I SA/Po 269/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] im. [...] w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić wniosek. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu stwierdziło niedopuszczalność odwołania, wniesionego przez [...] - Skarbnika Stowarzyszenia [...] w [...] - od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. Stowarzyszenie [...] w [...] wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Stowarzyszenie [...] w [...], działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), wniosło o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] dotyczącej zwrotu dotacji udzielonych Stowarzyszeniu ze środków PFRON oraz ze środków budżetowych Powiatu [...] w łącznej kwocie [...] zł jako pobranych w nadmiernej wysokości lub wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Stowarzyszenie pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. zwróciło się Starosty [...] z prośbą o prolongatę terminu zapłaty należności w wysokości [...] zł oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w tej sprawie, do czasu rozpatrzenia skargi. W odpowiedzi Starosta [...] pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. odmówił zgody na prośbę Stowarzyszenia. Zdaniem skarżącej w takiej sytuacji jedynie postanowienie Sądu o wstrzymaniu natychmiastowej wykonalności decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], może zawiesić żądania organu I instancji. W przeciwnym wypadku rodzi się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody społecznej i trudnych do odwrócenia skutków, bowiem egzekucja najprawdopodobniej spowoduje umniejszenie dotacji, co będzie miało negatywny wpływ na proces dydaktyczny. Jak podała skarżąca, Stowarzyszenie jest organizacją poza rządową "non profit" i nie posiada na swoim koncie bankowym, nawet w przybliżeniu, wymienionej w decyzji kwoty. Taki stan rzeczy oznacza, że nawet w przypadku wdrożenia postępowania egzekucyjnego, nie doprowadzi ono do zamierzonego skutku. Według stanu bankowego na dzień [...] lutego 2015 r. Stowarzyszenie posiada [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a., zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Instytucja wstrzymania wykonania może dotyczyć jedynie zaskarżonego aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż na gruncie wskazanego art. 61 § 3 P.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania innych niż zaskarżony bezpośrednio do sądu akt, pod warunkiem, że akty te zostały wydane "w granicach tej samej sprawy" rozumianej jako sprawa w sensie materialnoprawnym. Tożsamość sprawy w takim ujęciu będą więc wyznaczały elementy stosunku prawnego wynikającego z zaskarżonego aktu, a więc przede wszystkim identyczność podmiotowa - tożsamość podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków – i przedmiotowa, a także identyczność przedmiotowa, a więc tożsamość praw i obowiązków opartych na danej podstawie faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA: z dnia 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12; z dnia 8 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1651/13; z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 3075/13 - opublikowane w bazie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl; uchwała NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001, Nr 1, poz. 7). Przyjmując, że zakresem rozpoznania Sądu jest objęta cała sprawa administracyjna i całe postępowanie zmierzające do jej rozstrzygnięcia, nie może budzić wątpliwości, że sąd administracyjny będzie uprawniony do wstrzymania wszystkich rozstrzygnięć organów administracji wydanych w toku instancji. W szczególności może to dotyczyć wydawanych w toku postępowania decyzji i postanowień, które nie dotyczą kwestii procesowych, lecz odnoszą się wprost do meritum sprawy (por. T. Kiełkowski, Sprawa administracyjna, Kraków 2004, s. 173; uchwała NSA z dnia 9 listopada 1998 r., OPS 8/98, ONSA 1999, Nr 1, poz. 7). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że Sąd nie ma możliwości wstrzymać wykonania aktu administracyjnego, który znajduje się poza granicami niniejszej sprawy, rozumianej w sensie materialnym. Wszczęta skargą przez Stowarzyszenie [...] w [...] sprawa sądowoadministracyjna dotyczy w zakresie przedmiotowym stwierdzenia niedopuszczalności odwołania i jest następstwem wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Sprawa administracyjna i będąca jej następstwem sprawa sądowoadministracyjna – rozumiane proceduralnie - są następstwem sprawy, w której Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. określił zwrot kwot dotacji udzielonych Stowarzyszeniu ze środków PFRON oraz ze środków budżetowych Powiatu [...] - jako pobranych w nadmiernej wysokości lub wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem Jednakże sprawa zainicjowana skargą do Sądu – analizowana od strony materialnej – nie jest tożsama ze sprawą, w której Starosta [...] wydał powyższą decyzję. O ich odrębności stanowi odmienność przedmiotowa: 1) w sprawie, w której Starosta [...] wydał swoją decyzję zakres przedmiotowy obejmował kwestię zwrotu kwot dotacji udzielonych Stowarzyszeniu, 2) w sprawie, w której wniesiono skargę do WSA w Poznaniu zakres przedmiotowy obejmuje natomiast kwestię stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Nie ulega wątpliwości, że wskazane sprawy pozostają ze sobą w związku chronologicznym, jednakże ze względu na wyżej podkreślone odrębności zakresów przedmiotowych i podmiotowych nie można uznać, że tworzą one tą samą sprawę w znaczeniu materialnym. Zauważyć należy, że przedmiotem skargi nie jest w/w decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], lecz postanowienie dotyczące stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od tej decyzji. Stosunek prawny wynikający z zaskarżonego postanowienia (opierający się na treści art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego) nie jest tym samym, co stosunek prawny określony decyzją wydaną na podstawie art. 10b ust. 2, art. 49e i art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm.), art. 60 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 127 ust. 2 pkt 3, art. 152 ust. 3, art. 252 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz. U. z 2013r., poz. 885 ze zm.) bowiem zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem wyłącznie formalnym. Zatem jakkolwiek pośrednio związane ze sobą, są to sprawy odrębne. Ponadto Sąd zauważa, że w odniesieniu do zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Postanowienie takie nie wywołuje bowiem skutków materialnych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności administracyjnej, przewidziana w art. 61 § 3 P.p.s.a., dotyczy bowiem takich aktów administracyjnych, których wykonanie może spowodować szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Podkreślenia wymaga, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. W związku z powyższym wskazać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] mogłoby powodować jedynie wstrzymanie skutków procesowych takiego postanowienia, które polegałyby na tym, że postanowienie to utraciłoby cechę ostateczności. Ten zaś skutek wstrzymania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania nie pociąga za sobą ani niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody, ani spowodowania następstw trudnych do odwrócenia. Na marginesie zauważyć należy, że niniejsze postępowanie jest postępowaniem wpadkowym, a merytoryczne zarzuty podniesione w skardze wobec zaskarżonego postanowienia zostaną rozpatrzone przez Sąd przy wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 61 § 3 orzekł jak w sentencji postanowienia.