I SA/Po 451/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-07-09
Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Sylwia Zapalska, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zastosować przepisy rozporządzenia wspólnotowego nakładające obowiązki na obywateli polskiego państwa członkowskiego, jeśli import towaru nastąpił przed dniem oficjalnego przetłumaczenia tego aktu prawnego na język polski i jego publikacji w Dzienniku Urzędowym UE?Ratio decidendi
Organ celny nie może zastosować przepisów rozporządzenia wspólnotowego nakładających obowiązki na obywateli polskiego państwa członkowskiego, jeśli import towaru nastąpił przed dniem oficjalnego przetłumaczenia tego aktu prawnego na język polski i jego publikacji w Dzienniku Urzędowym UE. Możliwość powoływania się na obowiązki nakładane przez dane rozporządzenie wspólnotowe powstaje wobec obywateli danego państwa członkowskiego dopiero od momentu, w którym mogą zapoznać się z tekstem aktu prawnego w oficjalny, prawem przewidziany sposób.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. określającą niezaksięgowaną kwotę cła oraz podatek od towarów i usług w stosunku do towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu. Organy celne uznały, że zwolnienie z cła zostało zastosowane niezgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 60/2004, ponieważ Spółka nie udokumentowała, że towar nie korzystał z żadnych dotacji. Spółka kwestionowała te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P., zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz wstrzymał wykonanie uchylonych decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie NSA Sylwia Zapalska (spr.) WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr.sąd. Magdalena Rossa-Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lipca 2009 r. sprawy ze skargi "L." sp. z o.o. w J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [..] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...]. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz "L." sp. z o.o. w J. kwotę [...] zł ( [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R. Wiatrowski /-/ K. Wolna-Kubicka /-/ S. Zapalska
Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia ... maja 2007r. nr [...], na podstawie przepisów art. 53 § 3, art. 54 § 1 pkt 6, art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 oraz art. 51, art. 65 ust. 1, ust. 5, ust. 6, art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622), art. 20 ust. 1, art. 29, art. 78 ust. 1, ust. 3 oraz art. 201 ust. 1 lit. a, ust. 2, ust. 3 w zw. z art. 214 ust. 1, art. 220 ust. 1, art. 222 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r.), art. 212 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993r., z późn. zm.) oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z 14 stycznia 2004r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. WE L 9/8 z 14.01.2004r.) oraz z częścią C Instrukcji wypełniania i stosowania dokumentu SAD - Wersja 1.1 z dnia 27.04.2004r. w związku z prowadzonym postępowaniem wszczętym z urzędu, określił "A" Sp. z o.o. w J. niezaksięgowaną kwotę cła w stosunku do towaru - rogale, objętego procedurą dopuszczenia do obrotu, wg zgłoszenia celnego [...] z ... maja 2004r., w wysokości [...].
W uzasadnieniu organ celny stwierdził, iż zwolnienie z cła zostało zastosowane niezgodnie z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Komisji (WE) z 14 stycznia 2004r. nr 60/2004, ponieważ Spółka nie udokumentowała, że towar nie korzystał z żadnych dotacji. Podkreślił, iż dołączone do zgłoszenia dokumenty świadczące o nie ubieganiu się przez eksportera o dotacje z Unii Europejskiej nie spełniają wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 1 wymienionego rozporządzenia.
Orzekając na skutek wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Celnej w P., decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 5 § 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004, art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 515 z 13 marca 1997r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego (Dz. Urz. z 22.03.1997r.), art. 221 § 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika.
W wyniku skargi wniesionej przez Spółkę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 8 października 2008r. sygn. akt III SA/Po 281/08 uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok stał się prawomocny z dniem 13 grudnia 2008r.
Uzasadniając Sąd wskazał, iż przesłanką warunkującą możliwość powoływania się wobec jednostek na prawo wspólnotowe jest jego prawidłowa publikacja w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Możliwość powoływania się na obowiązki nakładane przez dane rozporządzenie wspólnotowe powstaje wobec tego w określonym państwie członkowskim dopiero od momentu, w którym jego obywatele mogą zapoznać się z tekstem aktu prawnego w oficjalny, prawem przewidziany sposób.
W przedmiotowej sprawie organy celne nałożyły na stronę skarżącą obowiązek w zakresie uiszczenia kwoty długu celnego (wynikającej z tytułu dokonania zgłoszenia celnego w dniu 7 maja 2004r.) na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. ustanawiającego środki przejściowe w sektorze cukru w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, opublikowanego w oficjalny sposób w języku polskim w dniu 25 listopada 2005r. (zob. Dziennik Urzędowy UE - polskie wydanie specjalne, rozdział 3, tom 42, s. 125 - 129).
Z tego względu należało uznać, iż w niniejszej sprawie organy celne bezzasadnie zastosowały przepis rozporządzenia wspólnotowego dotyczący nakładania na obywateli polskich obowiązków w zakresie prawa celnego w sytuacji, gdy import przedmiotowego towaru został dokonany przed dniem oficjalnego przetłumaczenia tego aktu prawnego na język polski.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął wobec "A" Sp. z o.o. postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości, w stosunku do towaru dopuszczonego do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z ... maja 2004r., a następnie decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie przepisów art. 207 O.p., art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 41 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.), określił Spółce prawidłową kwotę podatku od towarów i usług wykazaną w wymienionych zgłoszeniu celnym w wysokości [...].
W uzasadnieniu organ celny podniósł, iż decyzją nr [...] określił niezaksięgowaną kwotę cła dla towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem. W konsekwencji, mając na uwadze przepis art. 33 ust. 2 ustawy o VAT, należało określić prawidłową kwotę podatku od towarów i usług.
Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie, domagając się jej uchylenia w całości oraz umorzenia postępowania ewentualnie zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania celnego. Zaskarżonej decyzji odwołująca zarzuciła naruszenie:
1) art. 33 ust. 2 w zw. z art. 5 ust.1 pkt 3, art. 19 ust. 7 i art. 29 ust. 13 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, wskutek niezasadnego ustalenia i przyjęcia, iż kwota podatku określona w przedmiotowym zgłoszeniu celnym nie została obliczona prawidłowo w sytuacji, gdy ustalenia poczynione w decyzji nr [...] zostały w całości zakwestionowane przez odwołującą, a postępowanie celne toczące się na skutek wydania tej decyzji nie zostało prawomocnie zakończone,
2) art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wskutek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji bez uwzględnienia konieczności prawomocnego zakończenia postępowania celnego,
3) art. 207 w zw. z art. 210 O.p., wskutek niezachowania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawowych zasad i wymogów formalnych w zakresie konieczności powołania podstaw faktycznych i prawnych tej decyzji, w szczególności na skutek oparcia i wydania zaskarżonej decyzji na ogólnikowych stwierdzeniach nie popartych materiałem dowodowym.
Dyrektor Izby Celnej w P., decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 oraz art. 210 O.p., art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 7, art. 33 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż z art. 201 ust. 1 pkt a Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, że dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Ponadto stosownie do art. 220 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 oraz art. 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika. Kontrolując zgłoszenie celne [...] z .... maja 2004r. organ celny uznał, że zwolnienie z cła zostało zastosowane niezgodnie z regulacjami rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004. Dlatego też zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy podatkowej organ celny, stwierdzając, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku od towarów i usług została wykazana nieprawidłowo, wydał decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 207 w zw. z art. 210 O.p. Dyrektor Izby wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, jeżeli samo rozstrzygnięcie zawarte w decyzji wydanej przez organ I instancji jest prawidłowe i brak jest w związku z tym podstaw do podjęcia w sprawie innego rozstrzygnięcia, to wady uzasadnienia tej decyzji podlegają korekcie, poprzez ich wskazanie i odpowiednie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego (wyrok WSA w Warszawie III SA/Wa 2570/06).
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, w której zarzuciła naruszenie:
1) art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004, poprzez jego błędną wykładnię, tj. nietrafne przyjęcie, iż na importerze spoczywa obowiązek dostarczenia urzędowych potwierdzeń, że eksporter nie korzystał z żadnych refundacji wywozowych, podczas gdy przywołany przepis przyznaje jedynie importerowi uprawnienie do żądania od eksportera podjęcia działań w celu uzyskania potwierdzenia od właściwego organu, że nie ubiegano się o refundację wywozową odnośnie do tych produktów w kraju wywozu,
2) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez nieskorzystanie przez organ II instancji z możliwości uzyskania stosownej pomocy celem uzyskania w urzędach celnych potwierdzeń braku subwencji na artykuły będące przedmiotem sprawy, mimo że miały takie uprawnienie na podstawie art. 4 i art. 23 rozporządzenia Rady nr 515/97,
3) art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 86 ustawy Prawo celne w zw. z art. 250 rozporządzenia Rady (EWG) nr 291/92, poprzez niezasadne odebranie przez organ II instancji mocy dowodowej dokumentowi w postaci pisma Ministerstwa Finansów Republiki Federalnej Niemiec z 8 kwietnia 2005r.,
4) art. 122 w zw. z art. 180 oraz art. 201 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii wstępnej, tj. uzyskania przez organ podatkowy na podstawie art. 4 i art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 informacji niezbędnych do ustalenia i określenia wysokości długu celnego, a w konsekwencji niewłaściwego ustalenia wysokości podatku VAT.
Ponadto skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych polegające na:
1) nietrafnym przyjęciu i stwierdzeniu, że zwolnienie z cła dotyczące zgłoszenia celnego zostało zastosowane niezgodnie z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 60/2004, z uwagi na brak dokumentów świadczących o nie ubieganiu się przez eksportera o dotacje z Unii,
2) nietrafnym przyjęciu, iż skarżąca, jako importer, nie udokumentowała faktu, że towary nie korzystały z żadnych dotacji oraz że dostawcy nie przedstawili dowodów, iż nie ubiegali się o refundację wywozowe produktów w kraju wywozu,
3) błędnym przyjęciu, iż brak spełnienia wymogów formalnych "potwierdzeń" braku subwencji przedstawionych przez skarżącą było spowodowane jej zaniedbaniem lub świadomym działaniem,
4) nieuwzględnieniu okoliczności, iż od 7 kwietnia 2004r. dla wywozu towarów na Węgry, do Polski oraz na Cypr nie ustala się stawek dopłat wywozowych.
Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej nie znajduje podstaw do zmiany swojego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 28 października 2008r. Sąd zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi wniesionej w sprawie III SA/Po 281/08.
Pismem z dnia 14 kwietnia 2009r. skarżąca wniosła o podjęcie postępowania oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu - decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] nr [...].
Wobec ustania przyczyny zawieszenia, Sąd, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009r., podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której nie jest on związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego - zakaz reformationis in peius.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Art. 29 ust. 13 powołanej ustawy stanowi, że podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. W niniejszej sprawie strona skarżąca kwestionowała w toku postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku VAT wyłącznie rozstrzygnięcie organów celnych w zakresie wymiaru cła, które to rozstrzygnięcie było podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Strona w odrębnym postępowaniu skarżyła orzeczenia organów celnych w zakresie wymiaru cła. Dlatego też dla oceny legalności zaskarżonej decyzji zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy organ celny dokonał zmiany wartości celnej lub cła importowanych towarów wykazanych w zgłoszeniu celnym SAD nr [...].
Z treści decyzji z dnia [...] nr [...] wynika, że Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...]. i umorzył postępowanie w sprawie wymiaru cła. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że kierując się wykładnią prawa wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 października 2008r. sygn. akt III SA/Po 281/08 uznał, że brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r. w odniesieniu do zgłoszenia celnego nr [...]. Naczelnik Urzędu Celnego w P. nałożył na skarżącą stronę obowiązek w zakresie uiszczenia kwoty długu celnego na podstawie powołanego przepisu, pomimo że import towaru nastąpił przed opublikowaniem rozporządzenia w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE. Uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] i umorzenie postępowania w sprawie jest aktem administracyjnym uznającym, że importer w zgłoszeniu celnym prawidłowo określił wartość celną towaru podlegającego zwolnieniu z cła.
Wydane rozstrzygnięcie musi spowodować uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji w zakresie wymiaru podatku od towarów i usług, ponieważ podatek VAT został przez podatnika obliczony i uiszczony w prawidłowej wysokości.
Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...] narusza przepisy prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 60/2004 z dnia 14 stycznia 2004r.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152, art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ R. Wiatrowski /-/ K. Wolna - Kubicka /-/ S. Zapalska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło