I SA/Po 62/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski Sędziowie WSA Karol Pawlicki WSA Katarzyna Nikodem /spr./ Protokolant st. sekr.sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2010r. sprawy ze skargi Ł.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu podatkowym za III i IV ratę 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/K.Nikodem /-/R.Wiatrowski /-/K.Pawlicki Wnioskiem z dnia [...] r. Ł.K. zwrócił się do Wójta Gminy R. o umorzenie [...] i [...] raty podatku rolnego za [...] r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest w trudnej sytuacji materialnej, susza spowodowała zmniejszenie prawie o 90% plonów zbóż. W załączeniu przedłożył protokół sporządzony przez upoważnionych pracowników Urzędu Gminy w R., potwierdzający wysokość szkody w uprawach. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wójt Gminy R. odmówił umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu podatkowym za [...] i [...] ratę [...] r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał na uznaniowy charakter decyzji. Zdaniem Wójta Gminy R. podane we wnioski okoliczności nie mogą stanowić podstawy umorzenia zaległości podatkowej. Organ bowiem musi mieć na względzie interes publiczny. W ocenie organu kłopoty finansowe podatnika nie są spowodowane zdarzeniem losowym. Ponadto organ podkreśla, że Ł.K. wielokrotnie już korzystał z ulg w spłacie podatków. Podatnik prowadząc działalność rolniczą winien liczyć się z ryzykiem ponoszenia strat, ryzyko ich ponoszenia nie może być przerzucane na gminę. Od powyższej decyzji Ł.K. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. W trakcie trwającego postępowania odwoławczego, pismem z dnia 13 lutego 2009 r. Wójt Gminy R. poinformował organ drugiej instancji, iż odwołujący, ubiegając się o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach i opłatach, uregulował wszystkie zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy R. i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu powołano art. 59 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej O.p.), który stanowi, że zobowiązanie podatkowe wygasa między innymi wskutek zapłaty. W ocenie organu odwoławczego dokonanie przez podatnika zapłaty zaległości podatkowych spowodowało wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, co uczyniło bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie umorzenia zaległości. Organ stwierdził, że skoro w toku postępowania odwoławczego zniknął przedmiot postępowania w nierozerwalny sposób związany z istnieniem zaległości podatkowych, to nie można już ponownie i merytorycznie rozpatrzyć przedmiotowej sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił organowi podatkowemu naruszenie na art. 7 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.). Wyjaśnił, że wystąpił do organu o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatku rolnym. W urzędzie został poinformowany, że zaświadczenie może być wydane dopiero po wcześniejszym uregulowaniu zaległości w podatku rolnym, wskazano jednocześnie, że zapłata zobowiązania nie będzie miała żadnego wpływu na postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej [...] i [...] raty [...] r. w podatku rolny,. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2008 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także nie podnoszonych w skardze, które to są związane z przedmiotem zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius). Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. [...] r. narusza prawo. W ocenie Sądu nie sposób zgodzić się z organem podatkowym, iż w zaistniałym stanie faktycznym zapłata podatku, spowodowała bezprzedmiotowość postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej [...] i [...] rat podatku rolnego. Należy wziąć pod uwagę, że w momencie składania wniosku o umorzenie zaległości podatkowej oraz na dzień składania odwołania zaległość podatkowa istniała. Wprawdzie organ podatkowy ma rację twierdząc, że uiszczenie zaległości podatkowej powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, ponieważ zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Jednakże jeśli zapłata następuje w toku postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, to nie można uznać, że zapłata spowodowała bezprzedmiotowość tegoż postępowania. Przyjąć należy, że zapłata jest wyłącznie wypełnienie obowiązku podatnika. Natomiast skoro podatnik nadal podtrzymuje odwołanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, to oznacza, że jest nadal zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy, które rzutować może na jego sytuację prawną i ekonomiczną. Umorzenie postępowania na podstawie art. 208 § 1 O.p. jest możliwe w sytuacji, gdy nie istnieje sprawa podatkowa, która może stanowić przedmiot postępowania. Takie stanowisko prezentuje zarówno doktryna jak i orzecznictwo sądów administracyjnych: C. Kosikowski, H. Dzwonkowski i A. Uchla – "Ustawa ordynacja podatkowa. Komentarz", Wyd. Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2000 r., 516-517, wyroki: NSA z dnia 09 października 2006 r., I FSK 1/06, z dnia 08 grudnia 2003 r., sygn. akt III SA 1106/03, z dnia 27 sierpnia 1997 r., sygn. III SA 1972/95 oraz w wyrokach WSA z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 528/07, z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Sz 529/04 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wyrok SN z dnia 6 lutego 2002 r., III RN 198/00, OSNP 2002, nr 14, poz. 322). Reasumując, wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek jego wykonania, nie przesądza o bezprzedmiotowości rozpoznania sprawy w wyniku odwołania podatnika wniesionego od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy winien rozpatrzyć odwołanie złożone od decyzji Wójta Gminy R. odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej [...] i [...] raty podatku rolnego za [...] r., mając na uwadze przesłanki określone w art. 67a §1 pkt 3 O.p Wobec powyższego uznając, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi. |/-/ K. Nikodem |/-/ R. Wiatrowski |/-/ K. Pawlicki |