I SA/Po 62/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 06 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. postanawia: oddalić wniosek. Izabela Kucznerowicz Skarżący [...] złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] maja 2014 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą samotną, bezdomną, bez dochodów i wpisaną do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, nie ma środków na życie i leczenie. Podał, że korzysta z pomocy [...] oraz z noclegowni dla bezdomnych. Wnioskodawca oświadczył, że nie ma domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Podał, że zajmuje się zbieraniem surowców wtórnych, z tego tytułu uzyskuje od ok. [...] do [...] zł. Skarżący wskazał, że nie ma środków na leczenie. Pismem z dnia 04 czerwca 2014 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie stosownych dokumentów i informacji. W piśmie tym referendarz sądowy poinformował skarżącego, że okoliczności znane z urzędu, a także dane zawarte w bazach internetowych wskazują, iż skarżący prowadzi działalność rolniczą, prowadził działalność gospodarczą oraz zajmuje stanowisko Prezesa spółki [...] – Zarządca Sp. z o.o. (do maja 2012 roku był wspólnikiem tego podmiotu gospodarczego), a ponadto jest osobą reprezentującą podmiot gospodarczy [...] Sp. z o.o. w organizacji (skargi wniesione do tutejszego Sądu i zarejestrowane pod sygn. akt III SA/Po 516/13, I SA/Po 498/13 oraz I SA/Po 499/13). Pismo doręczono skarżącemu w dniu [...] czerwca 2014 r., zatem termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy minął z dniem [...] czerwca 2014 r. Skarżący wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzupełnił. Postanowieniem z dnia 08 lipca 2014 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o prawo pomocy. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości jako niezgodnego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym. Zgodnie z zasadą określoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania. Wyjątkiem od tej zasady jest możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Na podstawie art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że to strona musi wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek lub też pełnych kosztów postępowania, o czym świadczy użycie w przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Taka konstrukcja znajduje uzasadnienie w tym, że najszerszą wiedzę o okolicznościach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy posiada sam wnioskodawca. Wobec tego, pochodzące od niego informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej i sytuacji majątkowej. Zatem to w interesie strony skarżącej pozostaje przedstawienie jak najpełniejszej informacji, pozwalającej na dokonanie oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. W badanej sprawie skarżący, pomimo wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a., nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku przedstawienia swojej sytuacji materialnej, nie przedstawił dokumentów mogących stanowić podstawę oceny jego aktualnej sytuacji majątkowej, nie udzielił informacji, o które został wezwany. Skarżący nie przedstawił zatem popartych dowodami faktów, które wskazywałyby na konieczność wsparcia go ze strony budżetu Państwa. Brak złożenia przez wnioskodawcę odpisów dokumentów i udzielenia dodatkowych informacji, nie pozwala na dokonanie miarodajnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony. Skarżący nie wykazał zatem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie w przedmiotowej sprawie. Skoro skarżący, pomimo wezwania, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku przedstawienia swojej sytuacji materialnej, gdyż nie zareagował na wezwanie z dnia 04 czerwca 2014 r., to nie zrealizował swojej powinności wynikającej z art. 255 P.p.s.a., czym uniemożliwił ewentualne przyznanie prawa pomocy. Natomiast złożone przez niego wcześniej oświadczenie złożone na urzędowym formularzu jest niewystarczające do stwierdzenia, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Ponadto wskazać należy, że uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy (por. post. NSA z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 418/05, z dnia 30 sierpnia 2013 r. sygn. akt I FZ 242/13, z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt I FZ 476/13, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało oddalić. Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne bowiem tylko wtedy, jeżeli strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. To na skarżącym ciążył obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Negatywne skutki niewykonania wezwania obciążają w całości stronę, do której wezwanie zostało skierowane. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego nie zawierał pełnej informacji umożliwiającej ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 260, art. 245 § 1, 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Izabela Kucznerowicz