I SA/Po 372/23
WyrokWSA w Poznaniu2023-09-07
Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Waldemar Inerowicz, Roberta Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie egzekucyjne na wniosek zobowiązanego, jeśli nie zachodzą ustawowe przesłanki określone w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne może zostać zawieszone wyłącznie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak wystąpienia którejkolwiek z tych przesłanek, w tym brak wniosku wierzyciela o zawieszenie postępowania, uniemożliwia jego zawieszenie, nawet jeśli zobowiązany podnosi inne okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają zawieszenie.Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w oparciu o zaległości w podatku VAT. Jako podstawy wskazywała m.in. złożony wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, uniewinnienie wspólnika od zarzutu przestępstwa skarbowego, zgłoszenie zajętych ruchomości do statystyk MON oraz znaczną szkodę finansową wyrządzoną przez byłych pracowników. Organ egzekucyjny odmówił zawieszenia, wskazując na brak ustawowych przesłanek. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 07 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Asesor sądowy WSA Roberta Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 07 września 2023 roku sprawy ze skargi [...] sp.j. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadził wobec P. H. sp. j. (dalej jako: "zobowiązana", "strona", "skarżąca") postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], wystawionych na zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące marzec - sierpień 2012 r., wynikające z decyzji nr [...] z 27 kwietnia 2015 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z 22 maja 2014r. nr [...]
Pismem z 21 grudnia 2022 r. strona wniosła o rozważenie zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz o wyłączenie spod egzekucji stacji paliw, oleju napędowego, cystern i ciągników siodłowych, zgłoszonych do statystyk Ministerstwa Obrony N.. Zwrócono uwagę, że spółka wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, która jest podstawą wystawienia powyższych tytułów wykonawczych. Wskazano również, że na podstawie prawomocnego wyroku SR [...] z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt [...], M. T. został uniewinniony od popełnienia przestępstwa skarbowego, co potwierdza bezpodstawność wykonania przedmiotowej decyzji organu podatkowego. Zdaniem strony istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W piśmie zauważono, że mienie stanowiące przedmiot egzekucji komorniczej, tj. stacja paliw, olej napędowy, cysterny i ciągniki siodłowe jest zgłoszone do statystyk MON, zgodnie z ustawowym obowiązkiem i stwierdzono, że istnieje realne ryzyko żądania przez MON przekazania zajętych ruchomości na cele obronne, czy też może zostać nałożony obowiązek oddania do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych, likwidacji ich skutków oraz zarządzania kryzysowego. Ponadto wskazano, że spółka znajduje się w nadzwyczajnej sytuacji w związku z wyrządzeniem jej przez byłych pracowników szkody finansowej na kwotę kilku milionów złotych, o czym świadczą wyroki sądowe.
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2023 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. – w skrócie: "u.p.e.a.") nie przewiduje zawieszenia postępowania na wniosek zobowiązanego. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić, gdy zaistnieją ustawowe przesłanki wynikające z art. 56 u.p.e.a., a w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w § 1 pkt 1-3 i 5 tego przepisu. Zauważono również, że wierzyciel po przeanalizowaniu sprawy nie dopatrzył się przesłanek skutkujących zawieszaniem postępowania egzekucyjnego na jego wniosek, dlatego przesłanka wynikająca z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. również nie zaistniała.
Pismem z dnia 13 lutego 2023 r. strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 23 marca 2023 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy poinformował, że wniosek w części dotyczącej zwolnienia spod egzekucji składników majątku spółki zostanie rozpoznany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w odrębnym postępowaniu.
Organ powołał się na treść przepisów: art. 144, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – w skrócie: "k.p.a.") ora art. 18 i art. 56 § 1, 3 i 4 u.p.e.a.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a.
Zauważono, że na etapie postępowania odwoławczego strona wskazała, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], będący jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem, powinien zawiesić prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Zdaniem spółki wierzyciel powinien wyjaśnić dlaczego nie dopatrzył się przesłanek skutkujących zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że wierzyciel zgłaszając wniosek o zawieszenie postępowania nie jest zobowiązany do podania okoliczności uzasadniających zgłoszenie takiego żądania, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do ich kontroli. Wniosek wierzyciela o zawieszenie postępowania egzekucyjnego stanowi wystarczającą podstawę do jego zawieszenia. Tym bardziej wierzyciel nie jest zobowiązany przez żaden przepis prawa do zajmowania stanowiska i składania wyjaśnień, dlaczego nie wystąpił z takim żądaniem do organu egzekucyjnego. Stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., bowiem wierzyciel nie wystąpił z żądaniem zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Ponadto organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniała także żadna z pozostałych przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Nie doszło do wstrzymania bądź odroczenia terminu wykonania obowiązku, jak również nie rozłożono na raty spłat egzekwowanej należności. W stosunku do art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. wskazano, że nie stwierdzono regulacji wynikającej z innych aktów prawnych, która mogłaby skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Zauważono, że strona nie wskazała również wystąpienia takich okoliczności w toku prowadzonego postępowania.
Organ odniósł się do zarzutu, zgodnie z którym organ I instancji nie wziął pod uwagę innych podnoszonych okoliczności, tj. braku rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie decyzji, której dotyczy prowadzona egzekucja oraz możliwości zmiany rozstrzygnięć w zakresie wysokości zobowiązań podatkowych spółki. Organ zauważył, że Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 2 marca 2023 r., nr [...], po wznowieniu postępowania odmówił uchylenia decyzji w przedmiocie podatku od towarów usług za okres od listopada 2011 r. do sierpnia 2012 r., na podstawie której prowadzona jest przedmiotowa egzekucja.
W odniesieniu do podnoszonej przez stronę okoliczności, że mienie stanowiące przedmiot egzekucji jest zgłoszone do statystyk MON, i że w obecnych czasach istnieje realne ryzyko żądania przez MON przekazania zajętych ruchomości na cele obronne, wskazano, że nie ma ona wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w przedmiotowej sprawie. Przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione przez ustawodawcę w przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. w sposób wyczerpujący.
Odnosząc się do zarzutów procesowych wskazano, że organ I instancji wyjaśnił wystarczająco kwestie istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
W skardze z dnia 20 kwietnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca spółka, reprezentowana przez wspólnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji – w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 poprzez jego zastosowanie i art. 138 § 2 poprzez jego niezastosowanie w zw. z art. 144 oraz art. 8 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy w ocenie skarżącej i wbrew twierdzeniom organu zostały spełnione przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez organ I instancji,
2) naruszenie art. 56 § 1, § 3 i § 4 u.p.e.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego będącą następstwem pominięcia istnienia podstaw do zawieszenia postępowania, podczas gdy:
- na podstawie prawomocnego wyroku SR [...] z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt [...] M. T. został uniewinniony od popełnienia przestępstwa skarbowego z art. 56 § 1 w zb. z art. 61 § 1 w zb. z art. 62 § 2 w zw. z art. 7 § 2 w zw. z art. 6 § 2 w zw. z art. 38 § 2 pkt 1 w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., co potwierdza niewinność osób działających w imieniu skarżącej,
- zajęte ruchomości skarżącej zgłoszone są do statystyk Ministerstwa Obrony N. w myśl obowiązku wynikającego z treści art. 30 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, co w obliczu obecnej sytuacji za granicą i kryzysu energetycznego, w której istnieje realne ryzyko żądania przez MON przekazania przedmiotowych rzeczy na cele obronne, czy też nałożenia obowiązku oddania do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych, likwidacji ich skutków oraz zarządzania kryzysowego, stosownie do wymogów art. 628 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, potwierdza zasadność zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz doniosłość charakteru przeznaczenia zajętych ruchomości,
- skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej w związku z wyrządzeniem spółce przez jej byłych pracowników szkody finansowej na kwotę kilku milionów złotych (fakt ten potwierdził m.in. SR [...] w wyroku z dnia 7 sierpnia 2020 r., sygn. akt [...] oraz SO [...] w wyroku z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt [...] w których skazano byłego pracownika spółki za przestępstwa związane z ubytkiem paliw na Stacji w [...] oraz specjalistyczna ekspertyza P. Sp. z o.o. w [...], z której jednoznacznie wynika, że na szkodę spółki zostało popełnione przestępstwo kradzieży paliwa, a straty z tego tytułu szacuje się na kilka milionów złotych),
- wciąż toczy się postępowanie w sprawie powołania kolejnego biegłego sądowego do wyceny ruchomości zajętych przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym oraz w sprawie niezasadnego uwzględnienia wyceny biegłego inż. R. H. w tej sprawie, a tym samym nieprawidłowego niewyznaczenia kolejnego biegłego sądowego oraz niewstrzymania sprzedaży zajętych rzeczy i w konsekwencji niezawieszenie postępowania egzekucyjnego, podczas gdy wyceny sporządzone przez ww. biegłego w tej sprawie w ocenie skarżącej są sporządzone w sposób wadliwy, ponieważ zostały w nich nierzetelnie oszacowane ruchomości (co skutkowało ustaleniem ich wartości niezgodnie ze stanem faktycznym), została w nich zastosowana nieadekwatna do przedmiotu oceny metoda szacowania, oszacowanie wartości ruchomości zostało dokonane przez ww. biegłego w sposób niekompletny i niewiarygodny poprzez niewyjaśnienie przyczyn znacznych rozbieżności pomiędzy wyceną dokonaną przez niego a wyceną sporządzoną trzy miesiące wcześniej przez biegłego skarbowego,
3) naruszenie art. 17 § 2 u.p.e.a. poprzez brak wstrzymania postępowania egzekucyjnego,
4) naruszenie art. 23 § 6 u.p.e.a. poprzez niewstrzymanie z urzędu przez organ odwoławczy postępowania egzekucyjnego,
5) naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nierespektujący przepisów k.p.a., zaniechanie prowadzenia postępowania dowodowego, przy uwzględnieniu słusznego interesu strony z pominięciem okoliczności towarzyszących wymienionych w pkt 2,
6) naruszenie art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób nieodpowiadający wymogom przepisów k.p.a., tj. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia oraz poprzez niewystarczające ustosunkowanie się do podniesionych przez skarżącą argumentów, co skutkowało prowadzeniem postępowania sprzecznie z zasadą pogłębiania zaufania i przekonywania.
W motywach skargi podkreślono, że argumentem przemawiającym za zawieszeniem niniejszego postępowania egzekucyjnego jest także fakt, iż postępowanie w sprawie zwolnienia spod zajęcia zajętych ruchomości jest cały czas w toku, co tylko potwierdza zasadność i konieczność zawieszenia. Zaskarżone postanowienia powinny zostać uchylone z uwagi na niezakończone jeszcze powiązane z niniejszą sprawą postępowania.
Zdaniem strony stanowisko organu w zakresie braku przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest zbyt daleko idące, przedwczesne i z punktu widzenia respektowania praw dłużnika nie znajduje uzasadnienia prawnego.
W odpowiedzi na skargę z dnia 12 maja 2023 r. organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.
Odpowiadając na zarzuty organ wskazał w odniesieniu do naruszenia art. 17 § 2 u.p.e.a., że organ II instancji, przystępując do rozpatrzenia zażalenia w przedmiotowej sprawie, nie stwierdził wystąpienia przesłanki uzasadniającej wstrzymanie w tym trybie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej. Odnośnie do zarzucanego naruszenia art. 23 § 6 u.p.e.a. zauważono, że ewentualne wstrzymanie na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego w tym trybie może być dokonane w trybie nadzoru, a nie w trybie postępowania zażaleniowego, a w związku z tym pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy.
Organ wyjaśnił, że wspomniane przez skarżącą postępowania zostały zakończone ostatecznymi postanowieniami Dyrektora Izby Skarbowej:
1) z dnia 15 marca 2023 r. utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika US [...] z 16 stycznia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania sprzedaży rzeczy (pojazdów) zajętych w postępowaniu egzekucyjnym,
2) z dnia 15 marca 2023 r. utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika US [...] z 16 stycznia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieuwzględnienia wyceny biegłego sądowego oraz wcześniejszej wyceny biegłego skarbowego, a także powołania kolejnego biegłego sądowego do wyceny nieruchomości (pojazdów) zajętych w postępowaniu egzekucyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a.").
Rozpoznając niniejszą sprawę w postępowaniu uproszczonym, Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o wyznaczenie rozprawy. Ustawodawca przewidział
w art. 119 pkt. 3 p.p.s.a. możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (zaskarżone postanowienie spełnia kryteria określone w cytowanym przepisie). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że decyzję o przekazaniu sprawy do rozpoznania na rozprawie ustawodawca pozostawił sądowi rozpoznającemu sprawę w trybie uproszczonym (art. 122 p.p.s.a.). Żaden przepis prawa nie daje takiej legitymacji prawnej stronie postępowania. Nie ma też przepisu, który stanowi, iż nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, jeśli strona postępowania wnioskuje o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Powyższa regulacja nie narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy ma prawo do jawnego rozpatrzenia sprawy. Z przepisu tego nie wynika bowiem obowiązek zastosowania tej zasady w każdym rodzaju postępowania sądowego. Zgodnie z art. 176 ust. 2 Konstytucji RP ustawodawca może uznać, że w pewnych kategoriach spraw, jak np. w przypadku postępowania uproszczonego, rozprawy nie muszą mieć miejsca. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odstępstwo od zasady jawności postępowania ustawodawca przewidział w art. 10, art. 90 i m.in. w art. 120 (por. wyrok NSA z 5 maja 2023 r., III FSK 651/22; wyrok NSA z 15 lutego 2023 r., III FSK 1673/21; wyrok NSA z 10 grudnia 2021 r., III FSK 4588/21; wyrok NSA z 27 lipca 2021 r., I OSK 844/19; wyrok z 8 grudnia 2020 r., I FSK 1121/20; wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: publ. w bazie CBOSA).
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego, według którego brak jest podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 56 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego,
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,
4) na żądanie wierzyciela,
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Zaistnienie jednej z powyższych przesłanek obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy od uznania organu egzekucyjnego, lecz od ustalenia, czy wystąpiła obligatoryjna przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziana przez ustawodawcę w wyżej przytoczonym przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Należy zwrócić uwagę, że katalog przesłanek z art. 56 § 1 u.p.e.a. ma charakter zamknięty, tzn. w sposób wyczerpujący wylicza przesłanki uzasadniające zawieszenie tego postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 1834/21).
Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Jej istota polega na przerwaniu na czas określony biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż w przeciwnym przypadku (tj. w przypadku powstania przeszkód przed rozpoczęciem postępowania) nie należało w ogóle wszczynać owego postępowania egzekucyjnego. Chodzi tu też o przeszkody, które da się prawdopodobnie usunąć. Jeśli bowiem z góry wiadomo, że są to przeszkody trwałe - prowadzi to do umorzenia postępowania. Jeśli przeszkody zostaną usunięte, postępowanie egzekucyjne toczy się dalej.
Podkreślenia także wymaga, że u.p.e.a. nie przewiduje instytucji obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego. Zobowiązany wnosząc o zawieszenie postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany do wskazania jednej z przesłanek, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1-3 i 5 u.p.e.a. Wniosek taki stanowi oświadczenie wiedzy dotyczące zaistniałych, w ocenie strony, podstaw do zawieszenia postępowania. Oświadczenie to stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu (por. wyrok WSA w Szczecinie z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 279/19).
W rozpatrywanej sprawie, skarżąca w piśmie z dnia 21 grudnia 2022 r., wnosząc o zawieszenie postępowania wskazała, że wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji będącej podstawą wystawienia powyższych tytułów wykonawczych. Wskazano również, że na podstawie prawomocnego wyroku SR w [...] z dnia 18 października 2021 r., sygn. [...] M. T. został uniewinniony od popełnienia przestępstwa skarbowego, co potwierdza bezpodstawność wykonania decyzji organu podatkowego. Zdaniem strony istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W piśmie zauważono, że mienie stanowiące przedmiot egzekucji komorniczej jest zgłoszone do statystyk MON, zgodnie z ustawowym obowiązkiem i stwierdzono, że istnieje realne ryzyko żądania przez MON przekazania zajętych ruchomości na cele obronne bądź nałożenia obowiązku oddania do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych, likwidacji ich skutków oraz zarządzania kryzysowego. Ponadto wskazano, że spółka znajduje się w nadzwyczajnej sytuacji w związku z wyrządzeniem jej przez byłych pracowników szkody finansowej na kwotę kilku milionów złotych, o czym świadczą wyroki sądowe.
Na etapie postępowania odwoławczego strona wskazała, że jej zdaniem Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], będący jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem, powinien zawiesić prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Zdaniem spółki wierzyciel powinien wyjaśnić dlaczego nie dopatrzył się przesłanek skutkujących zawieszeniem postępowania egzekucyjnego.
Z kolei w skardze podniesiono brak wstrzymania postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 17 § 2 u.p.e.a. oraz niewstrzymanie z urzędu przez organ odwoławczy postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 u.p.e.a. Wskazano również, że argumentem przemawiającym za zawieszeniem niniejszego postępowania egzekucyjnego jest także fakt, iż postępowanie w sprawie zwolnienia spod zajęcia zajętych ruchomości, które jest powiązane z niniejszą sprawą, jest cały czas w toku.
Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że w badanej sprawie - w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia - nie wystąpiła żadna z ustawowych przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidzianych przez ustawodawcę w art. 56 § 1 u.p.e.a., która nakazywałaby organowi egzekucyjnemu zawiesić postępowanie egzekucyjne.
Skarżąca nie miała ani odroczonego terminu wykonania obowiązku, ani wstrzymanego wykonania obowiązku. Skarżąca jedynie wskazała w piśmie z 21 grudnia 2022 r., że złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji będącej podstawą wystawienia powyższych tytułów wykonawczych, jednak ta okoliczność nie jest wystarczająca dla zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie, w dacie wydania zaskarżonych postanowień brak było w obrocie prawnym postanowienia organu o wstrzymaniu wykonania decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek. Wobec powyższego w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Ponadto spółka posiadała zdolność do czynności prawnych i nie zachodziły również żadne inne przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziane przepisami prawa (art. 56 § 1 pkt 3 i 5 u.p.e.a.).
W szczególności nie ma zastosowania w niniejszej sprawie przesłanka wskazana przez stronę, tj. przesłanka z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., gdyż wierzyciel nie wystąpił z żądaniem zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Słusznie organ odwoławczy zauważył, że wierzyciel nie jest zobowiązany do zajmowania stanowiska i składania wyjaśnień, dlaczego nie wystąpił z takim żądaniem do organu egzekucyjnego, czego domagała się skarżąca.
Należy również zauważyć, że okoliczności podniesione przez skarżącą we wniosku o zawieszenie postępowania, tj. uniewinnienie wspólnika spółki w postępowaniu, w którym zarzucono mu przestępstwo skarbowe powiązane z egzekwowanym obowiązkiem, istnienie realnego ryzyka żądania przez MON przekazania zajętych ruchomości na cele obronne bądź nałożenia obowiązku oddania do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych, likwidacji ich skutków oraz zarządzania kryzysowego, a także sytuacja w związku z wyrządzeniem spółce przez byłych pracowników szkody finansowej na kwotę kilku milionów złotych, nie stanowią żadnej z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 56 § 1 u.p.e.a. W związku z okolicznością, że wspomniany przepis wyznacza zamknięty katalog przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, Sąd wskazuje, że przedstawienie organowi powyższych okoliczności przez stronę nie mogło spowodować zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez organ z urzędu.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu organ egzekucyjny w sposób uprawniony odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego w badanej sprawie, a podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 56 § 1 u.p.e.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Należy również zauważyć, że na wynik sądowej kontroli zaskarżonych postanowień nie mogły mieć wpływu nowe okoliczności powołane dopiero w postępowaniu sądowym, a niewskazane we wniosku o zawieszenie postępowania.
Poza granice sprawy wyznaczone przez wniesienie skargi na postanowienie w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania egzekucyjnego wykracza również rozpoznanie zarzutu naruszenia art. 17 § 2 oraz art. 23 § 6 u.p.e.a.
Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zdaniem Sądu organy nie uchybiły zasadzie zaufania. W konkluzji przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni. Uzasadnienie zaskarżonych postanowień odpowiada wymogom ustanowionym w art. 107 § 3 k.p.a. stosowanym odpowiednio do postanowień na podstawie art. 126 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło