I SA/Po 596/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-27
Skład orzekający: Barbara Rennert, Włodzimierz Zygmont, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne może być podstawą do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub prawidłowości jego prowadzenia, w tym zarzutów dotyczących przedawnienia należności?Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), służy wyłącznie do kontroli prawidłowości zastosowania i realizacji środków egzekucyjnych, a nie do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy jego prowadzenia. Zarzuty dotyczące przedawnienia należności lub istnienia samej wierzytelności nie mogą być przedmiotem takiej skargi, gdyż podlegają innym środkom prawnym. Skuteczność zajęcia wierzytelności zależy od oświadczenia dłużnika zajętej wierzytelności.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu nakładów na nieruchomości. Skarżąca podnosiła, że wierzytelność ta nie istnieje, a należności objęte postępowaniem egzekucyjnym uległy przedawnieniu. Organ egzekucyjny oddalił skargę, a następnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna w likwidacji [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "[...]" T. K. i S-ka Spółka Jawna w likwidacji z siedzibą w G. (dalej: Spółka, strona, skarżący) w oparciu o własne tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...], obejmujące nieuiszczone należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 8-12/2004 i 1-12/2005.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. podjął próbę zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu poniesionych nakładów na wybudowanie budynku gospodarczego i biurowca, położonych na nieruchomości wg księgi wieczystej nr [...] oraz nakładów poniesionych na wybudowanie budynku stacji paliw położonej na nieruchomości wg księgi wieczystej nr [...] u A. K.. Zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] zostało doręczone A. K. w dniu [...] grudnia 2016 r., natomiast zobowiązanemu w dniu [...] grudnia 2016 r. A. K. odpowiadając na zajęcie poinformował organ egzekucyjny, że nie uznaje zajętych wierzytelności, ponieważ one nie istnieją, a Spółka nie jest wierzycielem osób trzecich.
Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Spółka, działając przez pełnomocnika, wystąpiła ze skargą na powyższą czynność egzekucyjną, domagając się uchylenia w całości zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, z uwagi na jej dokonanie z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi zobowiązany wskazał, że zajęcie dotyczy wierzytelności, która nie istnieje, a zatem nie może nastąpić jej zajęcie. Ponadto należności wskazane w zawiadomieniu o zajęciu uległy przedawnieniu, stąd nie mogą być dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., oddalił skargę Spółki.
Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że dokonana czynność narusza art. 89 § 1 ustawy z dnia 7 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.,), dalej: u.p.e.a., bowiem dotyczy wierzytelności pieniężnej, która nie istnieje, a zatem nie może nastąpić jej zajęcie. Spółka podkreśliła, że nie przysługuje jej żadna wierzytelność, a organ nie ustalił jej istnienia. Tym samym zdaniem strony, czynność organu została wykonana bez poprzedzających i koniecznych ustaleń, a zatem jest ona wadliwa.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazano na przepis art. 54 § 1 u.p.e.a., podnosząc , że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej (zabezpieczającej). W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego).
Nadto organ nadzoru wskazał, że zgodnie z przepisem art. 7 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny prowadząc wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne, stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ww. ustawie. Jednym z takich środków w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, stosownie do art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5 u.p.e.a., jest egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych, zatem dokonywanie przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym zajęcia innych wierzytelności, jest prawnie dozwolone.
W niniejszej sprawie, podstawę zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych, przysługujących zobowiązanemu stanowiły tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...] Organ egzekucyjny zastosował tryb postępowania określony w przepisie art. 89 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Ponadto organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem oraz doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Zaznaczyć należy, że w rozpatrywanej sprawie nie było obowiązku doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, ponieważ zostały one już uprzednio doręczone. Przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu zostały sporządzone zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1339) oraz zawierały wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 89 § 1-3 u.p.e.a.
