I SA/Po 355/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], określił X. S.A. w [...] (dalej jako: "spółka" lub "skarżąca") wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...]zł. Powyższa decyzja została doręczona spółce w dniu 5 września 2016 r. Wnioskiem z dnia 19 września 2016 r. spółka wystąpiła do Wójta Gminy [...] o uzupełnienie powyżej decyzji w zakresie odsetek od nadpłaty. Postanowieniem z dnia 26 września 2016 r., nr [...], Wójt Gminy [...] odmówił uzupełnienia opisanej na wstępie decyzji. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone spółce w dniu 14 października 2016 r. Pismem z dnia 21 października 2016 r. spółka wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając m.in. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. - w skrócie: "O.p."), stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W motywach rozstrzygnięcia SKO wskazało, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona spółce w dniu 5 września 2016 r. Z treścią tej decyzji strona zapoznała się najpóźniej w dniu 19 września 2016 r., albowiem w tym dniu wystąpiła do organu I instancji o jej uzupełnienie. Odwołanie od decyzji spółka wniosła dopiero w dniu 21 października 2016 r., co wskazuje na uchybienie terminowi do dokonania tej czynności procesowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia SKO w K. i zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 213 § 4 i § 5 O.p. poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wskutek błędnego przyjęcia, że odwołanie wniesione w dniu 21 października 2016 r. złożono po terminie. Uzasadniając odwołanie strona podniosła, że SKO wydając zaskarżone postanowienie pominęło przepisy art. 213 § 4 i § 5 O.p. w myśl których, w przypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia tej decyzji. Uwzględniając powyższe, skarżąca podniosła, że postanowienie z dnia 26 września 2016 r. o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia [...] r. zostało jej doręczone w dniu 14 października 2016 r., a to oznacza, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 28 października 2016 r. Odwołanie zostało natomiast złożone w dniu 21 października 2016 r., a zatem w terminie. W odpowiedzi na skargę SKO w K., podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Badając zaskarżone postanowienie według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące uchybienia przepisom prawa procesowego okazały się zasadne, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w badanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Samorządowe Kolegium Odwoławczego trafnie uznało, że skarżąca spółka uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r., a w konsekwencji, czy zasadne było wydanie przez SKO w K. postanowienia z dnia [...] r. stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 213 § 4 O.p., w przypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia tej decyzji. Z kolei art. 213 § 5 O.p. stanowi, że odmowa uzupełnienia lub sprostowania decyzji następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie Przepis § 4 stosuje się odpowiednio. Co istotne to ostatnio przytoczone zdanie ma fundamentalne znaczenie na gruncie badanej sprawy. W przypadku wydania przez organ decyzji o jej uzupełnieniu (pozytywnej), termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji uzupełniającej. W sytuacji natomiast wydania przez organ I instancji postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji (orzeczenia negatywnego) i w razie wniesienia zażalenia na to postanowienie - termin do wniesienia odwołania od decyzji, której uzupełnienia strona się domagała, biegnie od dnia doręczenia ostatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia tej decyzji. Natomiast w sytuacji, gdy strona nie wniosła zażalenia na postanowienie odmawiające uzupełnienia (negatywne), postanowienie to staje się ostateczne i, stosując odpowiednio § 4 cytowanego przepisu, termin do wniesienia odwołania od decyzji, której dotyczył wniosek o uzupełnienie, biegnie od dnia doręczenia tego postanowienia (negatywnego). Postępowanie wywołane wnioskiem o uzupełnienie decyzji ma pierwszeństwo przed postępowaniem odwoławczym. Oznacza to, że postępowanie odwoławcze może toczyć się dopiero po ostatecznym zakończeniu w administracyjnym toku instancji kwestii związanej z uzupełnieniem lub odmową uzupełnienia decyzji, od której ma być wniesione odwołanie. Naruszeniem zasady praworządności byłoby jednoczesne prowadzenie postępowania odwoławczego i postępowania w przedmiocie uzupełnienia decyzji, od której wniesiono odwołanie, skoro to drugie postępowanie może potencjalnie doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia objętego odwołaniem. Z tego względu niezbędne jest uprzednie załatwienie wniosku o uzupełnienie decyzji poprzez wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w tej kwestii. W zależności od oceny dokonanej przez organy rozpoznające wspomniany wniosek oraz od okoliczności faktycznych sprawy, tego rodzaju ostatecznym rozstrzygnięciem będzie: 1) decyzja o uzupełnieniu decyzji (pozytywna), 2) postanowienie organu I instancji o odmowie uzupełnienia decyzji (negatywne - tylko w sytuacji, gdy strona nie złożyła skutecznie zażalenia), 3) postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie o odmowie uzupełnienia decyzji (negatywne - w przypadku, gdy strona skorzystała z prawa do złożenia zażalenia, na podstawie art. 213 § 5 O.p.). W sytuacji zatem, gdy organ I instancji wydał postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji, a strona nie skorzystała z prawa do złożenia zażalenia na to postanowienie, termin do wniesienia odwołania od decyzji (pierwotnej) biegnie dopiero od dnia doręczenia wspomnianego postanowienia organu I instancji odmawiającego uzupełnienia (negatywnego), które staje się ostateczne na skutek jego niezaskarżenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy Sąd zauważa, że z akt podatkowych nie wynika, aby skarżąca spółka zainicjowała postępowanie zażaleniowe. Wobec powyższego dopiero po doręczeniu postanowienia z dnia 26 września 2016 r. Wójta Gminy [...] odmawiającego uzupełnienia jego decyzji (rozstrzygnięcia negatywnego), rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. Mając zatem na uwadze niekwestionowaną okoliczność, że postanowienie z dnia 26 września 2016 r. Wójta Gminy [...] zostało doręczone spółce w dniu 14 października 2016 r., to od dnia następującego po tym doręczeniu należy liczyć termin do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. Wobec wykazanego powyżej uchybienia przepisom art. 213 § 4 i § 5 O.p., w pełni zasadny okazał się zarzut naruszenia przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W sprawie nie zachodziły bowiem podstawy do wydania postanowienia z dnia [...] r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, skoro termin ten nie upłynął. W opinii Sądu rozstrzygnięcie uznające, że doszło do uchybienia terminu, było pozbawione jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych. Przedstawiając powyższe wywody Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny, co do sposobu wykładni przepisu art. 213 § 4 i § 5 O.p., zawarty w wyrokach z dnia 10 lutego 2010 r., o sygn. akt II FSK 1556/08; z dnia 8 października 2015 r., o sygn. akt I GSK 150/14 i z dnia 11 maja 2017 r., o sygn. akt I GSK 1181/15 oraz przyjmuje go jako własny (wszystkie powołane wyroki dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując Sąd uznał, że w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów O.p. Wobec powyższego Sąd wyeliminował z obrotu zaskarżone postanowienie jako niezgodne z prawem i orzekł, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a., jak w punkcie I sentencji wyroku, działając w trybie uproszczonym, w oparciu o treść art. 120 P.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy będzie zobowiązany, na podstawie art. 153 P.p.s.a., do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w niniejszym wyroku i umorzenia postępowania w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia spornego odwołania. Następnie po zbadaniu wymogów formalnych odwołania, w tym uzupełnieniu pełnomocnictwa, organ winien przystąpić do jego merytorycznego rozpatrzenia. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono, jak w punkcie II sentencji, w oparciu o treść art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi od skargi ([...] zł) i kosztów zastępstwa procesowego adwokata ([...] zł) oraz niezbędnych wydatków w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł).