I SA/Po 556/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del.Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie WSA Barbara Koś as.sąd. WSA Karol Pawlicki(spr) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skar- żącej spółki kwotę 2805,- zł (słownie: dwa tysiące osiemset pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/B.Koś Decyzją z dnia [...] o nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej, działając na podstawie m.in. art. 12 ust. 1 pkt. 2 i ust. 6 pkt. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, określił Przedsiębiorstwu "A" Sp. z o.o. w Sz. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 r. w wysokości [...] zł, zaległość podatkową w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Inspektor podał, że w wyniku kontroli ustalono, iż w 1998 r. Spółka otrzymała od swojego udziałowca i dyrektora pieniądze na bieżącą działalność. Pieniądze zasilały kasę i były rejestrowane na koncie 234-1-0000 "Rozrachunki z pracownikami". Wpłat dokonywano w styczniu, lutym, czerwcu i lipcu 1998 r., a zwrot przez Spółkę otrzymanych środków nastąpił w kwietniu, maju i grudniu tegoż roku. Wyjaśniając te okoliczności dyrektor Spółki J. J. podał, że dokonywał zasilenia kasy w środki finansowe w celu zapobieżenia trudnościom płatniczym Spółki występującym w 1998 r. Inspektor Kontroli Skarbowej uznał, że przekazane pieniądze należy potraktować jako nieoprocentowaną pożyczkę udzieloną Spółce przez jej udziałowca. Pożyczka ta zaś w swej istocie jest nieodpłatnym świadczeniem na rzecz Spółki. Wartość nieodpłatnych świadczeń jest z kolei przychodem w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wartość nieodpłatnych świadczeń ustala się w tym przypadku według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w dacie otrzymania świadczenia (art. 12 ust. 6 pkt. 4 w/w ustawy). W związku z powyższym Inspektor Kontroli Skarbowej uzyskał z Oddziału Banku Gospodarki Żywnościowej w Sz. informacje o oprocentowaniu komercyjnych kredytów krótkoterminowych i na tej podstawie obliczył odsetki, jakie musiałaby zapłacić Spółka swojemu udziałowcowi od pieniędzy włożonych przez niego do Spółki, gdyby Spółka chciała pozyskać taki kapitał na rynku. Od decyzji Inspektora odwołanie wniosła Spółka "A", zarzucając jej naruszenie art. 12 ust. 1 pkt. 2 oraz ust. 6 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W uzasadnieniu odwołania podniesiono m.in., że w decyzji Inspektor przyjął stawki procentowe odsetek od kredytów obowiązujące w 1998 r. w Banku Gospodarki Żywnościowej, gdy tymczasem bankiem finansującym potrzeby Spółki był w tym czasie Bank Kredytowy. Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. W uzasadnieniu organ odwoławczy, analizując treść art. 12 ust. 6 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wyjaśnił, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "cena rynkowa". Brak też jakichkolwiek regulacji odnośnie sposobu obliczenia tej ceny. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że przy obliczaniu wartości nieodpłatnego świadczenia można przyjąć, iż Spółka zaciągając ewentualny kredyt skorzystałaby z usług banku, który prowadzi jej rachunek bieżący. W okolicznościach niniejszej sprawy byłby to Bank Gospodarki Żywnościowej, co do którego trudno byłoby stwierdzić, że stosowane przez niego stopy procentowe od kredytów gospodarczych nie spełniają wymogu urynkowienia. W skardze wniesionej przez Spółkę do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucono decyzji Izby Skarbowej naruszenie art. 12 ust. 1 pkt. 2 oraz ust. 4 pkt. 1 i 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, polegające na wyliczeniu rzekomego przychodu Spółki z tytułu nieodpłatnych świadczeń na podstawie stóp procentowych od kredytów stosowanych przez Bank Gospodarki Żywnościowej, podczas gdy Spółka prowadziła rachunek bieżący w Banku Kredytowym w oparciu o stopy oprocentowania wynikające ze stosownych umów z bankiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Z kolei na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga okazała się nieuzasadniona w tej części, w której kwestionuje sposób ustalania wartości nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt. 2 w związku z ust. 6 pkt. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nie budzi bowiem wątpliwości to, że dokonane przez udziałowca Spółki i jej dyrektora wpłaty zasilające kasę były w istocie nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu przepisów w/w ustawy. Zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt. 4 powołanej ustawy wartość nieodpłatnego świadczenia ustala się według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości, w dacie otrzymania świadczenia. Działalność rynkową w zakresie udzielania kredytów i pożyczek prowadzą banki i w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowano pogląd, że wysokość odsetek od kapitału otrzymanego nieodpłatnie należy przyjmować w kwocie stanowiącej równowartość odsetek, jakie podmiot otrzymujący przychód musiałby zapłacić od kredytu pobranego z obsługującego ten podmiot banku (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2003 r., sygn. akt I SA/Po 2708/01, opubl. "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" z 2003, nr 5, poz. 139, "Lex" 80895). W okolicznościach niniejszej sprawy bezsporne jest, że skarżąca Spółka w dacie kontroli miała rachunki bankowe w dwóch bankach: BGŻ i WBK ("Protokół z badania dokumentów i ewidencji" - k. [...] akt administracyjnych). Inspektor Kontroli Skarbowej jak i Izba Skarbowa uznały, że dla ustalenia wartości nieodpłatnego świadczenia wystarczy informacja o oprocentowaniu komercyjnych kredytów krótkoterminowych zaczerpnięta z oddziału BGŻ w Sz. Spółka zaś, zarówno w odwołaniu jak i w skardze podnosiła zarzut, że ma rachunek również w WBK i że ten bank w roku 1998 stosował niższe stopy oprocentowania kredytów. Porównanie informacji o oprocentowaniu kredytów w powyższych bankach (k. [...] i [...]-[...] akt administracyjnych) pozwala uznać, że organy skarbowe w sposób niczym nieuzasadniony wybrały ten bank, w którym oprocentowanie kredytów było wyższe. Wobec braku w ustawie definicji ceny rynkowej, jak słusznie to zauważył organ odwoławczy, dopuszczalne jest - zdaniem Sądu - ustalenie wartości otrzymanych nieodpłatnie świadczeń na podstawie średniej stopy oprocentowania kredytów w bankach, w których skarżąca Spółka ma konta. Takie stanowiska zajął już w swoich wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok z 8 marca 2000 r., sygn. SA/Sz 189/98, "Lex" nr 41528, wyrok z 14 kwietnia 2000 r., sygn. III SA 2333/99, "Lex" nr 43029). W tych okolicznościach organ odwoławczy winien ponownie dokładnie zbadać zebrany w sprawie materiał dowodowy i na nowo określić skarżącej Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym za rok 1998, kierując się przy tym poglądem wyrażonym w niniejszej sprawie przez Sąd. Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego oraz formalnego Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 206 w/w ustawy. /-/K.Pawlicki /-/G.Gorzan /-/B.Koś