I SA/Po 406/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 06 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...]o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...]lutego 2014 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący [...], reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] marca 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. W petitum skargi sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania całości decyzji zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Z kolei w uzasadnieniu skargi podniesiono, że podatnik jest obecnie w trudnej sytuacji życiowej. Wykonanie decyzji skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz pozbawiłoby [...] środków na utrzymanie. [...] od dnia [...] czerwca 2013 r. zaprzestał bowiem wykonywania działalności gospodarczej, a obecnie jego źródłem dochodu jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie, która jest zajęta przez Komornika do kwoty [...] zł. Oprócz tego dnia [...] października 2013 r. [...] sprzedał udziały spółki "[...]" sp. z o. o. [...] na postawie Umowy sprzedaży udziałów z dnia [...] października 2014 r. za kwotę [...] zł. Jednakże płatność następuje w ratach miesięcznych wynoszących [...] zł i rozłożonych na okres prawie [...] lat. Znaczną część z tej kwoty [...] przeznacza na pokrycie alimentów dla żony [...], z którą pozostaje w separacji. Poza wskazanymi źródłami dochodu [...] nie dysponuje żadnymi innymi oraz nie jest właścicielem żadnego istotnego majątku. Zdaniem skarżącego, w związku z olbrzymią wartością zobowiązania podatkowego, wynikającego z zaskarżonej decyzji, egzekucja zobowiązania, doprowadziłaby do pozbawienia podatnika jakiegokolwiek majątku i wszelkich środków utrzymania i mimo to nie doprowadziłaby do realizacji zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkowo, w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może być udzielona skarżącemu ochrona tymczasowa, poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu - jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., może nastąpić wyłącznie w razie zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym to na skarżącym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, że w jego sytuacji zachodzą okoliczności wskazane w tym przepisie. Wywody podatnika w tej materii powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Warszawa 2006r., s. 188). Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim skarżący nie przedłożył dokumentów, z których wynika, że jego aktualna sytuacja finansowa jest trudna. W aktach sprawy, zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a, które uzasadniałyby uwzględnienie złożonego wniosku. W toku toczącego się przed tutejszym sądem postępowania z wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, sąd uznał, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim sąd zauważył, że ze złożonego przez [...] zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2012 r. wynika, że przychody skarżącego z tytułu działalności gospodarczej w 2012 r. wyniosły [...] zł, co po odjęciu kosztów uzyskania przychodów przyniosło wnioskodawcy dochód w wysokości [...] zł. Wnioskodawca w 2012 r. uzyskał także dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł oraz z tytułu działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...] zł. W 2013 r. skarżący uzyskał dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł, z tytułu działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...] zł, a z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...] zł, co po odjęciu kosztów uzyskania przychodów przyniosło wnioskodawcy dochód w wysokości [...] zł. Sąd wskazuje, że o braku dostatecznych środków nie może świadczyć niski dochód, bądź też odnotowywana strata z prowadzonej działalności gospodarczej. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10, w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że strona skarżąca uzyskiwała przychody i że przychody te kształtowały się na bardzo wysokim poziomie (przychód w 2012 r. wyniósł bowiem [...] zł). Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Nie można też mówić o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skoro skarżący niecały tydzień po odebraniu ([...] października 2013 r.) decyzji organu I instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego rozpoczął proces wyzbywania się posiadanego majątku. W dniu [...] października 2013 r. skarżący wprawdzie sprzedał synowi [...] resztę z posiadanych przez siebie udziałów w spółce "[...]" sp. z o. o. z siedzibą w [...] (tj. [...] udziałów) za kwotę [...] zł, jednakże zapłata za udziały została rozłożona na prawie [...] lat, a miesięczna rata wynosi [...] zł. Wcześniej ([...] grudnia 2009 r.) ten sam syn otrzymał od ojca [...] udziałów w tej samej spółce o łącznej wartości [...] zł. Ponadto w dniu [...] października 2013 r. skarżący wraz z małżonką zawarli umowę dożywocia, z której wynika, że przenieśli oni całe przysługujące im udziały po [...] części każdemu w prawie własności nieruchomości na rzecz swojego drugiego syna [...]. Ponadto skarżący nie wyjaśnił, na czym miałaby polegać szkoda, która w dalszej perspektywie będzie niemożliwa do naprawienia. Sąd stwierdza, że wykonanie świadczenia pieniężnego z natury rzeczy nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 170/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego względu obawy skarżącego, że egzekucja zobowiązania pozbawiłaby go całego majątku oraz wszelkich środków utrzymania nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zwłaszcza, jeśli w świetle umowy dożywocia syn skarżącego zobowiązał się do jego dożywotniego utrzymania. Wbrew twierdzeniom skarżącego stanowiska takiego nie zmienia realny brak możliwości uzyskania takiej pomocy od syna. Z akt sprawy nie wynika też, żeby umowa dożywocia została rozwiązana, ani też aby skarżący dochodził na drodze sądowej świadczeń wymagalnych. Sąd nie neguje podnoszonych przez stronę argumentów, że sytuacja materialna i osobista, w jakiej znalazł się skarżący jest skomplikowana. Biorąc jednak pod uwagę comiesięczne wpływy na rachunek bankowy skarżącego ([...] zł), wcześniej osiągane przychody (zwłaszcza z tytułu działalności gospodarczej) oraz fakt, że w przeciągu ostatnich [...] lat skarżący rozdysponował na rzecz synów majątkiem o łącznej wartości [...] zł sąd uznał, że skarżący był w stanie nie jednorazowo, ale w dłuższym okresie, we własnym zakresie, zabezpieczyć wcześniej środki na zapłatę należności objętej zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w [...] Nr [...]. Tym bardziej, że postępowanie kontrolne w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczeń z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za 2008 r. zostało u skarżącego wszczęte na podstawie postanowienia z dnia [...] października 2012 r., tj. wtedy gdy skarżący posiadał udziały w spółce "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] i osiągał znaczne przychody z prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem już wtedy skarżący winien był podjąć działania zmierzające do osiągnięcia w przyszłości zdolności uregulowania ciążących na nim, ewentualnych zobowiązań podatkowych. Sąd wyjaśnia również, że same obawy dotyczące pozbawienia podatnika jakiegokolwiek majątku i wszelkich środków utrzymania nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie brak jest konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw skarżącego. Skarżący nie uprawdopodobnił zatem, że wykonanie decyzji może doprowadzić do zdarzenia mającego wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Na marginesie sąd zauważa, że kwestia zgodności bądź braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz kwestia upływu terminu przedawnienia należności publicznoprawnych nie może być badana w toku postępowania wpadkowego, jakim jest postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 5 i art. 16 § 2 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.