rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Faktura może zatem stanowić podstawę do odliczenia podatku z niej wynikającego, gdy rzeczywistym powodem jej wystawienia były czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o PTU, faktycznie dokonane między wskazanymi w tej fakturze sprzedawcą i nabywcą. Jeżeli bowiem faktura nie potwierdza rzeczywistej transakcji między wskazanymi w niej podmiotami, podatek naliczony z niej wynikający nie podlega odliczeniu. Sam bowiem fakt posiadania oryginału danego dokumentu nie przesądza o prawdziwości zdarzeń z niego wynikających.
Odnosząc powyższe wyjaśnienia do stanu faktycznego sprawy oraz do zarzutów podniesionych w skardze i jej argumentacji należy stwierdzić, że są one bezzasadne.
Przede wszystkim wskazać należy, że organy podatkowe, zdaniem Sądu, zasadnie oceniły, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że Firma Budowlana "X." T. C. nie wykonała na rzecz skarżącej usług budowlanych wskazanych na spornych fakturach, albowiem rzekomy wykonawca w rzeczywistości nie istniał.
Na podstawie zebranych dowodów ustalono bowiem, że Firma Budowlana "X." T. C., ul. A., [...], NIP [...], nie figuruje w bazie POLTAX Urzędu Skarbowego w N. Wskazany numer NIP jest nieprawidłowy i nie został wygenerowany z systemu, a adres: ul. A. w N. nie istnieje (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia [...].12.2011 r., nr [...]). Fikcyjność podmiotu o nazwie "Firma Budowlana "X." T. C." potwierdza także postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia [...] sierpnia 2010 r., sygn. akt [...], o umorzeniu dochodzenia w sprawie podrobienia w okresie od [...] do [...] w N. i J. w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru faktur VAT wystawionych według treści przez Firmę Budowlaną "X." T. C. [...], ul. A., NIP [...], REGON [...], a następnie przedłożenia podrobionych faktur Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "Y." A. J. z siedzibą w R., tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 12 kk, z powodu nie wykrycia sprawcy przestępstwa. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że firma "X." w N. na ul. A. nie istnieje, podobnie jak nie istnieje osoba T. C. zam. w N. Ponadto podniesiono, że pomimo przeprowadzenia szeregu czynności nie ustalono bez żadnych wątpliwości osoby, która podrobiła przedmiotowe faktury, a następnie takimi fakturami się posłużyła (w/w postanowienie zostało włączone do akt postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...].04.2012 r., nr [...]).
Powyższe ustalenia znalazły także pełne potwierdzenie w materiale zgromadzonym w toku postępowania odwoławczego, włączonym do akt sprawy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...].11.2012 r., nr [...]. Otóż z pisma Urzędu Miejskiego w N. z dnia [...].10.2012 r., nr [...], wynika, że do dnia [...] grudnia 2011 r. (ostateczna data przeniesienia baz ewidencji działalności gospodarczej z gmin na platformę cyfrową CEDIG Ministra Gospodarki) T. C. nie figurował w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza N. Ze sporządzonych wydruków z bazy Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej "CEDIG" wynika, że brak jest w niej wpisów spełniających podane kryteria wyszukiwania, tj. T. C., ul. A., N., NIP [...], REGON [...]. Natomiast w piśmie z dnia [...].10.2012 r. Urząd Statystyczny w P. poinformował, że wskazany przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. REGON, tj. [...], jest błędny ponieważ ostatnia cyfra podanego numeru nie spełnia wymagań cyfry kontrolnej. Na podstawie zapisów bazy REGON (stan na dzień [...].08.2012 r.) ustalono też, że podmiot o wnioskowanej nazwie Firma Budowlana "X." T. C. nie występuje w rejestrze REGON woj. wielkopolskiego.
Ponadto należy także zwrócić uwagę na fakt, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika firmy "Y." – P. J., rzekomego wykonania prac budowlanych (montażu płyt warstwowych) na obiekcie "C." J. i "C." W. przez firmę "X.", jako podwykonawcę firmy "Y.", nie potwierdzili wspólnicy spółki jawnej "Z." M. M. i M. D. Osoby te zeznając w charakterze świadków oświadczyły bowiem, że nie mają wiedzy, czy firma "Y." wykonała w/w prace własnymi siłami, czy też za pomocą podwykonawcy. Ponadto zeznali, że nigdy nie słyszeli o firmie "X." i nie znają T. C.
Godzi się także zauważyć, że P. J. nigdy nie był w siedzibie firmy "X.", nie zawierał żadnych umów w formie pisemnej z firmą "X.", za wykonane prace płacił T. C. wyłącznie gotówką po otrzymaniu wcześniej pieniędzy od swojego zleceniodawcy – spółki "Z.". Podkreślenia również wymaga, że kwota wynikająca z faktur wystawionych na rzecz skarżącej przez "X." jest wyższa o [...] zł od łącznej kwoty wynikającej z faktur wystawionych przez "Y." na rzecz "Z.", daty rozpoczęcia robót wskazane w protokołach odbioru robót spisanych pomiędzy firmami "Y." i "X." są wcześniejsze niż daty zleceń i daty określające początek prac wynikające z protokołów odbioru robót sporządzonych pomiędzy "Y." a spółką "Z.".
Mając na względzie powyższe, stwierdzić zatem należy, że organ podatkowy zasadnie wywiódł, że podmiot o nazwie - Firma Budowlana "X." T. C., ul. A., [...], NIP [...], REGON [...] - jest podmiotem nieidentyfikowalnym, a tym samym podmiot ten jest podmiotem nieistniejącym. W rezultacie poczynionych ustaleń Dyrektor Izby Skarbowej w P. prawidłowo skonstatował, że opisane w zakwestionowanych fakturach transakcje nie miały miejsca pomiędzy wskazanymi w tych dokumentach podmiotami. W ocenie Sądu, nie budzi żadnych wątpliwości, że za podmiot nieistniejący należy uznać podmiot, którego faktycznie nie ma, stanowi fikcję, przez co nie ma możliwości rzeczywistego wykonania czynności opisanej na fakturze, jako przedmiot zdarzenia gospodarczego kreującego powstanie obowiązku podatkowego. Ponadto kryterium podmiotu nieistniejącego spełnia podmiot, który jedynie stwarza formalne pozory istnienia, jednakże w rzeczywistości nie uczestniczy w obrocie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1483/07; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 316/07; wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 81/07; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zasadna – w ocenie Sądu – w tej sytuacji jest konkluzja sformułowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zakwestionowane faktury, wystawione dla skarżącej przez Firmę Budowlaną "X." T. C. niewątpliwie stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane pomiędzy tymi podmiotami. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że organ podatkowy nie kwestionował samego faktu wykonania usług, lecz fakt ich wykonania przez podmiot wskazany na fakturze.
Podnieść także należy, że podatnik VAT uprawniony jest korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. Z punktu widzenia stosowania wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego i wbrew twierdzeniom skargi, nie jest wystarczające, że podatnik w ogóle nabył usługę wskazaną w fakturze, ale też to, czy nabył ją od wystawcy tej faktury. Nie można przyjąć, że każda kwota określona w fakturze VAT "automatycznie" i bezwarunkowo uprawnia do odpowiedniego obniżenia VAT. Z treści przywołanych przepisów wynika, że przesłankami realizacji prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest związek kwoty podatku naliczonego z nabyciem towarów i usług oraz jej odzwierciedlenie w fakturze dokumentującej to zbycie. Istotnym jest przy tym, by przyjęta do rozliczenia faktura VAT dokumentowała rzeczywisty obrót. Warunek taki zachodzi zaś wtedy, gdy dana faktura odzwierciedla zdarzenie gospodarcze dokonane między podmiotami wymienionymi na fakturze, której przedmiotem jest towar bądź usługa opisana w tym dokumencie pod względem ilościowym, jakościowym, wartościowym itp. Innymi słowy między rzeczywistą sprzedażą a jej opisem w fakturze istnieć musi pełna zgodność pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Takiej zgodności pod względem podmiotowym, co już wyżej wskazano, nie było w niniejszej sprawie.
W takiej sytuacji należy ocenić, czy mimo, że – jak zasadnie ustaliły organy obu instancji – fikcyjny podmiot o nazwie: Firma Budowlana "X." T. C., nie wykonał usług opisanych w zakwestionowanych fakturach, skarżącej przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający ze spornych faktur, z uwagi na brak wiedzy, co do uczestniczenia przez skarżącą w ciągu nielegalnych transakcji. Podkreślenia wymaga, że analiza tego rodzaju jest niezbędna z uwagi na tezy sformułowane w orzecznictwie TSUE. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma odniesienie się do wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. wydanego w sprawach połączonych C-80/11 (Mahagében kft przeciwko Nemzeti Adó-és Vámhivatal Dél-dunántúli Regionális Adó Főigazgatósága) i C-142/11 (Péter Dávid przeciwko Nemzeti Adó-és Vámhivatal Észak-alföldi Regionális Adó Főigazgatósága).
W orzeczeniu tym Trybunał orzekł, że:
1) Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.
2) Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a) i art. 273 dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w dyrektywie 2006/112, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa.
Zaznaczyć jednak trzeba, iż w powołanym wyroku TSUE podtrzymał swoją dotychczasową linię orzeczniczą i wskazał (punkty 53 i 54), że aktualne na tle rozpatrywanych spraw C 80/11 i C-142/11 jest jego stanowisko, że tylko gdy podmiot gospodarczy podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje w których uczestniczy nie wiążą się z przestępstwem, czy to w zakresie podatku VAT czy w innej dziedzinie, może on domniemywać legalność tych transakcji bez ryzyka utraty prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT (zob. ww. wyrok w sprawach połączonych Kittel i Recolta Recycling, pkt 51).
Podkreślić również należy, iż Trybunał nie uznał za sprzeczne z prawem Unii Europejskiej wymaganie, by podmiot przedsięwziął wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym (zob. podobnie wyrok z dnia 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04, Zb.Orz. s. I 7797, pkt 65 i 68; ww. wyrok w sprawie Netto Supermarkt, pkt 24; wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie C-499/10 Vlaamse Oliemaatschappij, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 25).
Określenie działań, jakich podjęcia w konkretnym przypadku można w sposób uzasadniony oczekiwać od podatnika, który zamierza skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT, w celu upewnienia się, że dokonywane przez niego transakcje nie wiążą się z popełnieniem przestępstwa przez podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu, zależy przede wszystkim od okoliczności rozpatrywanego przypadku (pkt 59 ww. wyroku).
Jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności (pkt 60 w/w wyroku).
Odnosząc powyższe wyjaśnienia na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżąca nie dochowała należytej staranności przy dokonywaniu transakcji z podmiotem o nazwie "X." T. C.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w analizowanej sprawie nie mamy do czynienia z usługą incydentalną, lecz z transakcjami powtarzającymi się. Nie ulega także żadnej wątpliwości, że wartość prac wykazanych na spornych fakturach jest bardzo wysoka. Tego typu współpraca wymagała więc od skarżącej sprawdzenia podmiotu, który był rzekomo stroną transakcji. W ocenie Sądu, na brak zachowania przez skarżącą należytej ostrożności wskazuje przede wszystkim nie zweryfikowanie swojego podwykonawcy przy jednoczesnym braku stosownych umów dla celów dowodowych oraz braku potwierdzeń płatności w formie przelewów. Podkreślenia wymaga, że uwadze organu podatkowego nie umknęła okoliczność, że pełnomocnik skarżącej – P. J. zeznał, iż na pierwszym spotkaniu T. C. przedłożył jemu wpis do ewidencji działalności gospodarczej, NIP, REGON i dowód osobisty. Godzi się jednak zauważyć, że dokumenty te nie zostały ani przez skarżącą, ani przez jej pełnomocnika zweryfikowane, natomiast sam fakt przedłożenia dokumentów nie stanowi o ich wiarygodności, ani o przezorności nabywcy. W tym miejscu zaznaczyć należy, że P. J. nie znał wcześniej T. C. Ponadto wskazać należy, że brak należytej staranności skarżącej można upatrywać w gotówkowym sposobie dokonywania płatności. Zaznaczyć bowiem należy, że skarżąca płatności rzędu od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych dokonywała gotówką faktycznie nieznanej osobie. Co więcej, skarżąca płaciła firmie "X." gotówką pomimo, że na fakturach wystawionych w okresie od sierpnia do grudnia 2009 r. wskazano jako sposób zapłaty przelew i numer konta. Czyniła to także wówczas gdy wartość przekraczała 15.000 euro, co jest niezgodne z art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), w myśl którego, w takich przypadkach zapłata powinna następować za pośrednictwem rachunku bankowego.
W świetle powyższego, za słuszne należy uznać stwierdzenie organu, że w sprawie istniał cały szereg okoliczności potwierdzających, że skarżąca nie dokonała należytej staranności i nie upewniła się, że wystawca faktur nie jest tym za kogo się podaje, oraz czy uwidoczniony na fakturach podatek w ogóle został rozliczony.
Skoro zatem, poczynione wyżej ustalenia i wyjaśnienia dowodzą, że zakwestionowane faktury wystawione dla skarżącej przez Firmę Budowlaną "X." T. C. stwierdzają czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane pomiędzy tymi podmiotami, to za pozbawiony jakichkolwiek podstaw należy uznać zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) ustawy o PTU.
Zdaniem Sądu, za bezzasadny uznać także należy zarzut naruszenia art. 96 ust. 13 ustawy o PTU. Podkreślenia wymaga, że przepis ten, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie nakłada na podatnika obowiązku weryfikowania swoich kontrahentów, lecz jedynie stwarza możliwość zweryfikowania dostawcy jako podatnika podatku VAT. Przepis ten przyznaje więc podatnikowi prawo, a nie nakłada na niego obowiązek, jednakże zaniechania w tym zakresie - w realiach analizowanej sprawy - przy jednoczesnym braku stosownych umów dla celów dowodowych, potwierdzeń płatności w formie przelewów narażają skarżącą na zarzut nie dochowania należytej staranności.
Niezasadne okazały się także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Zdaniem Sądu rozpatrującego sprawę organ zgromadził kompletny materiał dowodowy i dokonał jego wszechstronnej analizy. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że organy obu instancji samodzielnie przeprowadzały dowody oraz dokonywały ich oceny. W ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji podjęły w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, a zatem nie naruszyły przepisów art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania przesłuchana została w charakterze strony A. J., w charakterze świadka pełnomocnik firmy "Y." P. J. (dwukrotnie) oraz wspólnicy spółki jawnej "Z." M. m. i M. D. Ponadto do akt sprawy postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...].04.2012 r. włączono uwierzytelnione kserokopie protokołów przesłuchania w charakterze świadka P. J. (z dnia [...].04.2010 r. i z dnia [...].06.2010 r.) na komisariacie policji w R. Organ I instancji przeprowadził również badanie ksiąg podatkowych pod kątem ich rzetelności i niewadliwości zakończone protokołem z dnia [...] marca 2012 r. oraz czynności sprawdzające u kontrahentów skarżącej. Weryfikacji podlegały również materiał dowodowy zebrany przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. Nadto, postanowieniem z dnia [...].11.2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. włączył do akt sprawy pozyskane w trakcie postępowania odwoławczego następujące dowody: pismo Urzędu Miejskiego w N. z dnia [...].10.2012 r. nr [..], pismo Urzędu Statystycznego w P. z dnia [...].10.2012 r., a także wydruki z bazy Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej "CEDIG".
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne zgodne z wymogami określonymi w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w P. podał w niej fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. W uzasadnieniu prawnym przytoczył natomiast podstawy prawne rozstrzygnięcia i dokonał ich prawidłowej wykładni, wyjaśniając stronie w sposób jasny i wyczerpujący zasady korzystania z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W tej sytuacji – w ocenie Sądu rozpatrującego sprawę – nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przepisów postępowania podatkowego, ponieważ stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości na podstawie wyczerpującego materiału dowodowego, który został poddany przez organy podatkowe wszechstronnej analizie.
Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia oraz stwierdzając brak uchybienia przez zaskarżoną decyzję normom prawa procesowego i materialnego, także w zakresie nie objętym skargą, w ocenie Sądu, nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło