I SA/Po 520/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2018 r. o sygn. akt I SA/Po 520/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: I. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2018 r. o sygn. akt I SA/Po 520/18; II. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji; III. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W skardze z dnia [...] maja 2018 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zapłata kwoty [...]zł może spowodować utratę płynności finansowej skarżącej, która nie dysponuje takimi środkami. Skarżąca jest emerytką, a otrzymywane przez nią świadczenie uniemożliwia jej gromadzenie oszczędności. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2018 r. WSA w Poznaniu odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o zmianę powyższego postanowienia poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie na podstawie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej: "P.p.s.a.") wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu i o rozpoznanie sprawy na nowo. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów złożonych wraz z zażaleniem, tj. zeznania rocznego PIT-37 za 2017 r., wyciągu z rachunku bankowego skarżącej za okres od [...] czerwca 2018 r. do [...] lipca 2018 r. oraz decyzji ZUS o waloryzacji emerytury z [...] marca 2018 r. na okoliczność sytuacji majątkowej skarżącej. W ocenie pełnomocnika sytuacja majątkowa skarżącej nie pozwala na natychmiastowe wykonanie zobowiązania podatkowego i istnieje ryzyko wyrządzenia znacznej dla skarżącej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Stosownie do treści art. 195 § 2 P.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Okoliczność powyższa daje Sądowi podstawę do wydania orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, zgodnie z żądaniem zażalenia. Wystąpiła zatem przesłanka do uwzględnienia zażalenia i uchylenia zaskarżonego postanowienia w trybie autokontroli. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji uregulowane są w art. 61 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W orzecznictwie wskazuje się, że w powołanym przepisie chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 25 października 2005 r., sygn. akt I OZ 1074/05; z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 - wszystkie powołane orzeczenia publikowane na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zaistniały podstawy do uchylenia postanowienia z 18 lipca 2018 r., którym odmówiono skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca bowiem w zażaleniu w sposób wystarczający uprawdopodobniła trudne do odwrócenia skutki i niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, dlatego też jej wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Przedstawione w zażaleniu argumenty oraz dołączone do zażalenia dokumenty potwierdzają jej trudną sytuację majątkową. Skarżąca jako osoba w wieku 71 lat otrzymuje miesięcznie świadczenie emerytalne w kwocie [...]zł, które w całości przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych - bieżących opłat za media, leki, jedzenie oraz ubrania. Jest właścicielką lokalu mieszkalnego o powierzchni ok. [...] m2 w [...], w którym mieszka od 1978 r. Koszt utrzymania tego lokalu to ok. [...] zł. Nie uzyskuje żadnego innego przychodu, oprócz świadczenia emerytalnego. Za wyjątkiem prawa współwłasności lokalu mieszkalnego wskazanego powyżej, nie posiada żadnego innego majątku, który mogłaby sprzedać celem zaspokojenia swojego zobowiązania podatkowego. Nie ma zgromadzonych żadnych oszczędności. Jest osobą schorowaną (choroby serca, tarczycy, oczu). Musi regularnie przyjmować leki. Kwota zobowiązania [...] zł, to niemal roczny przychód skarżącej, który w 2017 r. wyniósł [...] zł. Skarżąca nie jest w stanie obecnie pokryć powyższego zobowiązania bez uszczerbku dla siebie. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poparty przedłożoną dokumentacją jest w pełni uzasadniony. Nie znajduje natomiast uzasadnienia wniosek pełnomocnika skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zgodnie z art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów Sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 P.p.s.a. Przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie. Brak jest podstaw prawnych do orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w art. 209 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Przepis art. 197 § 2 P.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527; por. postanowienie NSA z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GZ 395/12; postanowienia NSA z 27 września 2011 r., sygn. akt II OZ 838/11; z 28 lutego 2012 r., akt I GZ 29/12). Powyższe oznacza, że nie istnieje podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w p. I sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. jak w p. II sentencji. W pozostałym zakresie Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 209 P.p.s.a.