I SA/Po 334/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-11-15
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Maria Skwierzyńska, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek na zakup towarów handlowych, udokumentowany fakturą z grudnia 2001 r., ale faktycznie dostarczony i zapłacony w 2002 r., może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów roku 2002? Czy wierzytelność, której nieściągalność została udokumentowana postanowieniem sądu z 2001 r., ale o którym podatnik dowiedział się w lutym 2002 r., może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów roku 2002?Ratio decidendi
Wydatek na zakup towarów handlowych, poniesiony w 2002 r. (zapłata i dostawa), stanowi koszt uzyskania przychodu w roku jego poniesienia, nawet jeśli faktura została wystawiona w poprzednim roku, pod warunkiem, że towar nie został ujęty w spisie z natury na koniec poprzedniego roku. Wierzytelność, której nieściągalność została udokumentowana postanowieniem sądu, może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodu w roku podatkowym, w którym podatnik dowiedział się o tym postanowieniu i je otrzymał, jeśli nastąpiło to w danym roku podatkowym.Stan faktyczny
Organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów roku 2002 wierzytelności nieściągalnych oraz wydatków na zakup towarów handlowych. Podatnicy twierdzili, że wierzytelność została udokumentowana w lutym 2002 r., a towar handlowy dostarczono w styczniu 2002 r. Organy podatkowe utrzymały w mocy swoje decyzje, uznając, że wierzytelność powinna być zaliczona do kosztów roku 2001, a towar handlowy również powinien być ujęty w kosztach roku 2001 ze względu na datę wystawienia faktury.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądził zwrot kosztów postępowania i wstrzymał wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem /spr./ Protokolant sekr. sąd Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006r. sprawy ze skargi D. i . S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] ; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 2.800,00 zł (dwa tysiące osiemset złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w punkcie I do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził kontrolę podatkową w firmie "A" prowadzonej przez D.S. oraz w firmie "B" prowadzonej przez M.S. w zakresie podatku dochodowego za rok 2002. Przedmiotem obu działalności był handel hurtowy artykułami przemysłowymi. Działalności gospodarcze opodatkowane były podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych.
Kontrola podatkowa wykazała szereg nieprawidłowości w zakresie przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej. W związku z tym po wszczęciu postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...] [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił zobowiązanie podatkowe małżonkom D.S. oraz M.S. w wysokości [...] zł.
Organ podatkowy stwierdził, że M.S. zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł uznając za koszt uzyskania przychodu wydatki nie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, czyli nie poniesione w celu uzyskania przychodu, takie jak: wydatki na zakup tachografu, na zakup nart oraz wiązań do nart.
Natomiast w przedsiębiorstwie prowadzonym przez D.S. stwierdzono zaniżenie przychodu o kwotę [...] zł stanowiącą wartość wierzytelności nieściągalnych, których nieściągalność została udokumentowana postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 24.10.2001r. sygn. akt [...]. Podatnik bowiem otrzymawszy postanowienie Sądu Rejonowego oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości umniejszył przychód o kwotę nieściągalnej wierzytelności. Organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Organ podatkowy nie uwzględnił wniosku strony o skorygowanie kosztów uzyskania przychodów poprzez ich zwiększenie o kwotę nieściągalnych wierzytelności w wysokości [...] zł uznając, że Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 24.10.2001r. sygn. akt [...] oddalił wniosek o ogłoszeniu upadłości R.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "C", zatem przedmiotowa wierzytelność została udokumentowana jako nieściągalna w 2001r. i może być uznana za koszt uzyskania przychodu roku 2001. W ocenie organu podatkowego bez znaczenia pozostają wyjaśnienia strony złożone w toku postępowania, że D.S. prowadziła negocjacje w sprawie zapłaty należności z dłużnikiem R.P. w okresie od czerwca 2001r. do lutego 2002r. - kiedy to otrzymała postanowienie Sądu Rejonowego (dowód na okoliczność, że wierzytelność jest nieściągalna). Zdaniem organu, skoro podatniczka otrzymała dowód na nieściągalność wierzytelności w lutym 2002 r., to i tak miała możliwość zaliczenia w koszty uzyskania przychodów roku 2001 tej wierzytelności, ponieważ zeznanie roczne złożyła dopiero w dniu [...] kwietnia 2001r.
Nadto stwierdzono, że D.S. zawyżyła koszty uzyskania przychodu o:
1. kwotę [...] zł - wartość towarów handlowych zakupionych w 2001r., zaewidencjonowanych w księdze przychodów i rozchodów w 2002r. na podstawie faktur wystawionych przez firmy "D" sp. z o. o. nr [...] z [...] 12.2001r. oraz nr [...] z [...]12.2001r. Zgodnie z art. 22 ust. 1 i 4, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 i są potrącane tylko w tym roku, w którym zostały poniesione. Z treści § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.2000r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 116, poz. 1222 ze zm.) wynika, że zakup towarów handlowych musi być wpisany do księgi, z zastrzeżeniem § 30 ww rozporządzenia, niezwłocznie po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży. Zgodnie z § 30 ww. rozporządzenia, w przypadku prowadzenia ksiąg przez biura rachunkowe, zapisy są dokonywane w porządku chronologicznych na podstawie dowodów księgowych w czasie zapewniającym prawidłowe i terminowe rozliczenia z budżetem. Z treści faktur wynika, że firma "D" sp. .z o. o. sprzedała towar podatniczce [...] grudnia 2001r., faktury zostały wystawione w dniu [...]12.2001r. W toku postępowania podatniczka wyjaśniła, że faktury zakupu zostały zaksięgowane w 2002r. w roku otrzymania towaru i przekazania jego do magazynu. Towar otrzymała w roku 2002, towar ten nie został ujęty w spisie z natury na koniec 2001 r., dlatego też zakup tego towaru winien być zaliczony w koszty uzyskania przychodów roku 2002.
2. kwotę [...] zł – zakup towarów udokumentowanych fakturą wystawioną na firmę "B" – M.S.,
3. kwotę [...] zł - za naprawę samochodu i zakup paliwa do samochodu należącego do M.S.,
4. kwotę [...] zł – spowodowana błędnym podliczeniem zestawienia kosztów bankowych za październik 2002r.
5. kwotę [...] zł – na zakup odkurzacza, szczoteczek do zębów, depilatora, stołu do tenisa i encyklopedii zdrowie – zaliczonych do kosztów w ramach kosztów reklamy i reprezentacji objętych limitem jako wydatków nie poniesionych w celu uzyskania przychodu,
6. kwotę [...] zł – z tytułu opłat za używanie prywatnego telefonu na podstawie faktur wystawionych na M.S.
Od powyższej decyzji małżonkowie D. i M.S. złożyli odwołanie, wnioskując o uchylenie decyzji pierwszej instancji. W odwołaniu podnoszą, że organ podatkowy wyłączając z kosztów uzyskania przychodu określone wydatki nie odniósł się, czy zostały one poniesione w celu uzyskania przychodu, nie przeanalizował rzeczywistych potrzeb podatnika, nie wziął pod uwagę racjonalności wydatków. Organ zakwestionował możliwość zaliczenia w koszty uzyskania przychodów kwotę [...] zł za usługę telekomunikacyjną, uznając, że wydatek ten w 2002r. nie został poniesiony. Zarzut ten zdaniem podatnika jest nieuzasadniony i dowodzi o naruszeniu art. 187 Ordynacji podatkowej, ponieważ podatnik posiada dowód, że kwota [...] zł wynikająca z faktury z dnia [...]12.2002r. została zapłacona w dniu [...] grudnia 2002r.
Nadto bezpodstawnie organ nie uznał za koszt uzyskania przychodu roku 2002 kwoty [...] zł stanowiącej wartość wierzytelności nieściągniętych, których nieściągalność została udokumentowana postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 24.10.2001r. Strona wskazuje, że nie brała udziału w postępowaniu upadłościowym, o wydaniu postanowienia Sądu Rejonowego w K. dowiedziała się w lutym 2002r. W jej ocenie zaliczenie w koszty uzyskania przychodu może nastąpić w dacie udokumentowania nieściągalności, a było to możliwe dopiero w lutym 2002r.
Strona uważa, że kwota [...] zł stanowiąca wartość towarów handlowych zakupionych w 2002r. stanowi koszt uzyskania przychodu roku 2002. Wyjaśnia ponownie, że faktury z dnia [...] grudnia 2001r. jak i towar zostały dostarczone do firmy w styczniu 2002r. Na tę okoliczność strona wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał zarzut podatników, że kwota [...] zł stanowi koszt uzyskania przychodu roku 2002 firmy M.S., jednakże uwzględnienie tej kwoty jako kosztu uzyskania przychodu nie miało wpływu na określenie zobowiązania podatkowego, ponieważ M.S. poniósł w 2002r. stratę z działalności gospodarczej.
Za nieuzasadnione natomiast organ odwoławczy uznał zarzuty strony dotyczące zakwestionowanych kosztów uzyskania przychodu działalności gospodarczej prowadzonej przez D.S.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztem uzyskania przychodu jest nieściągalna wierzytelność uprzednio zarachowana jako przychód należny, o ile nieściągalność wierzytelności jest uprawdopodobniona. Uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy ma miejsce, gdy zachodzi jedna z następujących sytuacji:
1) nieściągalność wierzytelności została udokumentowana postanowieniem o nieściągalności uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo
2) nieściągalność wierzytelności została udokumentowana postanowieniem sądu o:
a) oddaleniu wniosku o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania,
b) umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującej likwidację majątku, gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w lit. a,
c) ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku,
3) nieściągalność wierzytelności została udokumentowana protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem należności byłyby równe lub wyższe od tej kwoty.
Zdaniem organu koszty związane z działalnością gospodarczą podlegają zarachowaniu w tym roku, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące, że koszty te spełniają ustawowe wymogi do uznania ich za koszt uzyskania przychodu. W przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona zarachowanie w koszty uzyskania przychodu może nastąpić w roku podatkowym, w którym nieściągalność została udokumentowana. Nieściągalność wierzytelności D. S. została udokumentowana postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...]10.2001r., zatem kwota ta nie może stanowić kosztu podatkowego roku 2002.
Również nieuzasadniony jest zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zarzut naruszenia art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej odnośnie nieuwzględnienia jako kosztu uzyskania przychodu zakupu towaru z faktur VAT z dnia [...]12.2001r. nr [...] na kwotę [...] zł i nr [...] na kwotę [...] zł. Organ stwierdza, że zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty uzyskania przychodu są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione – przepis formułuje kasową zasadę potrącenia kosztów; przepis ust. 5 i 6 tegoż artykułu stanowi, że koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, a tylko wówczas, gdy nie jest to możliwe, mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów tego roku podatkowego, w którym zostały poniesione. Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów powyższe metody stosują w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Zdaniem organu, termin dokonania zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów uzależniony jest od rodzaju tych zapisów, tzn. czy wydatki dotyczą zakupu materiałów podstawowych oraz towarów handlowych, czy też pozostałych wydatków. Zdaniem organu, zgodnie z § 17 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów zakup materiałów podstawowych oraz towarów handlowych musi być wpisany do księgi niezwłocznie po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży. Zatem termin zapisu w księdze nie jest uzależniony od przyjętej przez podatnika metody księgowania wydatków. Przepisy powołanego rozporządzenia Ministra Finansów od tej zasady przewidują wyjątki, m. in. w przypadku powierzenia prowadzania księgi biuru rachunkowemu. W takim przypadku, zgodnie z § 30 rozporządzenia, zapisy dokonuje się w porządku chronologicznym, w czasie zapewniającym prawidłowe i terminowe rozliczanie z budżetem, lecz nie później niż do 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Organ twierdzi, że strona nie wykazała, że towar zakupiony w grudniu 2001r. został dostarczony do firmy w styczniu 2002r. Z treści faktury VAT nr [...] wystawionej przez Firmę E w K., w której jest określona data sprzedaży – styczeń 2002r. nie wynika, że usługa dotyczyła transportu towaru zakupionego w dniu [...] grudnia 2001r. Podatniczka odnosząc w koszty uzyskania przychodu wydatki na zakup towarów handlowych w dacie ich wpływu do magazynu powinna w sposób szczególnie dokładny i jednoznaczny i nie budzący wątpliwości udokumentować datę jego przyjęcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D.S. i M. S. wnoszą uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzucając:
1) naruszenie prawa procesowego poprzez zaniechanie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania całego materiału dowodowego,
2) naruszenie prawa materialnego, art. 22 ust. 1 i art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 ze zm.) w związku z art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej poprzez błędną i niezupełną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że zaistniały przesłanki do zakwestionowania wysokości zadeklarowanego przez stronę dochodu za 2002r.
D.S. domaga się zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów roku 2002 kwoty [...] zł stanowiącej wartość wierzytelności nieściągalnej, która została udokumentowana postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...]11.2001r. Zdaniem strony skarżącej zaliczenie w koszty powyższego wydatku następuje w dacie udokumentowania nieściągalności wierzytelności, a to nastąpiło w lutym 2002r., kiedy podatniczka dowiedziała się o wydaniu postanowienia Sądu Rejonowego. Strona skarżąca dowodzi również, że kosztem uzyskania przychodu roku 2002 jest wydatek poniesiony na zakup towaru handlowego w wysokości [...] zł (faktury VAT [...] oraz [...]) Strona ponownie wskazuje, że towar został dostarczony do firmy [...] stycznia 2002r. Z uwagi na odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka, skarżący przedkładają oświadczenie firmy spedycyjnej z dnia [...] 03.2006r, które potwierdza, że dostarczono towar firmy D.S. w 2002 r. Strona skarżąca powołuje się na układ kalendarza na przełomie 2001 – 2002r., który zdaniem skarżących dowodzi, że towar zakupiony [...] grudnia 2001r. mógł dotrzeć do podatniczki dopiero [...] stycznia 2002r. Wskazuje na adnotację na fakturze o treści "wpływ w miesiącu styczniu 2002r." Faktury wpłynęły po dostawie towaru. W związku z powyższym zdaniem skarżących towar należy odnieść w ciężar kosztów 2002r., zgodnie z przepisami - niezwłocznie po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, bez względu na fakty czy księga przychodów i rozchodów prowadzona była przez biuro rachunkowe, czy przez podatnika. Okoliczności wskazane w skardze mogły być w toku postępowania wyjaśnione, gdyby organy przeprowadziły dowody, o które wnioskowała strona. Kontrola krzyżowa u kontrahenta również wskazywałaby, że towar został dostarczony w styczniu 2002r. do firmy D.. Organ nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego, czym naruszył art. 122 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazuje, że zgodnie z § 28 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów spis z natury powinien obejmować również towary stanowiące własność podatnika, znajdujące się w dniu sporządzenia spisu poza zakładem podatnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni.
Skarga w ocenie Sądu jest zasadna.
Spór między stroną skarżąca ,a organami podatkowymi sprowadza się do ustalenia zasad rozliczenia kosztów uzyskania przychodów w czasie, albowiem organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów roku 2002 wierzytelności nieściągalnych, których nieściągalność została udokumentowana postanowieniem Sądu Rejonowego w K.z dnia 24 października 2001r. sygn. akt [...] oraz wydatków na zakup towarów handlowych dokonanych w dniu [...] grudnia 2001r. w przypadku, gdy faktura została wystawiona w dniu [...] grudnia 2001r. Organy podatkowe nie kwestionują co do zasady, że wierzytelność w kwocie [...] zł oraz zakup towarów handlowych stanowią koszt uzyskania przychodów.
Potrącalność kosztów w czasie znajduje swe uregulowanie w art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) ustanawiającym ogólną regułę, że koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, w którym zostały poniesione (wyrok NSA z 10 lutego 2000r. I SA/Łd 176/98). Przepis art. 22 ust. 5 ustawy stanowi, że u podatników prowadzących księgi rachunkowe (handlowe) koszty uzyskania przychodów objętych tymi księgami są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, tj. są potrącalne także koszty uzyskania przychodów poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba, że zarachowanie ich nie było możliwe, w tym wypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione. Zasada ta znajduje zastosowanie również w stosunku do podatników prowadzących podatkowe księgi przychodów i rozchodów, pod warunkiem, że w każdym roku podatkowym księgi te będą prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania odnoszących się do tego roku podatkowego. Z treści powołanych przepisów wynika, że podatnik prowadzący księgę przychodów i rozchodów ma do wyboru dwie metody ewidencjonowania kosztów – w momencie ich poniesienia (metoda kasowa) lub o okresie , w którym uzyskuje przychód związany z określonym kosztem (metoda memoriałowa). Jednakże raz wybrana metoda musi być stosowana konsekwentnie. Ustawa nie wyodrębnia rodzajów kosztów, zasada ta dotyczy wszelkich kosztów związanych z prowadzoną działalnością ponoszonych w celu uzyskania przychodów. Koszt poniesiony to koszt faktycznie zrealizowany, w znaczeniu kasowym oraz każdy faktycznie dokonany odpis nie będący wydatkiem. W wyroku WSA w Opolu z dnia 26 maja 2004r. sygn. akt I SA/Wr 1965/02 Sąd stwierdził, że osoby fizyczne prowadzące podatkową księgę przychodów i rozchodów księgują koszty związane z prowadzoną działalnością z chwilą ich poniesienia, a więc stosują metodę kasową. Odstępstwem od tej zasady jest prawo do zaliczania wydatków do kosztów danego roku, bez względu na ich poniesienie.
Jak wynika z treści faktur [...] i [...] skarżąca zakupiła towar od firmy "D" w dniu [...]12.2001r. faktury zostały wystawione [...]12.2001r. Termin zapłaty za towar został uzgodniony do dnia 14.02.2002r. na rachunek bankowy. Na fakturach znajduje się odręczna adnotacja, że "wpływ towarów w I 2002" Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej oświadczył, że zapłata za towar zakupiony [...] grudnia 2001r. nastąpiła w 2002r, organy natomiast nie badały, czy towar został ujęty w spisie z natury.
Organy podatkowe uznają, że wydatek poniesiony na zakup towaru winien być ujęty w kosztach uzyskania przychodów roku 2001, powołując przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000r. w sprawie prowadzenia księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 116, poz. 1222 ze zm.). Wskazać jednak należy, że przepisy rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów regulują kwestię prawidłowości prowadzenia księgi przychodów i rozchodów, nie zaś przychodów, kosztów ich uzyskania, w tym rozliczania kosztów w czasie. Te kwestie pozostawiono wyłącznie regulacjom ustaw podatkowych. Rozstrzygnięcie organów podatkowych musi być oparte na dowodach, a nie na przypuszczeniach. Organy podatkowe powołują w uzasadnieniu przepis § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2001 r., wskazując, że zakup towarów handlowych musi być wpisany do ksiąg niezwłocznie po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, lub do sprzedaży, przyjmując jednocześnie, że towar handlowy z faktur wystawionych w dniu [...] grudnia 2001 r. podatniczka przyjęła do magazynu w 2001 r. Należy jednak zauważyć, że organy nie posiadają żadnego dowodu, że towar został dostarczony do firmy D.S. w grudniu 2001r. Organ podatkowy wydając rozstrzygnięcie nie może pominąć zeznań strony, zwłaszcza jeśli nie posiada innych dowodów na okoliczność przyjęcia towarów handlowych do magazynu.
Niesporne jest, że wydatek na zakup towarów z faktury wystawionej w dniu [...] grudnia 2001r. został poniesiony w 2002r., to zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatek ten jest kosztem uzyskania przychodu w roku jego poniesienia, zwłaszcza, że towar ten nie został ujęty w spisie z natury na koniec roku 2001.
Sąd nie podziela również rozstrzygnięcia w zakresie nie uznania za koszt uzyskania przychodu roku 2002 wierzytelności, której nieściągalność została udokumentowana, w sytuacji gdy wierzytelność została uznana za przychód należny. D.S. w 2002r. błędnie umniejszyła przychód wcześniej zaksięgowany jako należny, jednakże w toku postępowania domagała się uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów roku 2002 wierzytelności, której nieściągalność została udokumentowana, wskazując, że o postanowieniu Sądu Rejonowego w K. dowiedziała się dopiero w lutym 2002r.
Podatnik rozliczając w kosztach uzyskania przychodów wierzytelność nieściągalną musi uprawdopodobnić poprzez jeden z dokumentów wymienionych w art. 23 ust. 2 ustawy, że ta wierzytelność jest nieściągalna, zatem musi posiadać jeden z wymienionych w przepisie dokumentów . W wyroku NSA z 22 kwietnia 1997r. SA/Ka 3076/95 Sąd stwierdziła, że jeśli podatnik zamierza uprawdopodobnić nieściągalność danej wierzytelności, a w konsekwencji zaliczyć należność do kosztów uzyskania przychodu, to na nim spoczywa ciężar uprawdopodobnienia nieściągalności. Nie wystarczy przy tym opierać się na własnej wiedzy dotyczącej nieściągalności i sytuacji finansowej dłużnika, lecz wiedza ta winna zostać w jakikolwiek sposób udokumentowana. W związku z powyższym dopiero w momencie kiedy podatnik jest w stanie uprawdopodobnić w sposób przewidziany w ustawie, że wierzytelność jest nieściągalna, może zaliczyć w ciężar kosztów wierzytelność uzyskaną jako nieściągalną. Strona w toku postępowania w sposób wiarygodny wykazała, że o postanowieniu Sądu Rejonowego w K. dowiedziała się dopiero w lutym 2002 r. i w tym okresie to postanowienie otrzymała.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
/-/ K. Nikodem /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło