I SA/Po 378/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi EF na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 stycznia 2017 r., nr 3001-PT1.4213.169.2016 w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2009 r., IV kwartał 2010 r. oraz II, III, IV kwartał 2011 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu [...] EF wniosła skargę na wskazaną w rubrum decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W petitum skargi skarżąca wniosła m. in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd na podstawie przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, a także spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tut. Sąd postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w uzasadnieniu wskazując, że skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - nie wykazała, z czego miałoby wynikać niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, gdyż złożony przez skarżącą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnego uzasadnienia. W związku z tym niemożliwe jest dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...], oddalił zażalenie skarżącej na ww. rozstrzygnięcie wyjaśniając, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. W interesie strony leży zatem takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Istotne jest więc aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zostały należycie uzasadnione i wykazane przez stronę, gdyż rola sądu sprowadza się jedynie do weryfikacji złożonych oświadczeń. W dniu [...] skarżąca złożyła ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w jego treści wskazując, że ciąży na niej obowiązek wychowania dzieci i zapewnienia im prawidłowych warunków rozwoju. Samodzielnie spłata kredyt, który jest zabezpieczony na jej nieruchomościach. Od dnia [...] jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i to bez prawa do zasiłku. Skarżąca wyraża wolę podjęcia pracy, lecz urząd pracy nie ma możliwości znalezienia dla niej zatrudnienia z powodu braku odpowiednich ofert. Od [...] do chwili obecnej skarżąca pobiera świadczenia z pomocy społecznej. Egzekucja na podstawie zaskarżonej decyzji godzi w podstawy egzystencji skarżącej oraz jej dzieci. Do wniosku skarżąca dołączyła wystawione przez Starostę zaświadczenie z dnia [...] o posiadaniu przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku od dnia [...], zaświadczenie z dnia [...], nr [...], z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o korzystaniu przez skarżącą ze świadczeń z pomocy społecznej od [...], wydruki z elektronicznej wersji ksiąg wieczystych według stanu na dzień [...] dla nieruchomości o księdze wieczystej nr [...]. Sąd zważył, co następuje: W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej, koniecznym jest odwołanie się do treści art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie w stosownym wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Z tej przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II GZ 518/15 – wszystkie powołane w niniejszym orzeczeniu postanowienia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji winien zostać poparty stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku, nie jest uprawniony, aby wzywać do ich przedstawienia. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, P.p.s.a. nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13). Strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13). Dlatego też twierdzenia strony powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt I FZ 593/15). Należy wskazać, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca – pomimo uprzedniego oddalenia jej wniosku z uwagi na brak jego uzasadnienia i nieprzedłożenia stosownych dokumentów – nie przedstawiła pełnego obrazu swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Należy wskazać, że ze złożonych przez nią dokumentów wynika, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jednak jednocześnie skarżąca wskazuje, że samodzielnie spłaca kredyt, który jest zabezpieczony na należących do niej nieruchomościach. Z powyższego wynika więc, że skarżąca musi posiadać jakieś miesięczne wpływy lub oszczędności, z których spłaca kredyt. Skarżąca nie wskazała również jaka jest wysokość miesięcznej raty kredytu, ani jaka kwota pozostała do spłacenia. W dalszej kolejności należy wskazać, że skarżąca nie określiła w jakiej kwocie otrzymuje co miesiąc świadczenie z pomocy społecznej, przy czym należy zauważyć, że świadczenia pomocy społecznej są zróżnicowane, niektóre z nich mają charakter obligatoryjny, a inne fakultatywny. Każdy rodzaj świadczenia ma ustawowo określone przesłanki będące podstawą ich przyznania, a z dokumentów wynika, że skarżąca pobiera świadczenia od [...], a jako osoba bezrobotna jest zarejestrowana dopiero od [...]. W rozpatrywanym wniosku skarżąca podnosi, że egzekucja na podstawie zaskarżonej decyzji godzi w podstawy egzystencji skarżącej oraz jej dzieci (nie wskazała ile posiada dzieci i w jakim są wieku, czy pozostają tylko na jej utrzymaniu), jednak nie określiła w ogóle wysokości miesięcznych wydatków z rozbiciem na poszczególne kategorie i z czego je pokrywa, nie przedstawiła wyciągów z kont bankowych, które dokumentowałyby wydatki i wpływy, nie wskazała czy ma jakieś oszczędności, wartościowe ruchomości. Należy zauważyć, że w przypadku braku jakiegokolwiek majątku dłużnika egzekucja jest umarzana ze względu na bezskuteczność, a w przypadku jej prowadzenia, w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu (por. postanowienie NSA z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 173/14). Co istotne, zgodnie z art. 10 § 4 ww. ustawy, nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych, zasiłki dla opiekunów, świadczenia z pomocy społecznej, świadczenie wychowawcze oraz jednorazowe świadczenie, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem" (Dz.U. poz. 1860), wobec czego jeśli pobierane przez skarżącą świadczenia z pomocy społecznej są jej jedynym dochodem, to na podstawie ww. przepisu są one zwolnione spod egzekucji. Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14). W przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., regulującym instytucję wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, chodzi o szczególne i wyjątkowe zagrożenie, odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Sama groźba wszczęcia wobec skarżącej egzekucji administracyjnej nie może spełniać przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem w przypadku ewentualnego odrzucenia skargi przez sąd, ochrona tymczasowa wygasa, a strona skarżąca będzie zobowiązana do zapłaty kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. W opinii tut. Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot ewentualnie wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.