I SA/Po 260/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Barbara Rennert Asesor sądowy WSA Michał Ilski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę. A. Z. (dalej zwana również skarżącą lub zobowiązaną) złożyła 23 maja 2013 r. jako właściciel nieruchomości położonej w Ś. przy ul. [...] deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W deklaracji tej podano, że pod wskazanym powyżej adresem zamieszkują dwie osoby a zbiórka odpadów następuje w sposób selektywny. Burmistrz upomnieniem z 29 grudnia 2022 r., nr [...] wezwał skarżącą do uregulowania należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września do grudnia 2022 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami upomnienia. Następnie Burmistrz 6 kwietnia 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] Tytuł ten obejmował zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września 2022 r. do grudnia 2022 r. Pismem z 09 maja 2023 r. skarżąca wniosła zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżąca wskazała na nieistnienie obowiązku. Podniesiono, że firma oczyszczająca miasto często nie odbiera śmieci. Przedłożono ponadto dowody wpłat z 25 października 2022 r. oraz 27 grudnia 2022 r. Burmistrz postanowieniem z 22 maja 2023 r., [...] oddalił zarzuty skarżącej. W ocenie Burmistrza pomylono pojęcie nieistnienia obowiązku z brakiem zobowiązania, a więc zadłużenia z określonego tytułu. Zgłębiając treść zarzutu jednoznacznie wynika, że chodzi właśnie o rzekomy brak zadłużenia, co jest nieprawdą. Skarżąca jest podatnikiem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na mocy złożonej przez siebie 23 maja 2013 r. deklaracji o wysokości opłaty za odpady komunalne. Wysokość opłaty jest iloczynem wskazanej w deklaracji ilości osób oraz stawki ustalonej przez radę miejską. Początkowo stawka wynosiła 10,00 zł za osobę miesięcznie dla osób segregujących odpady i 15,00 zł dla niesegregujących. Od 01 stycznia 2020 r. pojawił się natomiast powszechny obowiązek segregacji, a stawka wzrosła. Na przestrzeni lat stawka ta dalej ulegała zmianom i od 01 stycznia 2022 r. wynosi m.in. dla zabudowy jednorodzinnej 26,00 zł miesięcznie za osobę, a dla zabudowy wielolokalowej 31,00 zł miesięcznie za osobę. Zgodnie z wykazaną przez skarżącą w deklaracji ilością osób wysokość miesięcznej opłaty wynosi 52 zł. Zaznaczono, że wielokrotnie wyjaśniano skarżącej na piśmie genezę powstania zadłużenia oraz sposób księgowania wpłat. W ocenie organu pierwszej instancji skarżąca niestety nie chce zrozumieć istoty problemu i uparcie tkwi w swoich błędnych przekonaniach. Wskazano, że aktualna kwota zadłużenia objęta tytułem wykonawczym nr [...] wynosi 224,00 zł. Zaznaczono ponadto, że skarżąca składała już wcześniej zarzuty do tytułów wykonawczych nr TW [...] oraz TW [...] Wyjaśniono również, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest powiązana z ilością wytworzonych odpadów jak też zdarzeniami losowymi warunkującymi terminowy ich odbiór. Skarżąca wniosła zażalenie na omówione powyżej postanowienie Burmistrza z 22 maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 30 stycznia 2025 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z 22 maja 2023 r. W ocenie Kolegium nie można mówić o nieistnieniu obowiązku. Skarżąca na podstawie złożonej deklaracji jak i na podstawie otrzymanego zawiadomienia o zmianie stawki była zobowiązana płacić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca wpłaciła za cały 2022 r. 188 zł, zamiast 624 zł. Wyjaśniono przy tym, że na kwotę 188 zł składają się wpłaty z: 22 lutego 2022 r. w kwocie 78,00 zł, 26 kwietnia 2022 r. w kwocie 25,00 zł, 21 czerwca 2022 r. w kwocie 10,00 zł, 23 sierpnia 2022 r. w kwocie 25,00 zł, 25 października 2022 r. w kwocie 25 zł i 27 grudnia 2022 r. w kwocie 25,00 zł. Zaznaczono ponadto, że z kwoty 188 zł wpłaconej w 2022 r. jeszcze 166 zł zostało zaliczone na zaległości z 2021 r. oraz 16 zł na koszty upomnienia. W konsekwencji jedynie 6 zł zaliczono na poczet 2022 r. Wyjaśniono także, że obowiązek ponoszenia opłaty istnieje, bez względu na to czy gmina wywiązała się ze swoich obowiązków, czy też nie. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest zapłatą za usługi wykonywane na rzecz właścicieli nieruchomości. Skarżąca wniosła skargę na omówione powyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Wniesiono m. in. o zmianę zaskarżonego postanowienia. Podniesiono, że opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września do grudnia 2022 r. zostały zapłacone w terminie. W związku z wpłaconą kwotą nie występuje zobowiązanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonego postanowienia. W ocenie organów należało oddalić zarzut skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżąca kwestionuje powyższe zapatrywanie. Rację w sporze należało przyznać organom administracji publicznej. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."), zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawy uzasadniające skorzystanie z wskazanego środka zaskarżenia zostały wyliczone w art. 33 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W kontekście art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a. należy wyjaśnić, że nieistnienie obowiązku zachodzi wówczas, gdy nie ma obowiązku podlegającego egzekucji, przy czym ten obowiązek nie wygasł. Oczywiste jest, że aby obowiązek mógł wygasnąć, musi wcześniej istnieć. Dlatego też należy przyjąć, że podstawa zarzutu w rozumieniu użytym przez ustawodawcę w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy wyłącznie takich sytuacji, gdy obowiązek objęty egzekucją administracyjną nie istnieje i w ogóle nigdy nie powstał [tak: A. Cudak, Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, W. 2021, Rozdział V, § 3 – dostępny w bazie danych Legalis]. Trafnie uznano, że w sytuacji skarżącej nie można mówić o nieistnieniu obowiązku. Zgodnie z art. 6h pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2519), opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić: właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie zaś z art. 6i ust. 1 pkt 1 powołanego aktu, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Skarżąca nie kwestionuje tego, że jako właściciel nieruchomości mieszczącej się przy ul. [...] w Ś. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W deklaracji tej podano, że pod wskazanym adresem zamieszkują dwie osoby a zbiórka odpadów następuje w sposób selektywny. Nie kwestionuje się również tego, że począwszy od 01 stycznia 2022 r. stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynosi w przypadku zabudowy jednorodzinnej 26,00 zł miesięcznie za osobę. Opłata za wywóz odpadów komunalnych nie ma charakteru opłaty za usługę, ale jest daniną publiczną, co oznacza, że ma ona charakter obowiązkowy i mieszkaniec gminy nie jest zwolniony od jej płacenia nawet wtedy, gdy gmina niewłaściwie organizuje odbiór opadów [tak: wyrok WSA w Łodzi z 4 lipca 2017 r., I SA/Łd 344/17]. Właściciel każdej nieruchomości zamieszkałej ma obowiązek poddać się rygorem gminnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i nie zwalnia takiego właściciela samodzielne zagospodarowanie odpadami komunalnymi [tak: wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., II FSK 1579/15]. Obowiązek ponoszenia wskazanej opłaty jest niezależny od tego czy doszło do faktycznego odbioru odpadów z nieruchomości. Sąd nie dostrzega tym samym jakichkolwiek uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że w stosunku do skarżącej nigdy nie powstał obowiązek w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września do grudnia 2022 r. Zamierzonego rezultaty nie mogą wywrzeć argumenty skarżącej podnoszące, że w związku z wpłatami do Urzędu Miasta nie występuje zobowiązanie. Wydając zaskarżone postanowienie Kolegium wyjaśniło, że skarżąca tytułem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wpłaciła za cały 2022 r. 188 zł zamiast 624 zł. Na kwotę 188 zł składały się wpłaty z: 22 lutego 2022 r. w kwocie 78,00 zł, 26 kwietnia 2022 r. w kwocie 25,00 zł, 21 czerwca 2022 r. w kwocie 10,00 zł, 23 sierpnia 2022 r. w kwocie 25,00 zł, 25 października 2022 r. w kwocie 25 zł i 27 grudnia 2022 r. w kwocie 25,00 zł. Zaznaczono przy tym również, że z kwoty 188 zł wpłaconej w 2022 r. 166 zł zostało zaliczone na zaległości z 2021 r. oraz 16 zł na koszty upomnienia. W konsekwencji jedynie 6 zł zaliczono na poczet 2022 r. Skarżąca w skardze jak i wcześniej na etapie postępowania przez organami nie przedstawiła jakichkolwiek argumentów mogących poddać w wątpliwość prawidłowość powyższych wyliczeń Kolegium. W konsekwencji nie sposób również uznać aby doszło do wygaśnięcia obowiązków objętych tytułem egzekucyjnym z 6 kwietnia 2023 r., nr [...] Konkludując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Trafnie orzeczono bowiem o oddaleniu zarzutów skarżącej w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.