I SA/Po 415/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 8 stycznia 2016 r. K. S., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w A. z dnia [...], nr [...] (zmienioną postanowieniem z dnia [...], nr [...]), wymierzającą K. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na dwóch automatach, poza kasynem gry. W petitum skargi sformułowano wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W argumentacji zgłoszonego żądania wnioskodawczyni podniosła, że ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wysokie ryzyko utraty przez skarżącą płynności finansowej i wyrządzenia jej znacznej i nieodwracalnej szkody. Skarżąca wskazała, że w latach 2013 - 2015 poniosła stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł (w 2013 r. i 2015 r. strata wyniosła odpowiednio [...] zł i [...] zł, zaś w 2014 r. skarżąca osiągnęła dochód w wysokości [...] zł). Wnioskodawczyni stwierdziła, że uregulowanie przez nią kary wymierzonej zaskarżoną decyzją ([...] zł) prawdopodobnie zmusi ją do zamknięcia prowadzonej działalności, co z kolei będzie wiązało się z obowiązkiem rozwiązania umów o pracę z 6 zatrudnionymi przez nią pracownikami (ich łączne wynagrodzenie wynosi [...] zł). Zaznaczyła przy tym, że jej dwie pracownice obecnie przebywają na urlopie macierzyńskim. Ponadto wnioskodawczyni podniosła, że na skutek egzekucji może zostać pozbawiona środków do życia, co w dalszej kolejności może spowodować wpadnięcie skarżącej w spiralę zadłużenia, a to samo w sobie będzie trudne do odwrócenia. Na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji finansowej skarżąca do wniosku załączyła informację o zadłużeniu względem ZUS i urzędu skarbowego oraz wezwania do zapłaty. Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, poprzez złożenie dokumentów świadczących o trudnej sytuacji finansowej skarżącej, tj. informacji o zadłużeniu względem ZUS i Urzędu Skarbowego oraz wezwania do zapłaty - które to dokumenty, wbrew treści wniosku, nie zostały dołączone do skargi. W piśmie procesowym z dnia 19 kwietnia 2016 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że skarżąca nie jest zadłużona wobec ZUS i Urzędu Skarbowego oraz nie zostały względem niej wystosowane wezwania do zapłaty. Okoliczności te zostały zawarte we wniosku w wyniku omyłki. Jednocześnie strona oświadczyła, że podtrzymuje wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jej zdaniem, poniesiona przez nią strata w latach 2013 i 2015 wystarczająco potwierdza jej trudności finansowe. Z uwagi na powyższe stwierdziła, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządziłoby jej znaczną i nieodwracalną szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, dostępnie na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny przedmiotowego wniosku Sąd stwierdza, że skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - nie wykazała aby w sprawie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. warunkujące wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W szczególności Sąd stwierdza, że argumentacja skarżącej zmierzająca do wykazania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niemożliwych do odwrócenia skutków z uwagi na poniesioną w latach 2013 - 2015 stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. W tym kontekście podkreślić należy, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I GZ 105/12, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów niewątpliwie wynika, że latach 2013 - 2015 poniosła stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł (w 2013 r. i 2015 r. strata wyniosła odpowiednio [...] zł i [...] zł, zaś w 2014 r. skarżąca osiągnęła dochód w wysokości [...] zł). Zdaniem Sądu, przedstawiona przez skarżącą dokumentacja nie pozwala jednak na precyzyjne ustalenie jej sytuacji majątkowej, albowiem na podstawie samej treści zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za lata 2013 i 2014 (PIT-36), jak też zestawienia rocznego za 2015 r., nie można ustalić wartości aktualnego majątku skarżącej. W ocenie Sądu na podstawie wniosku strony i załączonych do niego dokumentów nie sposób ustalić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym kontekście wskazać należy, że wnioskodawczyni nie przedłożyła choćby aktualnych wyciągów z rachunków bankowych. Co więcej, zawarte we wniosku informacje o trudnej sytuacji finansowej skarżącej z uwagi na posiadane zadłużenie względem ZUS i urzędu skarbowego oraz kierowane do niej wezwania do zapłaty, jak wynika z pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 19 kwietnia 2016 r., okazały się nieprawdziwe. Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że na uwzględnienie nie zasługują również wywody skarżącej, iż uregulowanie przez nią kary wymierzonej zaskarżoną decyzją ([...] zł) prawdopodobnie zmusi ją do zamknięcia prowadzonej działalności, co z kolei będzie wiązało się z obowiązkiem rozwiązania umów o pracę z 6 zatrudnionymi przez nią pracownikami (ich łączne wynagrodzenie wynosi [...] zł). Wbrew przekonaniu skarżącej, fakt ewentualnego wyegzekwowania nałożonej na nią kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, gdyż w takim wypadku wskazana skarżoną decyzją należność zostanie skarżącej zwrócona. Ponadto Sąd zaznacza, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1380/14, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższy pogląd do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że analiza całokształtu akt sprawy nie pozwala na przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie dla skarżącej ze skutkami, które nie będą mogły być zniwelowane poprzez ewentualne wygranie sporu. Jedynie ubocznie Sąd wskazuje, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ewentualna potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.