I SA/Po 590/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi kasacyjnej S. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 590/13, odrzucającego skargę S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu I instancji w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. S. W. wystąpił do tutejszego Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Żądanie to rozszerzył na złożonym w dniu [...] lipca 2013 r. urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów oraz o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 590/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę S. W. na postanowienie Samorządowego kolegium Odwoławczego w P. z [...], nr [...], w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W motywach postanowienia wskazano, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi w zakreślonym przez Sąd terminie, tj. do dnia 5 lipca 2013 r. Odpis powyższego orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 29 lipca 2013 r. Postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Po 590/13, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia sprzeciwu złożonego na powyższe orzeczenie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Po 590/13, Sąd oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Postanowienie to, na skutek wniesionego zażalenia, zostało uchylone postanowieniem NSA z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II FZ 883/13, a skarżący otrzymał prawo mocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 18 grudnia 2013 r. pełnomocnik S. W. - ustanowiony na zasadzie prawa pomocy – adwokat B. B. złożył do tutejszego Sądu skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 590/13, odrzucającego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, że jedną z przesłanek prawidłowego złożenia środka zaskarżenia, od której zaistnienia uzależnione jest jego merytoryczne rozpatrzenie, pozostaje dochowanie ustanowionych przez prawodawcę terminów wyznaczonych dla poszczególnych czynności procesowych. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 P.p.s.a). Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić ponadto okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (np. adwokata) nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia, a niemożność wniesienia tego środka w ustawowym terminie z przyczyn niezawinionych przez tego pełnomocnika lub przez stronę, może stanowić jedynie podstawę do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt I FZ 59/07, postanowienie NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1444/06, postanowienie NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II OZ 1036/07). Przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia jego o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OZ 725/10). W doktrynie wskazuje się, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, złożonym w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, nie wpływa na bieg tego terminu. Jednakże okoliczności z tym związane, np. ustanowienie pełnomocnika po upływie terminu, mogą stanowić przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 438). Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że 30-dniowy termin do wywiedzenia przez skarżącego skargi kasacyjnej od postanowienia tutejszego Sądu z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Po 590/13, rozpoczął swój bieg w dniu 30 lipca 2013 r., albowiem odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 29 lipca 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 37 akt sądowych). Termin ten upłynął z dniem 28 sierpnia 2013 r., a zatem zanim wyznaczony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik procesowy powziął wiadomość o tym fakcie. Mając jednak na względzie, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przed rozpoczęciem biegu termu do wywiedzenia skargi kasacyjnej, tj. w dniu [...] lipca 2013 r. (k. 25-28 akt sądowych), a Sąd przyznał jemu tego pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, tj. w dniu 9 października 2013 r., uznać należało, że skarżący nie ponosi winy w nieterminowym dokonaniu czynności procesowej, jaką jest złożenie skargi kasacyjnej. Jednocześnie Sąd zauważa, że pełnomocnik skarżącego informację o wyznaczeniu do wykonania prawa pomocy w niniejszej sprawie powziął z pisma tutejszego Sądu, które zostało jemu doręczone w dniu 20 listopada 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 105 akt sądowych). Skarga kasacyjna została wniesiona przez pełnomocnika skarżącego w dniu 18 grudnia 2013 r., a więc - co już wyżej wskazano - po upływie terminu do wywiedzenia skargi kasacyjnej, tj. po dniu 28 sierpnia 2013 r. Najistotniejszym jednak w sprawie jest, że jednocześnie ten środek zaskarżenia nie zawierał wniosku o [...] przywrócenie naruszonego terminu. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że skoro pełnomocnik został ustanowiony dla skarżącego po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to oczywistym jest, że mógł on sporządzić skargę kasacyjną i wnieść ją do sądu po tymże terminie. Będąc tego świadomym, pełnomocnik nie sporządził jednak wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, co w niniejszej sprawie było konieczne. Od profesjonalnego pełnomocnika można wymagać szczególnej staranności w prowadzeniu spraw mocodawcy, w tym przestrzegania terminów procesowych. W przypadku, gdy pełnomocnik ma wiedzę i świadomość, że pismo zostanie bez wątpienia wniesione po upływie terminu, to zasadnym jest oczekiwanie, że składając to pismo, winien zadbać o skuteczność dokonywanej czynności procesowej poprzez złożenie niezbędnego w tej sprawie wniosku o przywrócenie terminu. Tylko takie działanie świadczy o rzetelnej trosce o sprawy mandanta i dbałości o możliwość skorzystania przez niego z prawa do sądu. Mając zatem na względzie stan faktyczny analizowanej sprawy, a także poczynione wyżej rozważania prawne, stwierdzić należy, że skoro skarga kasacyjna została wniesiona po terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 28 sierpnia 2013 r., i nie został jednocześnie złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, Sąd, na podstawie art. 178 w związku z art. 16 § 2 P.p.s.a., obowiązany był odrzucić skargę kasacyjną.