W opinii Dyrektora Izby Skarbowej, organ pierwszej instancji w wydanym postanowieniu w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne, zawarł ocenę prawidłowości dokonanych czynności egzekucyjnych, którymi w niniejszej sprawie było zajęcie innych wierzytelności pieniężnych, z tytułu poniesionych nakładów na wybudowanie budynku gospodarczego i biurowca, położonych na nieruchomości wg księgi wieczystej nr [...] oraz nakładów poniesionych na wybudowanie budynku stacji paliw położonej na nieruchomości wg księgi wieczystej nr [...] [...] u dłużnika zajętej wierzytelności A. K., w kontekście ich zgodności z przepisami u.p.e.a., które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego, tj. z przepisami art. 89 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 89 § 1 u.p.e.a., z uwagi na fakt, iż dokonana czynność dotyczy wierzytelności pieniężnej, która nie istnieje, zatem nie może nastąpić jej zajęcie, a organ egzekucyjny nie przeprowadził koniecznych ustaleń w zakresie istnienia wierzytelności podkreślenia wymaga, że z przepisów u.p.e.a nie wynika, aby organ egzekucyjny przed zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych, miał obowiązek występowania każdorazowo do zobowiązanego o wskazanie, czy przysługuje mu jakakolwiek wierzytelność i od kogo. Organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, mając wiedzę o wierzytelnościach przysługujących zobowiązanemu od dłużnika zajętej wierzytelności, dokonuje ich zajęcia. Dłużnik zajętej wierzytelności jest natomiast zobligowany, na mocy przepisu art. 89 § 3 u.p.e.a., do złożenia oświadczenia, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Trudno zgodzić się zatem ze zobowiązanym, który twierdzi, że organ egzekucyjny może dokonać zajęcia jakiejkolwiek wyimaginowanej wierzytelności wobec jakiegokolwiek podmiotu trzeciego, uzasadniając podjętą czynność tym, że sam dokonał ustaleń takiej wyimaginowanej wierzytelności. O skuteczności dokonanej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności przesądza ostatecznie złożone organowi egzekucyjnego oświadczenie dłużnika zajętej wierzytelności, co do istnienia zajętej wierzytelności. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, dłużnik zajętej wierzytelności A. K. takie oświadczenie złożył, informując organ egzekucyjny, że nie uznaje zajętych wierzytelności, ponieważ one nie istnieją, a Spółka nie jest jego wierzycielem.
Podkreślono także, że organy egzekucyjne są uprawnione, na mocy przepisu art. 71a § 1 u.p.e.a. do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Jeżeli w wyniku kontroli organ stwierdzi, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty (art. 71a § 9 u.p.e.a.). Przedmiotowe postanowienie może stanowić następnie podstawę na mocy przepisu art. 71b u.p.e.a., wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia wobec dłużnika zajętej wierzytelności egzekucji administracyjnej.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących przedawnienia należności, dochodzonych w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym wskazano, że wskazywane przez stronę okoliczności, nie mogą podlegać ocenie w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., bowiem nie dotyczą one sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej, jaką było zajęcie innych wierzytelności pieniężnych. Tym samym, przedmiotem skargi nie mogą być okoliczności stanowiące podstawę do złożenia innych środków prawnych przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak np. zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, czy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy zaznaczył jednak, że w kwestii przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny zajął stanowisko, wydając w dniu 21 października postanowienie nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "[...]" T. K. i S-ka Spółka Jawna w likwidacji, z siedzibą w G. , utrzymane następnie w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]
Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Spółka wniosła skargę na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 89 § 1 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia wierzytelności, która nie istnieje i uzasadnienie zajęcia własnymi ustaleniami organu egzekucyjnego odnośnie wierzytelności w sytuacji, gdy ustalenia takie powinny prowadzić do wniosku, że wierzytelność nie istnieje, a jeżeli nastąpiło zajęcie wierzytelności, to znaczy, że ustalenia takie faktycznie nie były poczynione lub doprowadziły do błędnych ustaleń organu, powodując w konsekwencji wadliwość czynności.
W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała w całości zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie w sprawie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne, podnosząc ,że zajęcie dotyczy wierzytelności, która nie istnieje, a zatem nie może nastąpić jej zajęcie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie, strona wniosła skargę na czynności egzekucyjne, polegające na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności A. K.. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż dokonana czynność narusza art. 89 § 1 u.p.e.a., bowiem dotyczy wierzytelności pieniężnej, która nie istnieje, a zatem nie może nastąpić jej zajęcie. Strona zaznaczyła, że nie przysługuje jej od A. K. żadna wierzytelność, a czynność organu została wykonana bez poprzedzających i koniecznych ustaleń w zakresie istnienia wierzytelności, a zatem jest ona wadliwa.
W ocenie Sądu podniesiony zarzut jest niezasadny, a stanowisko organów wydających postanowienia w przedmiotowej sprawie odpowiada prawu.
Stosownie do treści art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. czynność egzekucyjna to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, tj. środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. W art. 1a pkt 12 lit. a tiret 12 u.p.e.a. wymieniono jako środek egzekucyjny, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję z ruchomości. Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14). Podkreślenia wymaga również, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego.
Skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej. Służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. Podkreślenia wymaga fakt, że przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych. W związku z powyższym organ podatkowy, rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne, bada postępowanie egzekucyjne jedynie w wąskim zakresie, który sprowadza się do analizy dochowania wymogów ustawowych regulujących sposób i wymogi zastosowania, tak jak w tym przypadku, konkretnego środka egzekucyjnego. Powyższy zakres badania skargi na czynności egzekucyjne również determinuje zasięg kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia.
W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej (zabezpieczającej). W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne (zabezpieczające) co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego).
Zgodnie z przepisem art. 7 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny prowadząc wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne, stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ww. ustawie. Jednym z takich środków w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, stosownie do art. 1a pkt 12 lit. a tiret 5 u.p.e.a., jest egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych, zatem dokonywanie przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym zajęcia innych wierzytelności, jest prawnie dozwolone.
Zważywszy na powyższe, w opinii Sądu, organ pierwszej instancji w wydanym postanowieniu w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne, zawarł ocenę prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, którą w niniejszej sprawie było zajęcie innych wierzytelności pieniężnych, z tytułu poniesionych nakładów na wybudowanie budynku gospodarczego i biurowca, położonych na nieruchomości wg księgi wieczystej nr [...] oraz nakładów poniesionych na wybudowanie budynku stacji paliw położonej na nieruchomości wg księgi wieczystej nr [...] u dłużnika zajętej wierzytelności A. K., w kontekście ich zgodności z przepisami art. 89 u.p.e.a., które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego.
W związku z tym zasadnie organ drugiej instancji utrzymał w mocy to postanowienie.
W kwestii zarzucanego naruszenia art. 89 § 1 u.p.e.a., z uwagi na fakt, iż dokonana czynność dotyczy wierzytelności pieniężnej, która nie istnieje, zatem nie może nastąpić jej zajęcie, a organ egzekucyjny nie przeprowadził koniecznych ustaleń w zakresie istnienia wierzytelności, Sąd wyjaśnia, że z przepisów u.p.e.a. nie wynika, aby organ egzekucyjny przed zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych, miał obowiązek występowania każdorazowo do zobowiązanego o wskazanie, czy przysługuje mu jakakolwiek wierzytelność i od kogo. Organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, mając wiedzę o wierzytelnościach przysługujących zobowiązanemu od dłużnika zajętej wierzytelności, dokonuje ich zajęcia. Dłużnik zajętej wierzytelności jest natomiast zobligowany, na mocy przepisu art. 89 § 3 u.p.e.a., do złożenia oświadczenia, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, czy przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania oraz w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Trudno zgodzić się zatem ze zobowiązanym, który twierdzi, że organ egzekucyjny może dokonać zajęcia jakiejkolwiek wyimaginowanej wierzytelności wobec jakiegokolwiek podmiotu trzeciego, uzasadniając podjętą czynność tym, że sam dokonał ustaleń takiej wyimaginowanej wierzytelności. O skuteczności dokonanej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności przesądza ostatecznie złożone organowi egzekucyjnego oświadczenie dłużnika zajętej wierzytelności, co do istnienia zajętej wierzytelności. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, A. K. takie oświadczenie złożył, informując organ egzekucyjny, że nie uznaje zajętych wierzytelności, ponieważ one nie istnieją, a Spółka nie jest jego wierzycielem. Z powyższego wynika, że próba zajęcia przez organ egzekucyjny wierzytelności pieniężnej u A. K. okazała się nieskuteczna, a zobowiązany nie poniósł z tego tytułu żadnej szkody.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło