I SA/Po 546/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze M. L. na czynność Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2025 r. w przedmiocie usunięcia pojazdu z drogi postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Skarżący zaskarżył czynność P. polegającą na usunięciu z drogi jego pojazdu wobec - jego zdaniem naruszającego prawo - ustalenia, że poruszał się pojazdem pomimo braku uprawnień do kierowania pojazdami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 – 149 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych czynności i aktów prawnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Zakres sądowej kontroli administracji określony został w art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie, obejmującym orzekanie w sprawach skarg wymienionych w punktach od 1 do 9 tego przepisu oraz ustawach szczególnych (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zdaniem składu orzekającego zaskarżona czynność faktyczna P. jaką jest usunięcie pojazdu z drogi i przekazania pojazdu na parking nie należy do żadnego z aktów lub czynności zaskarżalnych do sądu administracyjnego, w szczególności nie stanowi innego, niż określone w pkt 1-3 przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Brak jest również regulacji szczególnej przewidującej zaskarżalność takiej faktycznej czynności. O akcie lub czynności w rozumieniu tego przepisu, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określony w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (zob. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., OSK 247/04, publ. ONSAiWSA 2004/2/30). Czynność usunięcia pojazdu w trybie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie stanowi "innego aktu lub czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. O akcie lub czynności w rozumieniu tego przepisu można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określony w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w postanowieniu z dnia 17 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Go 584/17, w takim rozumieniu czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie jest konsekwencją istnienia po stronie skarżącego - jako właściciela pojazdu - jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku. Jest to konsekwencja zaistnienia sytuacji określonej w art. 130a ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W przypadku uznania przez właściwe służby, że zaistniały przesłanki określone w art. 130a ust. 1 tej ustawy, usunięcie pojazdu w powyższym trybie jest obowiązkiem organu, z którego jednakże nie wynika jakiekolwiek uprawnienie czy obowiązek dla właściciela pojazdu, żaden przepis prawa nie statuuje przy tym takiego uprawnienia czy obowiązku. P. , podejmując czynności faktyczne w oparciu o przepis art. 130a ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie jest organem uprawnionym do władczego działania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., czyli nie podejmuje czynności oraz aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków strony wynikających z przepisów prawa, a dokonane przez nich czynności nie podlegają zaskarżeniu. Stanowisko to, w odniesieniu do czynności usuwania pojazdów z dróg jest jednolite w orzecznictwie (zob. np. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2010 r., I OSK 1799/10 oraz postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 22 czerwca 2012 r., III SA/Wr 582/11 i z 27 lutego 2025 r. III SA/Wr 466/25; WSA w Warszawie z dnia 14 października 2013 r., VII SA/Wa 1840/13 i 13 grudnia 2010 r., VII SA/Wa 1787/10; WSA w Białymstoku z 19 lutego 2009 r., II SA/Bk 84/09 i WSA w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2009 r., II SA/Po 699/08; WSA w Szczecinie z 11 czerwca 2025 r., II SA/Sz 366/25, i WSA Gdańsku z z 26 listopada 2025 r. III SA/Gd 356/25 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - publ. CBOSA). Z tych względów skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Kontrola zasadności wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i w konsekwencji dokonania tej czynności oraz obciążenia kosztami wynikającymi z tego tytułu może podlegać kontroli sądu na etapie wydania (odmowy wydania) zezwolenia na odbiór pojazdu lub obciążenia właściciela pojazdu kosztami powstałymi w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, kosztami holowania i parkowania w trybie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nadmienić też należy, że skarżący nie zastosował się do wezwania o uzupełniającą wpłatę wpisu sądowego z 24 marca 2026 r. (skarżący wraz ze skargą uiścił 100 zł, a wpis od skargi w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa wynosi 200 zł zgodnie z § 2 ust. 1 pkt w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co oznacza, że nawet w razie dopuszczalności jego skargi stanowiłoby również podstawę do jej odrzucenia (art. 220 § 1 p.p.s.a.).