I SA/Po 442/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi XA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja i od września do grudnia 2009 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od kwietnia do listopada 2009 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] lutego 2016r.XA, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] wskazaną w sentencji. W petitum skargi skarżący sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc w uzasadnieniu, że w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego nie prowadzi żadnej działalności. Jedynym środkiem utrzymania strony jest świadczenie emerytalne, w części wolnej od zajęcia, tj. w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnej nieruchomości ani majątku ruchomego poza rzeczami użytku osobistego. Podatnik pozostaje w separacji i jest zobowiązany do zapłaty na rzecz XB renty alimentacyjnej w wysokości [...] zł miesięcznie, jednakże nie jest w stanie realizować ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ani zapewnić sobie normalnej egzystencji. Strona jest osobą obarczoną przewlekłą chorobą układu krążenia i ponosi minimalne miesięczne wydatki na lekarstwa w kwocie [...] zł. Ponadto strona wskazała, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] wydał cztery decyzje określające w zakresie podatku dochodowego i podatku od towarów i usług za okresy od 2007 do 2009 r. W wyniku tych postępowań określono zobowiązania podatkowe na łączną kwotę około [...] mln zł (należności głównej z odsetkami). Przy czym decyzje określające zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za 2008 r. zostały w całości uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu i orzeczono, że nie podlegają wykonaniu. Postępowanie egzekucyjne w tym zakresie nie zostało jednak umorzone. Również zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za 2009 r., określone w zaskarżonej decyzji, jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego. W toku tego postępowania zostały zajęte świadczenie emerytalne oraz wierzytelność z tytułu zapłaty za udziały. Na marginesie strona wskazała, że obecnie jedynym postępowaniem egzekucyjnym, jakie winno być prowadzone wobec strony jest egzekucja zobowiązania podatkowego określonego zaskarżoną decyzją. Wstrzymanie wykonania tej decyzji umożliwiłoby uzyskanie środków niezbędnych do utrzymania. Jednocześnie, kwota wierzytelności z tytułu zapłaty za udziały zapewniłaby możliwość wyegzekwowania należności nawet w przypadku uznania zarzutów strony za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej w skrócie: "p.p.s.a.") Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, z 16 listopada 2010 r., I FZ 433/10, z 23 września 2014 r., II GZ 518/14.). Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez skarżącego we wniosku a także udokumentowane (w załączeniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy) dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. – uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę przede wszystkim sytuację finansową skarżącego, stan zdrowia jak również wartość przedmiotu sporu w kwocie [...] zł. Na uwagę zasługuje ponadto fakt, iż skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej i utrzymuje się jedynie ze świadczenia emerytalnego w kwocie ok. [...] zł, z którego potrącana jest automatycznie kwota raty kredytu w kwocie [..] zł. Miesięczne wpływy zamykają się kwotą [...] zł. Ponadto skarżący zaciągnął cztery pożyczki na zapłatę wpisu od skargi, dwie w bankach komercyjnych oraz dwie u osób fizycznych (przyjaciół). Z przedłożonych przez skarżącego wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank[...]. za okres od 08.10.2015 r. 07.04.2016 r., wynika, że na rachunek ten nie wpływają żadne środki, naliczane są odsetki od salda ujemnego, saldo końcowe wynosi (-)[...]zł. Skarżący spłaca wyłącznie pożyczkę wobec [...] Polska SA – rata pożyczki jest pobierana automatycznie z rachunku bankowego, na który przelewane jest świadczenie z ZUS. Na skutek zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową, nie są wypłacane od października 2014 r. na rzecz żadnego z organów egzekucyjnych ani skarżącego żadne kwoty pozostające w depozycie u dłużnika zajętej wierzytelności –XC . Poza administracyjnymi postępowaniami egzekucyjnymi wobec skarżącego prowadzona jest egzekucja renty alimentacyjnej na rzecz pozostającej w separacji żony w kwocie [...] zł miesięcznie, jednakże nie jest on w stanie realizować ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, ani zapewnić sobie normalnej egzystencji. Ponadto skarżący jest osobą obarczoną przewlekłą chorobą układu krążenia i ponosi minimalne miesięczne wydatki na lekarstwa w kwocie [...] zł. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analiza powołanych przez skarżącego we wniosku okoliczności daje podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić skarżącego na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto egzekucja wymienionej kwoty mogłaby wyrządzić skarżącemu poważną szkodę i doprowadzić do trudnych dla skarżącego następstw. W związku z tym należało uznać, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Sąd pod kątem zgodności z prawem.