I SA/Po 452/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-11-14

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Sylwia Zapalska, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej jest bezprzedmiotowe, jeśli wniosek o umorzenie został złożony po uregulowaniu całości zaległości podatkowej i odsetek?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę jest bezprzedmiotowe, jeżeli wniosek o umorzenie został złożony po uregulowaniu przez podatnika całości zaległości podatkowej wraz z odsetkami. W takiej sytuacji organ podatkowy powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ przedmiot postępowania, dla którego zostało ono wszczęte, już nie istnieje.
Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o zwrot zapłaconych odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego za rok 1993. Wniosek ten został złożony po uregulowaniu przez podatnika całej zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Organ podatkowy pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, jednak Izba Skarbowa uchyliła tę decyzję i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie Izba Skarbowa orzekła o umorzeniu postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej, uznając, że zapłata odsetek w toku postępowania egzekucyjnego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania o umorzenie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na trafność stanowiska organu o bezprzedmiotowości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.I.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem /spr./ Protokolant st. sekr.sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006r. sprawy ze skargi M.I. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę oddala skargę /-/K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ S. Zapalska Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]r. sygn. akt II FSK 283/05 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...]r., sygn. akt I SA/Po 1835/02 w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1993 w kwocie [...]zł uchylił zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Przedmiotem rozpoznania w postępowaniu przed organami podatkowymi był wniosek podatnika z dnia [...]r. w sprawie zwrotu zapłaconych odsetek za zwłokę w podatku dochodowym za rok 1993. Drugi Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]r. umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Od decyzji tej podatnik złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Izba Skarbowa uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego i przekazała sprawę do ponownego rozpoznana, wskazując, że przed podjęciem rozstrzygnięcia należy wyjaśnić z udziałem strony zakres i podstawy żądania. Pismem z dnia [...]r. pełnomocnik strony wskazał, że podstawą prawną żądania zwrotu zapłaconych odsetek za zwłokę jest art. 67 ustawy Ordynacja podatkowa. Drugi Urząd Skarbowy decyzją nr [...] z dnia [...]r. odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1993. Decyzja ta została zaskarżona do Izby Skarbowej, która decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchyliła decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego i orzekła o umorzeniu postępowania w sprawie ze względu na jego bezprzedmiotowość. Organ ustalił, że po doręczeniu decyzji w dniu [...]r. przez organ podatkowy decyzji wymiarowej za 1993 r. podatnik dokonał wpłat na poczet zaległości podatkowych w dniach [...] i [...]r. w łącznej kwocie [...]zł, która to kwota została zarachowana odpowiednio na należność główną i odsetki za zwłokę. W związku z czym w dniu [...]r. zobowiązanie wygasło wskutek zapłaty. Wniosek o umorzenie odsetek strona złożyła w dniu [...]r., czyli już po uiszczeniu całości zaległości podatkowej. Organ wskazuje, że w drodze egzekucji wyegzekwowano tylko kwotę [...]zł z powodu braku środków na rachunku, podatnik pozostałą część zaległości podatkowej uregulował dokonując przelewu środków ze wspólnego rachunku M. i M.I. Dlatego też organ podatkowy drugiej instancji uznał, że postępowanie w zakresie umorzenia odsetek za zwłokę uregulowanych przed dniem wszczęcia postępowania jest bezprzedmiotowe. Strona złożyła na decyzję Izby Skarbowej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]r. uwzględnił skargę M.I. i uchylił decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]r. Sąd stwierdził, że umorzenie przez organ drugiej instancji postępowania w sprawie narusza art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że stanowisko organów podatkowych jest błędne, że zapłacenie przez podatnika zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w tej sprawie. Sąd podkreślił, że organ podatkowy pominął w swych rozważaniach, że zapłata odsetek nastąpiła w toku postępowania egzekucyjnego, zatem nie miała charakteru zapłaty dobrowolnej i tym samym nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w sprawie umorzenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej uznał, że stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej jest trafne. W sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania o umorzenie odsetek za zwłokę, bowiem nie istnieje przedmiot postępowania, dla którego postępowanie zostało wszczęte. W myśl art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Skoro w dacie złożenia wniosku odsetki już nie istniały, ponieważ zostały przez podatnika uregulowane, postępowanie jest bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zasadne byłoby stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdyby w niniejszej sprawie podatnik wcześniej złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych czy odsetek za zwłokę, zaś wyegzekwowanie tych należności nastąpiłoby w trybie postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W sprawie stan faktyczny jest bezsporny, strona nie kwestionuje faktu, że wniosek o umorzenie odsetek został złożony po wygaśnięciu zobowiązania wskutek zapłaty. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał odmiennej wykładni prawa od wykładni dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uchylonym wyroku, uznając, że decyzja Izby Skarbowej umarzająca na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe jest zgodna z obowiązującym prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając zatem ponownie skargę jest związany wykładnią zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie może od niej odstąpić. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ S. Zapalska AR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło