I SA/Po 498/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2015 r. niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w organizacji na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w[...] z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić wniosek W zażaleniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. A sp. z o.o. w organizacji wniosła o przyznanie prawa pomocy. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia[...] lipca 2015 r. skarżąca w odpowiedzi złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu[...] sierpnia 2015 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała na brak majątku i dochodu z winy strony przeciwnej. Skarżąca podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, nie ma środków trwałych, nie ma zysku, straty są ogromne. Skarżąca oświadczyła, że nie ma rachunku bankowego, ponieważ został zlikwidowany z urzędu. Sąd pismem z dnia[...]sierpnia 2015 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi z dnia[...]września 2015 r. skarżąca podała, że nie posiada dokumentów ani informacji, o które została wezwana. Zdaniem skarżącej Sąd powinien sam posiąść te informacje i dokumenty. Postanowieniem z dnia[...]września 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania podatnikowi prawa pomocy, z uzasadnieniem, że strona nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podatnik wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, że referendarz, który wydał postanowienie poświadczył nieprawdę. Zataił fakt, że zgłoszenie do płatności gruntów okazało się oszustwem ze strony ANR w [...], która wydzierżawiła je wielu osobom i wyłudziła od podatnika pieniądze tytułem czynszu dzierżawnego. Podatnik żadnych unijnych dopłat nie otrzymał a został doprowadzony do ruiny. Na skutek tych oszustw doznał ciężkiego rozstroju zdrowia i przebywał w związku z tym w Szpitalu Psychiatrycznym w [...] - gdzie biegli lekarze sądowi i psycholog stwierdzili, że nie może sam występować m.in. przed sądami, ma problemy m.in. z liczeniem i z orientacją i nie ponosi żadnej winy za ewentualne błędy i oświadczenia – gdyż winę za ten stan rzeczy ponoszą oszuści z ANR w[...] i ARiMR w [....] i współpracujący z nimi sędziowie i asesorzy z WSA w Poznaniu. Zdaniem podatnika referendarz w uzasadnieniu nie wyjaśnił dlaczego żadna ze spółek nie została dotąd zarejestrowana. Podatnik wyjaśnił, że nie została zarejestrowana - bo nie miał środków m.in. na opłatę sądową w Sądzie Rejestrowym - a mimo tego z uzasadnienia postanowienia odmownego wynika, że dopatrywano się dochodów spółce. Obecność umów dzierżaw w innych aktach sprawy - świadczy jedynie o oszustwach na szkodę podatnika - bo nie znaleziono w aktach tych spraw żadnej decyzji przyznającej mu - chociażby złotówki dopłat unijnych. Dowodzi to, że znajdujące w aktach umowy dzierżawne - są zwykłymi oszustwami dokonanymi na szkodę podatnika, że są niewiarygodne w kwestii zdolności podatnika do poniesienia kosztów sądowych. W WSA w Poznaniu "zalega" też wyrok tego sądu o wymeldowaniu z urzędu podatnika z adresu w[...] , o czym nie wspomniano w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym (w tym również osobom prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Poza tego rodzaju wypadkami strony postępowania sądowoadministracyjnego muszą samodzielnie ponieść ciężar uiszczenia kosztów sądowych oraz ewentualnie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Nie ulega wątpliwości, że z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Poprzednie wnioski rozpatrzone zostały odmownie postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2014r. oraz 12 lutego 2015r. (zażalenia oddalone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03 kwietnia 2014r. sygn. II FZ 295/14 oraz 03 lipca 2015r. sygn. II FZ 484/15). Podobnie jak w momencie orzekania przez tut. Sąd w dniu 21 stycznia 2014r. oraz w dniu 12 lutego 2015r. Spółka w stosunku do której zastosowano instytucję określoną w art. 255 p.p.s.a., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, nie złożyła żadnych dokumentów. W oświadczeniu wskazała, że nie posiada dokumentów, o które została wezwana. Z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013, poz. 330 ze zm. dalej u.o.r.) wynika, że jej przepisy stosuje się do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium R.P. spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym również w organizacji). Z przepisu tego wynika zatem, że obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych spoczywa również na spółkach z o.o. w organizacji. Zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] września 2011r., znajdującym się w aktach sprawy, została zawiązana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która działać będzie pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (firma skrócona A sp. z o.o.). Siedzibą Spółki jest miejscowość[...], gmina [...] (por. § 1 pkt 1, 2, 3 i 4 umowy). Kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł i dzieli się na 100 równych i niepodzielnych udziałów po [...],- zł. Udziały w kapitale zakładowym zostały objęte i pokryte w ten sposób, że XA obejmuje 99 udziałów o wartości nominalnej [...] zł każdy, o łącznej wartości [...] zł, które pokrywa gotówką, XB obejmuje 1 udział o wartości nominalnej [...] zł każdy, o łącznej wartości [...] zł, który pokrywa gotówką (por. § 3 pkt 1 i 2 umowy). Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca wystąpiła do Sądu Rejonowego w [...] ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Zgodnie z art. 167 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013r., poz. 1030, dalej jako K.s.h.) do zgłoszenia należy dołączyć m.in. oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wspólników w całości wniesione. Wniesienie wkładów pieniężnych do spółki, wniesienie aportu do spółki, poniesienie wydatków w celu rejestracji spółki, czy zaciągnięcie kredytu lub pożyczki jest zdarzeniem o charakterze majątkowym lub finansowym powodującym zmianę w aktywach lub pasywach. Wystąpienie chociażby jednego takiego zdarzenia powoduje obowiązek otwarcia ksiąg rachunkowych w ciągu 15 dni od daty wystąpienia zdarzenia (art.12 ust.1 pkt u.o.r.). Podmioty, które prowadzą księgi rachunkowe muszą sporządzić na dzień bilansowy sprawozdanie finansowe. W przypadku gdy rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, dniem bilansowym jest 31 grudzień. Od tego momentu spółki mają trzy miesiące na ukończenie sprawozdania, które składa się z bilansu, rachunku zysków i strat, a także informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do sprawozdania oraz dodatkowe informacje i objaśnienia. Z umowy spółki wynika, że rok obrotowy strony skarżącej pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Pierwszy rok obrotowy kończył się 31 grudnia 2012r. (por. § 10 umowy). W związku z czym skarżąca już za 2012r. miała obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego. Należy zauważyć, iż sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Ponadto należy zauważyć, że to rolą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Istotnym jest również, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powołać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że ich nie ma, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., I OZ 191/11). Mając na uwadze powyższe, uznano, że skarżąca nie udowodniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania, prawa pomocy. Wnioskodawczyni została wezwana do przedłożenia konkretnych, wskazanych w wezwaniu, dokumentów źródłowych obrazujących jej aktualną sytuację materialną czego nie uczyniła. W konsekwencji niewyjaśnione pozostały okoliczności istotne dla oceny jej realnych możliwości finansowych, jej stanu majątkowego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.