I SA/Po 2682/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-02-19

Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Aleksandra Łaskarzewska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie Ministra Finansów, które określa podmioty i przedmioty opodatkowania podatkiem akcyzowym, może być stosowane, jeśli jest sprzeczne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 217 Konstytucji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15.12.1999 r. w sprawie podatku akcyzowego, które określiło podmioty i przedmioty opodatkowania, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP, który stanowi, że nakładanie podatków, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych następuje w drodze ustawy. Sędziowie, kierując się zasadą niezawisłości sędziowskiej (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP), mogą odmówić zastosowania przepisu aktu niższego rzędu, który jest niezgodny z Konstytucją. W związku z tym, decyzje podatkowe oparte na takim przepisie podlegają uchyleniu.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku akcyzowego za rok 2000, a także poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego. Organy skarbowe określiły Spółce wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym, zaległości podatkowej oraz odsetki za zwłokę, uznając, że zakupiony olej opałowy został częściowo zużyty na cele inne niż grzewcze (jako olej napędowy). Spółka, nie kwestionując ustaleń faktycznych, podniosła zarzut niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Finansów, na podstawie którego wydano decyzje.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Janusz Ruszyński(spr) Sędziowie WSA Aleksandra Łaskarzewska as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant staż. Inga Skwierzyńska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. k.P. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za rok 2000 uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Urzędu Skarbowego Nr [...] z [...] zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki 24.133,40 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/A.Łaskarzewska Zaskarżona decyzja oraz decyzja Urzędu Skarbowego z dnia [...] w sprawie [...] zostały wydane na podstawie art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) i wydanego na podstawie upoważnienia w nim zawartego w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 105, poz. 1197 ze zm.). Wobec ustalenia, że skarżąca Spółka dokonała zakupu oleju opałowego, który przeznaczyła i zużyła tylko częściowo na cele grzewcze ,a w pozostałej części stosowano go jako olej napędowy do silników wysokoprężnych w ciągnikach i samochodach, stosując wyżej wymienione przepisy organy skarbowe określiły Spółce z o.o. A w T. k. P. wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2000 roku, zaległości podatkowej w tym podatku oraz odsetki za zwłokę. W skardze Spółka z o.o. A w T. k. P. nie kwestionując ustaleń faktycznych podniosła zarzut niekonstytucyjności rozporządzenia Ministra Finansów z 15.12.1999 r. w sprawie podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 15.12.1999 r. określił w § 5 ust. 1, że podatnikami podatku akcyzowego są również osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby prawne sprzedające lub zużywające wyroby akcyzowe do celów innych niż opałowe. Niesporne winno być, że nakładanie podatków, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych następuje w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji RP z 2.04.1997 r.). Nie powinno w świetle treści tego artykułu budzić wątpliwości to, że określenie przez Ministra Finansów kręgu podatników i czynności opodatkowanych podatkiem akcyzowym wykracza poza ustawę o podatku od towarów i usług i o podatku akcyzowym. Wprawdzie ustawa ta w art. 35 ust. 4 zawiera stosowne upoważnienie dla Ministra Finansów, lecz rozporządzenie z 15.12.1999 r. określiło podmioty i przedmioty opodatkowania, co jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP. Na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są w sprawowaniu swojego urzędu niezawiśli i podlegają tylko konstytucji oraz ustawom. Powyższa zasada upoważnia sędziów do odmowy zastosowania w danej sprawie przepisu aktu niższego rzędu niż ustawa w razie jego niezgodności z ustawą. Sędziowie mogą nie zastosować przepisu wydanego wprawdzie na podstawie upoważnienia ustawowego ale niezgodnego z Konstytucją. Nie podlegają bowiem przepisom niższym rangą niż ustawa. Tego atrybutu nie posiadają organy skarbowe. W związku z powyższym decyzje nakładające obowiązek podatkowy na podstawie przepisu wykonawczego sprzecznego z konstytucją podlegają jedynie uchyleniu a nie stwierdzeniu nieważności. Orzeczono więc na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit."a" ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/A.Łaskarzewska LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło