I SA/Po 488/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-07-12
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Katarzyna Wolna-Kubicka, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel (gmina) może zostać obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, które zostało umorzone z powodu braku możliwości ściągnięcia należności od zobowiązanego, a także czy organ egzekucyjny ma obowiązek naliczyć opłatę manipulacyjną w sytuacji, gdy doręczono odpis tytułu wykonawczego i spisano protokół o stanie majątkowym zobowiązanego, mimo braku skutecznego zajęcia majątku?Ratio decidendi
Wierzyciel ponosi koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, co wynika z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obowiązek ten powstaje po umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. Opłata manipulacyjna jest należna, gdy organ egzekucyjny doręczył odpis tytułu wykonawczego i spisał protokół o stanie majątkowym zobowiązanego, zgodnie z art. 64 § 6, § 9 pkt 11 i § 10 u.p.e.a., niezależnie od skuteczności zastosowania środków egzekucyjnych.Stan faktyczny
Gmina D., jako wierzyciel, wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu Gminy kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne wobec T. S. zostało umorzone z powodu braku majątku zobowiązanego. Gmina kwestionowała zasadność obciążenia jej kosztami oraz wysokość naliczonej opłaty manipulacyjnej, argumentując m.in. nieskuteczne doręczenie tytułu wykonawczego i brak czynności egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy D.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 64c § 1, § 4 i § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a."), obciążył Gminę D., jako wierzyciela, kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu orzeczenia organ egzekucyjny wskazał, że na wierzyciela - Gminy D. prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego w dniu [...] marca 2011 r. przez wobec T. S. z tytułu nałożonej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia na kwotę [...] zł. Klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji została nadana przez organ egzekucyjny w dniu [...] kwietnia 2011 r. Dnia [...] maja 2011 r. poborca skarbowy Urzędu Skarbowego w C. doręczył odpis tytułu wykonawczego ojcu T. S.- który zobowiązał się oddać go adresatowi - oraz pod nieobecność T. S. spisał protokół o stanie majątkowym zobowiązanego. Z protokołu o stanie majątkowym wynika, że zobowiązany nie uzyskuje stałych dochodów, utrzymuje się z prac dorywczych. Mieszkanie, w którym przebywa należy do konkubiny ojca. Zobowiązany nie posiada żadnych pojazdów ani innego majątku podlegającego egzekucji administracyjnej. Te same informacje zostały także udzielone przez ojca zobowiązanego w protokole z dnia [...] września 2011 r.
W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniach [...] kwietnia 2011 r. i [...] maja 2011 r. organ egzekucyjny delegował poborcę skarbowego, który udał się pod adres wskazany w tytule, lecz nie dokonał czynności egzekucyjnych z powodu nieobecności zobowiązanego. W toku postępowania organ uzyskał informacje o zobowiązanym z Komisariatu Policji w K., a mianowicie, że zobowiązany jest osobą bezrobotną, nie posiada majątku i przebywa pod adresem zameldowania, tj. K., ul. W. W dniu [...] sierpnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. oraz do Starostwa Powiatowego w T. o udzielenie informacji o zobowiązanym i jego majątku. W odpowiedzi na powyższe organ egzekucyjny otrzymał informację od Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego w T., że T. S. nie posiada żadnego majątku położonego na terenie działania powiatu C., a Zakład Ubezpieczeń Społecznych w P. poinformował, że zobowiązany nie jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych. W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zwrócił się także do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o udostępnienie informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów. W odpowiedzi Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformowało, że T. S. nie figuruje w ewidencji pojazdów.
Mając na uwadze zgromadzony materiał w sprawie oraz po dokonaniu oceny stanu faktycznego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec T. S., na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Następnie, jak wspomniano na wstępie, w dniu [...] stycznia 2012 r. orzeczono na podstawie art. 64c § 1, § 4 i § 7 u.p.e.a. o obciążeniu wierzyciela kosztami tego postępowania egzekucyjnego prowadzonego w kwocie [...] zł. Organ egzekucyjny wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego powstały koszty w kwocie [...] zł, na które składają się opłaty i wydatki egzekucyjne tj. opłata manipulacyjna w wysokości 1% kwoty egzekwowanej należności w kwocie [...] zł oraz opłata za czynności egzekucyjne: sporządzenie protokołów o stanie majątkowym w wysokości 10% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 3 zł, w kwocie [...] zł.
Kwestionując powyższe postanowienie organ wierzycielski - Wójt Gminy D. - w zażaleniu, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia wierzyciel wskazał, iż koszty postępowania egzekucyjnego, które nie zostały ściągnięte od zobowiązanego winny zostać umorzone. Jednocześnie strona kwestionowała wysokość naliczenia opłaty manipulacyjnej. Jej zdaniem, opłata ta winna być naliczona w wysokości [...] zł, a nie w wysokości [...] zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu rozpatrując zażalenie, nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.
W motywach postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż organ egzekucyjny, mając na uwadze przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., umorzył prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne, gdyż stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Skutkiem zatem umorzenia postępowania egzekucyjnego było to, że koszty egzekucyjne nie mogły zostać wyegzekwowane od zobowiązanego i w konsekwencji, zgodnie z obowiązującymi przepisami, winny one obciążać wierzyciela. W ocenie organu odwoławczego okoliczności te dowodzą, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. nie narusza obowiązujących w sprawie przepisów prawa. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podkreślił, że kierując tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego celem przymusowego egzekwowania należności, wierzyciel musi liczyć się z możliwością wystąpienia negatywnych konsekwencji w postaci ewentualnego uregulowania powstałych kosztów egzekucyjnych. Kosztów tych nie może już bowiem ponosić zobowiązany, ani też organ prowadzący postępowanie egzekucyjne.
Odnosząc się zaś do zarzutu wierzyciela dotyczącego błędnie naliczonej opłaty manipulacyjnej w wysokości [...] zł, organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie odpis tytułu wykonawczego doręczono skutecznie w dniu [...] maja 2011 r., zatem na ten dzień podstawą obliczenia opłaty manipulacyjnej była kwota należności głównej [...] zł plus odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł. W związku z powyższym opłata manipulacyjna liczona wraz z odsetkami wyniosła [...] zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Gmina D. wniosła o uchylenie w zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
1/ art. 64 § 6 w zw. z § 10 u.p.e.a. - poprzez uznanie, że organowi egzekucyjnemu należy się opłata manipulacyjna, podczas gdy organ nie doręczył tytułu wykonawczego, ani nie dokonał żadnej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności pieniężnej, czy innego prawa, wskutek czego obowiązek zapłaty opłaty manipulacyjnej nie powstał;
2/ art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i w zw. z art. 44 ust. 3 pkt la) ustawy o finansach publicznych - polegające na błędnym przyjęciu, że organ egzekucyjny musi, a nie tylko może, obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, pomimo że Wójt Gminy D. ze względu na ponoszoną odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest zobligowany do złożenia wniosku egzekucyjnego w sprawie - niezależnie od tego czy egzekucja będzie skuteczna, w rezultacie - w razie uznania obligatoryjności opłaty manipulacyjnej - sprzecznością z zasadą efektywności finansów publicznych;
3/ art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. - poprzez uznanie, że za umorzeniem kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł nie przemawia ważny interes publiczny, podczas gdy koszty postępowania egzekucyjnego wszczętego w interesie publicznym obciążają społeczność lokalną Gminy D..
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał zarzuty podniesione przez stronę skarżącą za nieuzasadnione i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działania z prawem powszechnie obowiązującym, stosując środki określone w ustawie (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej w skrócie: "P.p.s.a"). Sąd administracyjny nie jest więc kolejną instancją merytoryczną rozstrzygającą w sprawie administracyjnej, lecz posiada wyłącznie uprawnienia kasacyjne.
Biorąc pod uwagę powyższe założenia oraz przyjmując za podstawę faktyczną ustalenia poczynione przez organ odwoławczy, w następstwie rozpoznania niniejszej sprawy Sąd zważył, iż działanie organów obu instancji w zakresie obciążenia wierzyciela – Gminę D. - kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego i zakończonego bezskutecznie względem T. S. - było zgodne z obowiązującymi przepisami u.p.e.a. W tej sytuacji skarga inicjująca niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. W niniejszej sprawie podstawą wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. postanowienia z dnia [...] stycznia 2012 r. o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi było umorzenie postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. w związku z zaistnieniem okoliczności przewidzianych w art. 59 § 2 u.p.e.a., tj. z uwagi na ustalenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II FSK 487/05, publ. http.://orzeczenia.nsa.gov.pl), obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest uzasadnione i nastąpić może dopiero po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a. Oznacza to, że przepis art. 64c § 4 u.p.e.a. ma zastosowanie w odniesieniu do kosztów zakończonego postępowania egzekucyjnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie należy podkreślić, że Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu trafnie zauważył, iż ustawodawca przez użycie w treści przedmiotowego przepisu regulacji zwrotu: "wierzyciel pokrywa" - nie pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwości wyboru, czy wierzyciela obciążyć kosztami egzekucyjnymi, czy też nie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2012/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ w takim przypadku ma obowiązek obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, co Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. uczynił, wydając wspomniane postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. Tym samym nie jest zasadny zarzut skargi sprowadzający się do twierdzenia, że organ egzekucyjny może, lecz nie musi obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi – w sytuacji, gdy nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Taki pogląd sprzeciwia się wprost treści przepisu art. 64c § 4 u.p.e.a., który z woli ustawodawcy stanowi o konieczności nałożenia na wierzyciela ciężaru kosztów egzekucyjnych. W tym kontekście trafnie wywiódł Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż kierując tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego celem przymusowego egzekwowania należności, wierzyciel musi liczyć się z możliwością wystąpienia negatywnych konsekwencji w postaci ewentualnego uregulowania powstałych kosztów egzekucyjnych. Kosztów tych nie powinien bowiem ponosić organ prowadzący postępowanie egzekucyjne – jako organ wykonawczy - lecz ten organ, który z określonych powodów merytorycznych spowodował wszczęcie tego postępowania. Celem takiej regulacji jest ustanowienie skutecznej blokady przed nieprawidłowym, czy też nieprzemyślanym kierowaniem przez wierzyciela wniosków do organu egzekucyjnego wniosku o wszczęcie egzekucji.
Formułując kolejny zarzut skarżąca powołała się na przepisy kreujące obowiązek wierzyciela podejmowania czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz § 3 ust. 1, § 5 ust. 1, § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) oraz odpowiedzialność podmiotów publicznych za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż kierując do organu egzekucyjnego tytuł wykonawczy wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej, wierzyciel ponosi odpowiedzialność za niezgodne z prawem wszczęcie lub prowadzenie egzekucji oraz za bezskuteczność egzekucji – właśnie ze względu na istnienie przepisów nakazujących obciążenie go w takich sytuacjach obowiązkiem uiszczenia kosztów powstałych w związku z podjętymi przez organ egzekucyjny czynnościami egzekucyjnymi (art. 64c § 3 i 4 u.p.e.a.). Z tych powodów stanowisko strony skarżącej zaprezentowane w tym zakresie jest całkowicie bezpodstawne.
W wyniku rozpoznania zarzutu strony dotyczącego naruszenia przepisu art. 64 § 6 w zw. z § 10 u.p.e.a. w związku z uznaniem, że organowi egzekucyjnemu należy się opłata manipulacyjna, podczas gdy organ nie doręczył tytułu wykonawczego, ani nie dokonał żadnej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności pieniężnej czy innego prawa majątkowego – Sąd stwierdził, że również ten zarzut nie jest uzasadniony. W pierwszej kolejności należy mieć na względzie, że wbrew twierdzeniu strony skarżącej, w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, bowiem w dniu [...] maja 2011 r. poborca skarbowy Urzędu Skarbowego w C. doręczył odpis tytułu wykonawczego ojcu zobowiązanego - który zobowiązał się oddać go adresatowi - oraz spisał protokół o stanie majątkowym zobowiązanego. Ten sposób doręczenia odpowiada obowiązującemu prawu (art. 43 zd. I ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w zw. z art. 18 u.p.e.a.), stąd nie sposób uznać go za nieprawidłowy.
Nie można również zgodzić się ze skarżącą, iżby organ egzekucyjny nie posiadał podstaw do nałożenia na nią opłaty manipulacyjnej z tytułu czynności podjętych w postępowaniu egzekucyjnym wobec T. S.. W myśl art. 64 § 6 zd. I u.p.e.a., organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej, zgodnie z art. 64 § 10 u.p.e.a., powstaje natomiast z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli pierwszą czynnością egzekucyjną jest zajęcie wierzytelności pieniężnej lub innego prawa majątkowego u dłużnika zajętej wierzytelności, obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje równocześnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty za zajęcie. Stosownie jednak do art. 64c § 4 u.p.e.a., to wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4a-4c oraz art. 64e § 4a u.p.e.a.
W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy oraz spisał protokół o jego stanie majątkowym. Okoliczności te wynikają jednoznacznie z akt sprawy. W związku z tym należy stwierdzić, że na podstawie art. 64 § 9 pkt 11 u.p.e.a. obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w § 1 i 6, powstaje z chwilą podpisania protokołu przez poborcę skarbowego lub innego upoważnionego pracownika oraz przez zobowiązanego lub świadka przywołanego do tej czynności. Przepis ten zatem nie uzależnia naliczenia opłaty manipulacyjnej od skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego wskazanego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. (vide: wyrok NSA z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1256/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznanej sprawie okoliczność doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego oraz spisania protokołu o stanie majątkowym, zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, to tym samym istnieją przesłanki, które umożliwiają pobór opłat manipulacyjnych na podstawie art. 64 § 6 w związku z art. 64c § 4 u.p.e.a. Należy w związku z tym wskazać, że formułując wspomniany zarzut skarżąca nie wzięła pod uwagę treści art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Według tego przepisu, przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W związku z tym godzi się zauważyć, iż czynności polegające na doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, jak i spisaniu protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego mieszczą się w katalogu czynności egzekucyjnych.
Taką wykładnię potwierdzają przepisy art. 64 § 6, § 9 pkt 11 i § 10 u.p.e.a. Jeśli organ egzekucyjny faktycznie dokonał wymienionych czynności, to wierzyciel obowiązany jest do pokrycia opłaty manipulacyjnej wówczas, gdy nie może być ona ściągnięta od zobowiązanego. Nie można więc podzielić też poglądu strony skarżącej, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje przy spełnieniu warunku, o jakim mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., tj. gdy organ egzekucyjny poniósł wydatki związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Taka wykładnia stoi w sprzeczności z regulacją zawartą w art. 64 § 9 pkt 11 i § 10 u.p.e.a., która nie uzależnia obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej od poniesienia przez organ egzekucyjny wydatków z omawianego tytułu. Jedynym warunkiem powstania tego obowiązku jest bowiem doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, co też w niniejszej sprawie nastąpiło. Analogicznie należy potraktować czynność polegającą na spisaniu protokołu. Jego podpisanie przez poborcę skarbowego (lub innego upoważnionego pracownika) oraz przez zobowiązanego lub – jak w niniejszej sprawie – przez świadka przywołanego do tej czynności (ojca zobowiązanego) powoduje, że powstaje prawo organu egzekucyjnego do poboru opłaty manipulacyjnej, przewidzianej w art. 64 § 6 u.p.e.a.
Niezależnie od powyższego Sąd nie podzielił również trzeciego z podniesionych w skardze zarzutów, który sprowadzał się do twierdzenia, że organ egzekucyjny powinien umorzyć z urzędu zaistniałe w sprawie koszty egzekucyjne ze względu na to, że przemawia za tym ważny interes publiczny (art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a.). Trzeba zwrócić uwagę, iż co do zasady umorzenie kosztów egzekucyjnych oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego. W związku z tym należy stwierdzić, że w obowiązującym prawie nie istnieje podstawa do żądania, by organ egzekucyjny umorzył koszty egzekucyjne z urzędu – nawet w sytuacji, gdy w okolicznościach faktycznych sprawy zaistniały ku temu przesłanki (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 1811/96, publ. LEX nr 31877). Wyjątkowe w tym zakresie rozwiązanie przewiduje § 4a art. 64e u.p.e.a., jednak dotyczy on sytuacji, w której tytuł wykonawczy wystawił organ wykonujący – Minister Finansów, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Konkludując należy wskazać, iż w celu skorzystania z przywileju w postaci umorzenia w całości lub w części ciążących na wierzycielu kosztów egzekucyjnych powinien on wystąpić do organu egzekucyjnego z wnioskiem w tej sprawie. Przy tym trzeba dodać, że - jak wyjaśnia się w orzecznictwie sądowym - umorzenie kosztów egzekucyjnych jest przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów w całości lub we wnioskowanej części (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 616/10, publ. LEX nr 757305).
W świetle przytoczonych powyżej okoliczności sprawy stwierdzić należy, iż postanowienie organu egzekucyjnego obciążające wierzyciela – Gminę D. - kosztami przedmiotowego postępowania egzekucyjnego oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu wydane zostały zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, a zarzuty powołane przez wierzyciela na poparcie skargi są nieuzasadnione.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło