I SA/Po 647/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st. sekretarz sąd. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi "C. Spółka Akcyjna" Spółki komandytowej w P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 9 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697,- (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 8 sierpnia 2025 r. ""C C. Spółka Akcyjna" Spółka Komandytowa w P. wniosła skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 lipca 2025 r. nr [...], wydaną w przedmiocie kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych. Przedstawiając we wniosku opis stanu faktycznego, skarżąca wskazała, że jest krajowym rezydentem podatkowym, podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (od 1 maja 2021 r.). W dniu 17 stycznia 2025 r. skarżąca podpisała ze spółką A umowę przeniesienia własności udziałów w spółce z o.o. w miejsce świadczenia pieniężnego (datio in solutum), zgodnie z którą w zamian za częściową spłatę swojego długu wobec A skarżąca przeniosła na A własność liczbę B udziałów w spółce C o określonej wartości rynkowej. Skarżąca objęła udziały w C (spółce z o.o.) w wyniku wniesienia w 2015 r. wkładu niepieniężnego w postaci akcji dających ok. [...]% praw głosów w podmiocie D (spółce akcyjnej). W tym samym momencie, do podmiotu C wkład niepieniężny w postaci akcji dających ok. [...]% praw głosów w podmiocie D, wniosły inne podmioty. W wyniku tych działań podmiot C uzyskał [...]% praw głosu w D. Skarżąca akcje w D objęła w zamian za wkład pieniężny w 2014 r., przy czym cena objęcia udziałów była wyższa od ceny nominalnej. Różnica pomiędzy ceną emisyjną, a ceną nominalną została w D uwzględniona w kapitale zapasowym. W związku z podpisaniem umowy datio in solutum, skarżąca rozpoznała u siebie przychód, na podstawie art. 14a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.; dalej: "u.p.d.o.p."). W 2014 r. wspólnikami skarżącej spółki byli krajowi rezydenci podatkowi, podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych: spółka akcyjna oraz spółka komandytowo-akcyjna. Na tle przedstawionego stanu faktycznego skarżąca zapytała, w jakiej wysokości ustalić koszty uzyskania przychodów w związku z przeniesieniem przez nią udziałów w wykonaniu umowy datio in solutum? Przedstawiając swoje stanowisko skarżąca wskazała, że będzie uprawniona do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów w kwocie odpowiadającej wydatkom na objęcie udziałów w D w 2014 r. Uzasadniając powyższy pogląd strona zaznaczyła, że w 2015 r., kiedy wnosiła akcje w D była tzw. "spółką transparentną podatkowo" i nie była podatnikiem podatku dochodowego ani od osób fizycznych, ani od osób prawnych. Dopiero ustawą z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2123 r.; dalej: "ustawa nowelizująca") wprowadzono zmianę do u.p.d.o.p., na mocy której spółki komandytowe stały się podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych. Zatem spółka komandytowa uzyskała status podatnika podatku dochodowego od osób prawnych z dniem 1 maja 2021 r. Przepisy u.p.d.o.p. dotyczą spółek komandytowych dopiero od 2021 r., przy czym wedle swojego uznania, od 1 stycznia albo od 1 maja 2021 r. Powołując art. 12 ust. 6 ustawy nowelizującej, strona stwierdziła, że w związku z podpisaną umową datio in solutum jest uprawniona do rozpoznania zdarzeń mających miejsce przed uznaniem jej za podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. Zdaniem skarżącej, regulacje u.p.d.o.p. nie zawierają szczególnych postanowień dotyczących sposobu rozpoznania kosztów podatkowych z tytułu transakcji w ramach datio in solutum, wobec czego określenie spornego kosztu powinno polegać na ustaleniu kosztów uzyskania przychodów przy uwzględnieniu przepisów u.p.d.o.p., a w szczególności jej art. 15 ust. 1 oraz w art. 16 ust. 1. W związku z tym, że w wyniku transakcji wniesienia przez spółkę udziałów w D, C otrzymując m.in. od spółki akcje, stała się w jednym momencie właścicielem [...]% głosów w D, uznać należy, iż miała miejsce tzw. "wymiana udziałów" określona w art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. Przytaczając obowiązujące w 2015 r. brzmienie art. 12 ust. 4d i ust. 11 u.p.d.o.p., skarżąca wskazała, że jednocześnie do ww. ustawy wprowadzono art. 12 ust. 12, zaś literalne brzmienie przepisu oraz uzasadnienie do projektu wprowadzenia od 1 stycznia 2015 r. tych zmian, wskazuje bez wątpliwości, że jednocześne (a więc przed upływem 6 miesięcy) wniesienie [...] udziałów przez kilku wspólników również stanowi transakcję wymiany udziałów, o której mowa w u.p.d.o.p. W ocenie spółki z przepisów tej ustawy wynika, że do tzw. "wymiany udziałów" dochodzi również w sytuacji, gdy wnoszącym udziały wspólnikiem jest wspólnik mniejszościowy, jeżeli w okresie 6 miesięcy spółka nabywająca udziały obejmie bezwzględną większość głosów w spółce, której akcje lub udziały są nabywane. Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych sprzed opisanej wyżej zmiany przepisów, jak i wydanych po jej dokonaniu, skarżąca stwierdziła, że mimo iż w momencie wnoszenia udziałów na kapitał zakładowy spółki nie posiadała samodzielnie większościowego pakietu udziałów w D, tj. pakietu dającego bezwzględną większość praw głosów, transakcje stanowiły wymianę udziałów w rozumieniu u.p.d.o.p., a w konsekwencji w wyniku tej transakcji miał zastosowanie art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. Łącznie bowiem w wyniku jednej transakcji skarżąca wraz z innymi podmiotami wniosła całość udziałów w spółce D, co stanowi bezwzględną większość. W ocenie skarżącej opisane w stanie faktycznym transakcje spełniają przesłanki uznania ich za wymianę udziałów określoną w art. 12 ust. 4d w zw. z art. 12 ust. 11 i art. 12 ust. 12 u.p.d.o.p. Powołując się na art. 16 ust. 1 pkt 8d u.p.d.o.p., skarżąca wskazała, że w przypadku objęcia udziałów w wyniku "wymiany udziałów" nie występują koszty podatkowe. Jednakże w momencie zbycia przez stronę udziałów spółki nabywającej (C), kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione przez skarżącą na nabycie akcji przekazywanych (akcji D). W związku z tym, że spółka w wyniku zawartej umowy datio in solutum zbyła udziały w C, objęte w zamian za wkład pieniężny, uznać zatem należy, że kosztem uzyskania przychodów będą wydatki poniesione na objęcie akcji w D. Nabywając akcje w C, skarżąca poniosła koszty w wysokości wkładu pieniężnego, a celem poniesienia tego kosztu było osiągnięcie przychodów. W świetle art. 16 ust. 1 pkt 8d u.p.d.o.p., przy sprzedaży udziałów wydatek ten może być zaliczany do kosztów uzyskania przychodów. Skarżąca zaznaczyła, że pojęcie wydatków na objęcie lub nabycie udziałów w spółce nie zostało zdefiniowane w przepisach podatkowych, ale organy podatkowe ugruntowały stanowisko, że użycie przez ustawodawcę określenia "wydatki na nabycie" oznacza, że do kosztów - z chwilą zbycia udziałów – zalicza się wszelkie koszty bezpośrednio warunkujące nabycie/objęcie udziałów, tj. takie, bez których poniesienia skutecznie nabycie udziałów nie byłoby możliwe. Odwołując się do przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), skarżąca wskazała, że jej wydatkiem na nabycie akcji w spółce był zatem wydatek równy wkładowi pieniężnemu wniesionemu przez nią w zamian za udziały, czyli zarówno wartość wkładu przeznaczonego na pokrycie podwyższenia kapitału zakładowego, jak i zapasowego spółki, co zostało potwierdzone w szeregu interpretacji indywidualnych. Podsumowując, skarżąca stwierdziła, że w przypadku przekazania przez nią udziałów w celu zwolnienia z zobowiązania (datio in solutum) i rozpoznania przychodu na podstawie art. 14a u.p.d.o.p., jej kosztem uzyskania przychodów będą wydatki na objęcie akcji w D z uwzględnieniem różnicy pomiędzy ceną nominalną, a ceną nabycia, która to cena została przekazana na kapitał zapasowy w D. Uznając stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, Dyrektor KIS zaznaczył, że pytanie postawione we wniosku wyznacza zakres przedmiotowy tego wniosku, w związku z czym poinformował, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku, czyli zapytania skarżącej. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska strony, które nie zostały objęte pytaniem, nie zostały przez organ rozpatrzone. W szczególności przedmiotem wnioskowanej interpretacji nie było ustalenie powstania po stronie skarżącej spółki przychodu w związku z zawarciem umowy datio in solutum, na podstawie art. 14a u.p.d.o.p. Element ten przyjęto jako opis stanu faktycznego niepodlegający ocenie organu. Odnosząc się do wątpliwości skarżącej określone w zadanym przez nią pytaniu, Dyrektor KIS nie podzielił stanowiska spółki, że koszty uzyskania przychodów w związku z przeniesieniem przez spółkę udziałów w wykonaniu umowy datio in solutum należy rozpoznać na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8d u.p.d.o.p., gdyż przenoszone przez spółkę udziały w wykonaniu umowy datio in solutum były przedmiotem uprzedniej wymiany udziałów. Przytaczając treść art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p., w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 stycznia 2015 r. oraz w brzmieniu obecnym, Dyrektor KIS stwierdził, że efekt w postaci neutralnej podatkowo wymiany udziałów (akcji) dotyczy sytuacji, gdy wspólnik spółki wniesie posiadane udziały (akcje) do spółki, a spółka otrzymująca wraz z nabytymi udziałami (akcjami) uzyska, bądź zwiększy bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) zostały wniesione. Nie podzielił stanowiska skarżącej, że w wyniku transakcji wniesienia przez nią akcji w D do spółki C, która to spółka otrzymując m.in. od strony akcje stała się w jednym momencie właścicielem [...] głosów w D i doszło do tzw. "wymiany udziałów", określonej w art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. Z wniosku wynika, że transakcja wniesienia akcji przez skarżącą do C miała miejsce w 2015 r., kiedy to wnioskodawca był transparentną podatkowo spółką komandytową. Organ interpretacyjny zaznaczył, że transakcja wymiany udziałów, o której mowa w art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p., dotyczy podmiotów będących podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych. Skoro zatem spółka komandytowa (spółka transparentna podatkowo) jako podmiot, który brał udział w opisanej we wniosku transakcji wniesienia udziałów D do spółki C, nie był podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, to opisana w stanie faktycznym transakcja nie stanowi wymiany udziałów w rozumieniu art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. i w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 8d u.p.d.o.p. Jednocześnie organ zauważył, że art. 14a u.p.d.o.p. nie precyzuje co powinno być kosztem uzyskania przychodu w związku z przeniesieniem przez spółkę udziałów w wykonaniu umowy datio in solutum. Ustawodawca nie przewidział szczególnych zasad ustalania kosztów uzyskania przychodu w odniesieniu do przychodu z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., jednocześnie nie wyłączając możliwości pomniejszenia tego przychodu o takie koszty. Związane jest to z tym, że ustalenie kosztu będzie zależało od rodzaju spełnionego świadczenia niepieniężnego. W konsekwencji, koszt podatkowy należy określić stosując zasady ogólne ustalania kosztu. W stanie faktycznym opisanym we wniosku istotne jest, że przychód, który skarżąca osiągnie w związku z umową datio in solutum związany jest z przeniesieniem przez spółkę na A własności liczby B udziałów w spółce C o określonej wartości rynkowej w zamian za częściową spłatę swojego długu wobec A. W związku z tym należy przyjąć, że koszty uzyskania przychodu podlegają w takim przypadku potrąceniu na analogicznych zasadach, jak w przypadku odpłatnego zbycia przez podatnika udziałów w spółce. Przytaczając treść art. 15 ust. 1k pkt 1 u.p.d.o.p., organ wyjaśnił, że jeżeli przychodem skarżącej będzie kwota uzyskana z odpłatnego zbycia udziałów w C w zamian za częściową spłatę swojego długu wobec A, to kosztem uzyskania tych przychodów będą wydatki poniesione na nabycie udziałów w C. Ponieważ opisana we wniosku transakcja nie będzie stanowiła tzw. wymiany udziałów, to udziały skarżącej w C zostały w całości nabyte w wyniku wniesienia wkładu niepieniężnego. W takiej sytuacji koszt należy ustalić na podstawie art. 15 ust. 1k pkt 1 u.p.d.o.p. Dyrektor KIS podkreślił, że w stanie prawnym sprzed 1 stycznia 2017 r. ugruntowane było stanowisko, że za koszt należy uznać wartość nominalną wydawanych za wkład udziałów. Zmiana art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.p. powoduje, że również spółka przyjmująca wkład niepieniężny w przypadku późniejszego zbycia takiego przedmiotu wkładu może rozpoznać jako koszt zbycia wartość emisyjną, która odpowiada wartości rynkowej wydanych udziałów (akcji) w zmiana za wniesiony wkład niepieniężny. Z opisu sprawy wynika, że spółka wniosła wkład niepieniężny (aport) w 2015 r., zatem kosztami uzyskania przychodów będą wydatki odpowiadające wartości nominalnej udziałów przydzielonych wnioskodawcy w zamian za wkład niepieniężny wnoszony do C. Strona będzie więc mogła rozpoznać koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1k pkt 1 u.p.d.o.p., w związku z przeniesieniem przez spółkę określonej ilości udziałów C w wykonaniu umowy datio in solutum w wysokości nominalnej tych udziałów objętych w zamian za wkład niepieniężny w 2015 r. W skardze na opisaną wyżej interpretację, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na jej rzecz od Dyrektora KIS kosztów postępowania, strona zarzuciła błędną wykładnię: 1. art. 12 ust. 4d w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p., skutkującą uznaniem, że w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, czynność objęcia przez spółkę w zamian za wniesiony przez nią wkład niepieniężny w postaci akcji w spółce akcyjnej, nie stanowiła tzw. "wymiany udziałów" na podstawie art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p., z uwagi na to, że podmiotem wnoszącym udziały spółki akcyjnej w ramach powyższej wymiany udziałów była spółka komandytowa; 2. art. 12 ust. 4d w zw. z art. 12 ust. 11 u.p.d.o.p., polegającą na bezpodstawnym braku zastosowania wykładni prowspólnotowej ww. przepisów w kontekście treści art. 8 ust. 1 i ust. 3 Dyrektywy Rady 2009/133/WE z dnia 19 października 2009 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, podziałów przez wydzielenie, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego (Dz. U. UE L 2009.310.34; dalej: "dyrektywa 2009/133/WE"), a w konsekwencji nieprawidłowe określenie wysokości kosztów uzyskania przychodów w związku z przeniesieniem własności objętych udziałów w miejsce świadczenia pieniężnego (datio in solutum). Skarżąca wyjaśniła, że osią sporu jest okoliczność, czy w 2015 r. miała miejsce tzw. "wymiana udziałów", określona w art. 12 ust. 4d w zw. z art. 12 ust. 11 pkt 2 u.p.d.o.p. Zdaniem skarżącej Dyrektor KIS oparł się wyłącznie na fragmencie przepisu art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. Nie kwestionował, ani nie wskazywał żadnych innych okoliczności, które dyskwalifikowałyby dokonaną czynność jako "wymianę udziałów", o której mowa w art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p., ani żadnych innych okoliczności związanych z kosztami uzyskania przychodów (za wyjątkiem przepisu, który wskazuje którą wartość należy przyjąć przy zbywaniu udziałów). Zdaniem skarżącej przepis art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p., regulujący skutki podatkowe "wymiany udziałów", znajduje zastosowanie także w sytuacji, gdy udziałowcem spółki kapitałowej, której udziały są nabywane, jest spółka komandytowa, która w 2015 r. była transparentna podatkowo. Odwołując się do orzeczeń NSA, skarżąca wskazała, że opisana transakcja "wymiany udziałów" przeprowadzona była pomiędzy spółką kapitałową (nabywca) oraz spółką komandytową (udziałowiec kapitałowej spółki, której udziały stanowić będą przedmiot transakcji). W takiej sytuacji, z uwagi na art. 5 ust. 1 zd. 1 u.p.d.o.p., przychód jaki powstał w wyniku zawarcia umowy powstał u wspólników spółki komandytowej, nie u samej spółki. Skoro zawierającym transakcję była spółka komandytowa, to osiągnięty z tego tytułu przychód powstał po stronie jej wspólników. W konsekwencji, także postanowienia art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. powinny oddziaływać na sytuację wspólników tej spółki, a nie samej spółki, która nie mogła w 2015 r. osiągnąć żadnego przychodu. Zwolnieniu podlega bowiem sam przychód, niezależnie od tego u kogo on wystąpi. Stroną "wymiany udziałów" była spółka komandytowa, a nie jej wspólnicy. W związku z tym wszelkie obwarowania ustawowe umożliwiające zwolnienie przychodu z opodatkowania powinny być oceniane pod kątem ich spełnienia przez spółkę, która ma być stroną stosunku prawnego. W analizowanej sytuacji trzeba uwzględnić charakter prawny spółki komandytowej, a w szczególności to, że nie jest ona jednolicie postrzegana na gruncie różnych gałęzi prawa. Wątpliwości konstytucyjne może budzić różnicowanie sytuacji podatkowej ze względu na prawną formę wykonywania działalności gospodarczej. Dodatkowo należy też wziąć pod uwagę treść dyrektywy 2009/133/WE, choć ustawodawca przy jej implementowaniu pominął wskazany w niej warunek, aby spółki dokonujące wymiany miały swe siedziby w co najmniej dwóch państwach członkowskich, ustanawiając dla podatnika przepisy korzystniejsze niż wspólnotowe – transakcja "wymiany udziałów" może dotyczyć tylko krajowych spółek. Odwołując się do art. 8 ust. 3 dyrektywy 2009/133, skarżąca wskazała, że intencją ustawodawcy unijnego było zwolnienie z opodatkowania przychodów wspólników podatkowo przejrzystych akcjonariuszy (udziałowców) spółek dokonujących "wymiany udziałów" i innych czynności restrukturyzacyjnych, regulowanych ww. dyrektywą. Końcowo skarżąca wskazała, że określonym w preambule celem dyrektywy 2009/133/WE jest zapewnienie neutralności podatkowej "wymiany udziałów", która nie powinna być hamowana przez ograniczenia, niekorzystne warunki lub zniekształcenia wynikające w szczególności z przepisów podatkowych państw członkowskich. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Dyrektor KIS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Na wstępie poniższych rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W doktrynie podkreśla się, że w świetle przytoczonego przepisu sąd bada prawidłowość zaskarżonej interpretacji indywidualnej tylko z punktu widzenia zarzutów skargi i wskazanej w niej podstawy prawnej. W szczególności sąd nie może podjąć żadnych czynności zmierzających do ustalenia innych, poza wskazanymi w skardze, naruszeń prawa. W wypadku zaś ustalenia takich wad w toku kontroli przeprowadzonej w granicach wyznaczonych skargą, nie może ich uwzględnić przy formułowaniu rozstrzygnięcia w sprawie [por. A. Kabat, Komentarz do art. 57(a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie VI Wolters Kluwer, wyd. elektr.]. W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia prawidłowego zakwalifikowania zdarzenia, które miało miejsce w 2015 r., a mianowicie czy było ono – jak twierdzi skarżąca - wymianą udziałów w rozumieniu art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p., czy – jak ocenił to Dyrektor KIS - takiej wymiany udziałów nie stanowiło. Rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, że z opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanu faktycznego wynika, że skarżąca (spółka komandytowa), której wspólnikami w 2014 r. byli spółka akcyjna i spółka komandytowo-akcyjna (krajowi rezydenci podatkowi i podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych), objęła w zamian za wkład pieniężny akcje w spółce akcyjnej (D). W 2015 r. skarżąca objęła udziały w spółce z o.o. (C), wnosząc do niej wkład niepieniężny w postaci akcji dających ok. [...]% praw głosów w podmiocie D. W tym samym momencie do podmiotu C wkład niepieniężny w postaci akcji dających ok. [...]% praw głosów w podmiocie D wniosły inne podmioty. W wyniku tych działań podmiot C uzyskał [...] praw głosu w D. Tę właśnie, dokonaną w 2015 r. czynność skarżąca w swoim stanowisku zakwalifikowała jako wymianę udziałów określoną w art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. Natomiast Dyrektor KIS, nie zgadzając się w zaskarżonej interpretacji ze stanowiskiem spółki, stwierdził, że skoro w momencie dokonania transakcji wniesienia przez wnioskodawcę (wspólnika) udziałów D do spółki C, wnioskodawca nie był podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, to opisana w stanie faktycznym transakcja nie stanowi wymiany udziałów w rozumieniu art. 12 ust. 4d ww. ustawy. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem (w jego brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2015 r., czyli w okresie, w którym opisana w stanie faktycznym, transakcja miała miejsce), jeżeli spółka nabywa od wspólnika innej spółki udziały (akcje) tej innej spółki oraz w zamian za udziały (akcje) tej innej spółki przekazuje jej wspólnikowi własne udziały (akcje) albo w zamian za udziały (akcje) tej innej spółki przekazuje wspólnikowi tej innej spółki własne udziały (akcje) wraz z zapłatą w gotówce w wysokości nie wyższej niż 10% wartości nominalnej własnych udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej - wartości rynkowej tych udziałów (akcji), oraz jeżeli w wyniku nabycia: 1) spółka nabywająca uzyska bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są nabywane, albo 2) spółka nabywająca, posiadająca bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są nabywane, zwiększa ilość udziałów (akcji) w tej spółce - do przychodów nie zalicza się wartości udziałów (akcji) przekazanych wspólnikowi tej innej spółki oraz wartości udziałów (akcji) nabytych przez spółkę, pod warunkiem że podmioty biorące udział w tej transakcji podlegają w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągnięcia (wymiana udziałów). Z treści przytoczonego wyżej przepisu nie wynika, że wymiana udziałów, o której w nim mowa, musi mieć miejsce tylko pomiędzy podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych. Na żaden inny przepis przy dokonywaniu oceny prawnej przedstawionej w stanie faktycznym transakcji Dyrektor KIS się nie powołał. Problem wymiany udziałów i konsekwencji podatkowych tej czynności był niejednokrotnie już przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, w tym również Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy zatem przypomnieć w jaki sposób NSA wypowiadał się w spornej kwestii, choć trzeba zauważyć, że rozważania te dotyczyły regulacji odnoszących się do wymiany udziałów w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2015 r. Niemniej jednak, orzeczenia te zawierają wytyczne, które mają również znaczenie przy rozstrzyganiu wątpliwości nurtujących skarżącą, na które Dyrektor KIS odpowiedział w zaskarżonej interpretacji. Zaznaczenia przy tym wymaga, że identyczne w treści regulacje znajdowały się także w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.; dalej: "u.p.d.o.f."), w jej art. 24 ust. 8a-8c. Oznacza to, że bez względu na to, w oparciu o którą z ustaw podatkowych następowało opodatkowanie przychodu (u.p.d.o.p. czy u.p.d.o.f.), ustawodawca wymianę udziałów traktował tak samo. W wyroku z 30 stycznia 2015 r. o sygn. akt II FSK 3244/12 (wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: [...]) NSA stwierdził, że do przychodów wspólnika spółki komandytowej będącej udziałowcem spółki kapitałowej dokonującej wymiany udziałów z inną spółką kapitałową, nie zalicza się przychodów z tytułu tej wymiany. Tym samym art. 24 ust. 8a u.p.d.o.f. obejmuje zwolnieniem z podatku dochodowego także wspólników spółki komandytowej będącej udziałowcem spółki nabywanej w ramach wymiany udziałów. Uzasadniając swoje stanowisko, NSA zaznaczył, że zawierającym transakcję będzie spółka komandytowa, ale osiągnięty z tego tytułu przychód powstanie po stronie jej wspólników, w konsekwencji czego także postanowienia powołanego wyżej przepisu powinny oddziaływać na sytuację wspólników tej spółki, a nie samej spółki, skoro ta nie może osiągnąć żadnego przychodu. Omawiany przepis, zdaniem NSA, nie wprowadza żadnych obostrzeń podmiotowych z powstaniem przychodu związanych. Zwolnieniu podlega sam przychód, który – co oczywiste – związany musi być z wymianą udziałów. W żadnym jednak miejscu ustawodawca nie wskazał o czyj konkretnie przychód chodzi. Co do zasady powinien on powstać u udziałowca/udziałowców spółki, której udziały są zbywane, jednak w sytuacji tak specyficznej, jak rozpoznawana przez NSA, gdzie inny podmiot dokonuje czynności wywołującej wystąpienie określonych skutków podatkowych, a jeszcze inny osiąga z tego tytułu przychód, w zastępstwie niejako pierwszego z wymienionych, zwolnienie powinno dotyczyć podmiotu rzeczywiście dochód ten osiągającego, a więc rzeczonego wspólnika. Z analizowanego przepisu nie wynika, aby przychód podlegający zwolnieniu musiał wystąpić bezpośrednio u udziałowca zbywającego udziały spółki. Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 13 marca 2018 r. o sygn. akt II FSK 1299/16, przy czym rozpoznawana przez ten Sąd sprawa dotyczyła przepisów dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych. NSA zaznaczył, że pomimo, iż transakcję zawarła spółka komandytowa, to osiągnięty z tego tytułu przychód powstał po stronie jej wspólników, a w konsekwencji także postanowienia art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. powinny oddziaływać na sytuację wspólników tej spółki. Zauważył, że ww. przepis nie wymaga żadnych obostrzeń podmiotowych związanych z powstaniem przychodu. Podsumowując powyższe rozważania, Dyrektor KIS nie zdołał przestawić przekonującej argumentacji prawnej na poparcie swojego stanowiska, że skoro w momencie dokonania transakcji skarżąca nie była podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, to transakcja ta nie stanowi wymiany udziałów w rozumieniu art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. Na podstawie przedstawionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że ta konstatacja organu nie jest trafna, albowiem art. 12 ust. 4d nie pozwala na jej dokonanie. Ponadto Dyrektor KIS nie wyjaśnił również dlaczego na potrzeby tej regulacji, tj. art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p., miałaby być wyłączona reguła z art. 5 u.p.d.o.p. Przepis ten odnosi się do wspólnych źródeł przychodów i w brzmieniu obowiązującym w 2015 r. w ust. 1 stanowił, że przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych łączy się z przychodami każdego wspólnika proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w zysku (udziału). W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. W myśl ust. 2 zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, zwolnień i ulg podatkowych oraz obniżenia dochodu, podstawy opodatkowania lub podatku. Nie jest przecież sporne, że skarżąca spółka jako spółka komandytowa w 2015 r. była podmiotem transparentnym podatkowo i przedstawiona wyżej reguła miała zastosowanie do przychodów jej wspólników. W tej sytuacji należy zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym błędnej wykładni art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p. (również w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy), albowiem treść tego przepisu nie pozwala na przyjęcie, że sporna transakcja nie stanowiła wymiany udziałów. Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnej wykładni art. 12 ust. 4d w zw. z art. 12 ust. 11 u.p.d.o.p., polegającej na bezpośrednim braku zastosowania wykładni prowspólnotowej tych przepisów w kontekście treści art. 8 ust. 1 i 3 dyrektywy 2009/133/WE, należy przede wszystkim podkreślić, że organ interpretacyjny żadnej wykładni art. 12 ust. 4d w zw. z art. 12 ust. 11 u.p.d.o.p. nie dokonał, bowiem o tym ostatnim przepisie w zaskarżonej interpretacji nawet nie wspomniał – nie przytoczył go ani na niego się nie powołał i do niego się nie odniósł. Tymczasem w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2015 r. stanowił on, że przepis ust. 4d stosuje się, jeżeli: 1) spółka nabywająca oraz spółka, której udziały (akcje) są nabywane, są podmiotami wymienionymi w załączniku nr 3 do ustawy lub są spółkami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, w innym niż państwo członkowskie Unii Europejskiej państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz 2) wspólnik jest podatnikiem podatku dochodowego i wnoszone przez niego udziały (akcje) stanowią wkład niepieniężny przeznaczony w całości lub w części na podwyższenie kapitału zakładowego spółki nabywającej. Zaznaczenia przy tym wymaga, że wspólnikami skarżącej w chwili dokonywania spornej transakcji, tj. w 2015 r., były dwie osoby prawne – spółka akcyjna oraz spółka komandytowo-akcyjna, a zatem podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych. Organ interpretacyjny nie rozważył też czy ta okoliczność nie wystarczy do uznania czy w transakcji przedstawionej w opisanym przez skarżącą w stanie faktycznym nie brały udziału spółki opisane w art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p., albowiem treści art. 12 ust. 11, na m. in. który skarżąca powoływała się przedstawiając we wniosku swoje stanowisko, organ w ogóle nie wziął pod uwagę w swoich rozważaniach. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano na konieczność stosowania prounijnej wykładni przepisów krajowych, które zostały wprowadzone do naszego porządku prawnego w wykonaniu postanowień dyrektyw. Należy zaznaczyć, że wprowadzone przez krajowego ustawodawcę do u.p.d.o.p. i u.p.d.o.f. przepisy dotyczące wymiany udziałów i jej skutków podatkowych stanowią implementację regulacji zawartych w dyrektywie 2009/133/WE, a zatem ich stosowanie musi uwzględniać wykładnię unijną. Takiej wykładni organ interpretacyjny nie dokonał, nie wspominając nawet o istnieniu powołanej wyżej dyrektywy i powołując się jedynie na art. 12 ust. 4d ustawy podatkowej. Tymczasem przywołany w zarzucie skargi art. 8 dyrektywy 2009/133/WE w ust. 1 stanowi, że przy okazji łączenia, podziału lub wymiany udziałów przydział papierów wartościowych, reprezentujących kapitał spółki przejmującej lub nabywającej, na rzecz akcjonariusza spółki przekazującej lub nabywającej w zamian za papiery wartościowe, reprezentujące kapitał tej ostatniej spółki, nie stanowi sam w sobie podstawy do opodatkowania dochodu, zysków lub zysków kapitałowych tego akcjonariusza. W ust. 3 stanowi natomiast, że jeżeli państwo członkowskie uważa akcjonariusza za fiskalnie przejrzystego, na podstawie oceny dotyczącej charakteru prawnego akcjonariusza dokonanej przez to państwo członkowskie, zgodnie z przepisami, na podstawie których został utworzony, państwo to w konsekwencji opodatkowuje wspólników, którzy uzyskują korzyści od akcjonariusza stosownie do ich udziału w zyskach akcjonariusza w sytuacji wystąpienia tych zysków, państwo to nie opodatkowuje dochodu, zysków lub zysków kapitałowych tych wspólników, wynikających z przydziału akcjonariuszowi papierów wartościowych reprezentujących kapitał przejmującej lub nabywającej spółki. Przytoczony wyżej przepis odnosi się więc do sytuacji spółek finansowo przejrzystych, a taką w 2015 r. była skarżąca spółka. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, zasługuje również na uwzględnienie ten zarzut skargi, albowiem Dyrektor KIS w zaskarżonej interpretacji uznając, że opisana we wniosku transakcja skarżącej z 2015 r. nie stanowi wymiany udziałów, błędnie dokonał wykładni art. 12 ust. 4d ustawy podatkowej, z którego treści przyjęta przez organ konstatacja nie wynika, pomijając przy tym ust. 11 tego przepisy i jakąkolwiek jego wykładnię, jak i propunijną wykładnię powyższych regulacji. Zaznaczyć należy, że organy państwa stosujące postanowienia aktów prawa krajowego implementujących regulacje prawa unijnego, zobligowane są do dokonywania wykładni prawa krajowego w świetle celów wyznaczonych przez prawo unijne. Realizując powyższy obowiązek organy państwa zobowiązane do dokonywania wykładni przepisów prawa krajowego w zgodzie z regulacjami dyrektywy. Wynikające z dyrektywy zobowiązanie Państw Członkowskich do osiągnięcia rezultatu przewidzianego przez dyrektywę, podobnie jak przewidziany na mocy art. 5 Traktatu [przenumerowanego przez Traktat z Amsterdamu na art. 10 WE (a po wejściu w życie Traktatu z Lizbony - na art. 4 ust. 3 TUE)] obowiązek podjęcia wszelkich właściwych środków ogólnych lub szczególnych w celu zapewnienia wykonania tego zobowiązania, ciąży na wszystkich organach Państw Członkowskich, w tym, w ramach ich jurysdykcji, również na sądach. Wynika stąd, że stosując prawo krajowe, bez względu na to, czy sporne przepisy zostały przyjęte przed czy po wydaniu dyrektywy, sąd krajowy, który musi dokonać jej wykładni, powinien tego dokonać, tak dalece jak to tylko możliwe, zgodnie z brzmieniem i celem dyrektywy, po to, by osiągnąć przewidywany przez nią rezultat (por. wyrok TSUE z 13 listopada 1990 r., C-106/89, pkt 8). Na podkreślenie zasługuje właśnie ten ostatni fragment powołanego wyroku, gdzie akcentuje się obowiązek wykładni zgodnej z brzmieniem i celem dyrektywy tak dalece, jak to tylko możliwe. Wychodząc z powyższych założeń należy stwierdzić, że obowiązkiem organu interpretacyjnego jest dokonanie wykładni art. 12 ust. 4d u.p.d.o.p., w świetle celu dyrektywy 2009/133/WE oraz brzmienia jej art. 8 ust. 3, którego celem jest zwolnienie z opodatkowania przychodów wspólników spółek przejrzystych podatkowo. Wspomnienia wymaga również, że w odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS rozszerzył stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji, odnosząc się zarówno do wyroku NSA o sygn. akt II FSK 3244/12 (kwestionując zawarte w nim stanowisko), jak i regulacji zawartej w art. 12 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p., czy przepisów dyrektywy 2009/133/WE. Należy jednak zwrócić uwagę, że związany zarzutami skargi sąd administracyjny jest zobowiązany dokonać pod ich kątem kontroli zaskarżonej interpretacji, nie zaś kontroli tej interpretacji uzupełnionej stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę. Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku organ interpretacyjny, jeżeli ponownie stwierdzi, że sporna transakcja dokonana przez skarżącą w 2015 r. nie stanowi wymiany udziałów, wyjaśni wówczas, na podstawie jakich regulacji do tej konstatacji doszedł i jaki wpływ mają na nią przepisy powołanej wyżej dyrektywy 2009/133/WE. Dopiero prawidłowe przesądzenie charakteru czynności dokonanej przez skarżącą w 2015 r. (czy stanowi ona wymianę udziałów w rozumieniu regulacji zawartych w u.p.d.o.p. oraz w dyrektywie 2009/133/WE, czy jej nie stanowi), otworzy drogę do odpowiedzi na pytanie zadane przez skarżącą w złożonym przez nią wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a. w zw. § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1687).