I SA/Po 599/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-01-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony, może przerwać bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do usunięcia braku należnego wpisu. Nieuiszczenie wpisu sądowego mimo wezwania, po prawomocnym oddaleniu wniosku o prawo pomocy, skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga B.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Sąd wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został oddalony przez referendarza sądowego, a następnie przez Sąd. Po oddaleniu zażalenia przez NSA, skarżąca została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu. Mimo to, nie uiściła należnej kwoty, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka po rozpoznaniu dnia 25 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia odrzucić skargę. /-/ Katarzyna WoIna - Kubicka
Do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga B.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]kwietnia 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...]stycznia 2009 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r.
Zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2009 r., doręczonym skarżącej w dniu 29 czerwca 2009 r., Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia.
Ustosunkowując się do powyższego zarządzenia, strona skarżąca nadała na poczcie w dniu 6 lipca 2009 r., sporządzony na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009 r. referendarz sądowy tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalił wniosek skarżącej. Przeciwko temu orzeczeniu skarżąca wniosła w przepisanym terminie sprzeciw, wskutek czego sprawę o przyznanie prawa pomocy rozpoznał tutejszy Sąd, który postanowieniem z dnia 17 września 2009 r. oddalił wniosek strony.
W wyniku wniesienia zażalenia na wskazane postanowienie Sądu, skarżąca zainicjowała postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w rezultacie kontroli tego orzeczenia, w dniu 24 listopada 2009 r. oddalił prawomocnie zażalenie strony.
W związku z powyższym postanowieniem Sądu drugiej instancji, B.T. została w dniu 18 grudnia 2009 r. ponownie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie siedmiu dniu, pod rygorem jej odrzucenia.
Mimo upływu wskazanego terminu do uregulowania wpisu, skarżąca nie uiściła należnej kwoty, natomiast w dniu 28 grudnia 2009 r. nadała na poczcie ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl zasady ukonstytuowanej przez art. 220 § 1 zd. I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie: P.p.s.a.)., pismo nieopłacone nie wywołuje żadnych skutków. Oznacza to m. in., że Sąd nie podejmuje żadnych czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony należny wpis.
Powyższa zasada jest ściśle związana z regułą wyrażoną przez art. 199 P.p.s.a., która stanowi iż co do zasady strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W odniesieniu przy tym do kosztów sądowych ustawa przewiduje zwolnienia podmiotowe, a ponadto przyznaje wojewódzkim sądom administracyjnym kompetencję do zwalniania stron, na ich wniosek, od obowiązku ponoszenia wskazanych kosztów w ramach instytucji prawa pomocy - o które to zwolnienie wniosła skarżąca w niniejszym postępowaniu.
Przepisy wskazanej wyżej ustawy procesowej dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w danej sprawie (vide: postanowienie NSA z 11 maja 2005 r., I OZ 416/05). Jednakże ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w tej sprawie i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego w art. 220 § 1 zd. I P.p.s.a. do usunięcia braku należnego wpisu. W przeciwnym bowiem wypadku strona mogłaby wykorzystywać swoje uprawnienia do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych z zamiarem nie mającym nic wspólnego z celem unormowania wynikającego z art. 246 § 1 P.p.s.a., głównie dla przewlekania postępowania w sprawie.
W związku z powyższym, dopiero wydanie i uprawomocnienie się postanowienia odmiennej treści w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia. Nowe orzeczenie w sprawie o przyznanie prawa pomocy nie wpływa jednak na skutki niezastosowania się strony do treści postanowienia prawomocnego (por. postanowienie SN z 23 lutego 1999 r., I CKN 1064/97, LexPolonica nr 335108). Stąd strona skarżąca winna uiścić wpis w terminie zakreślonym w ponownym wezwaniu do jego wniesienia.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie tutejszego Sądu oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. Stąd skarżąca została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, jednak należna kwota nie została przez nią wniesiona. Strona złożyła natomiast ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, który w świetle powyższych wyjaśnień nie wywołał skutku w postaci przerwania biegu terminu do uiszczenia należnego wpisu (por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2007 r., I FZ 653/06).
Nieuiszczenie wpisu sądowego jest szczególnym rodzajem braku skargi do sądu administracyjnego, powstającym dopiero wówczas, gdy skarżący mimo wezwania nie uiścił go we wskazanym przez Sąd terminie, co skutkuje na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzuceniem skargi.
W zaistniałym stanie rzeczy, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
/-/ Katarzyna Wolna - Kubicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło