I SA/Po 725/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] zł,- (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Wójt Gminy [...] określił [...] S.A. z siedzibą w [...], obecnie [...] S.A. z siedzibą w [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 rok w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że skarżąca złożyła deklarację na podatek od nieruchomości naliczając podatek od nieruchomości z gruntu przeznaczonego na działalność gospodarczą o pow. 10 m2 i z budowli o wartości [...] zł. Wartość budowli podana przez spółkę na 2009 rok została znacznie zaniżona w stosunku do roku 2007 i 2008. Organ zaznaczył również, że strona w piśmie z dnia [...] marca 2008 r. wskazała, iż obniżona przez spółkę wartość dotyczy linii kablowych położonych w kanalizacjach kablowych. Wartość budowli zmniejszono o kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze organ I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia podatku od nieruchomości za 2009 rok. Wójt Gminy [...] wskazał również, że pismem z dnia [...] października 2014 r. wezwał Spółkę do potwierdzenia w terminie 7 dni wartości budowli linii kablowych położonych w kanalizacji lub wskazania innej kwoty według stanu na dzień 1 stycznia 2009 roku. Zastrzeżono przy tym, iż brak odpowiedzi będzie uważany za uznanie za prawidłowe wyliczenia wskazanego w tym piśmie. Mając na uwadze, że spółka nie wypowiedziała się w sprawie wartości budowli, za prawidłową uznano wartość budowli wyliczoną przez organ podatkowy. W dalszej części uzasadnienia decyzji Wójt Gminy [...] wskazał, że art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm. – dalej jako: "u.p.o.l."), stanowi, iż przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są m.in. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. budowlą jest obiekt budowlany, w rozumieniu prawa budowlanego, niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ zaznaczył, ustawodawca na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych odsyła do przepisów prawa budowlanego, w zakresie zdefiniowania terminów "obiekt budowlany" i "budowla". W ustawie Prawo budowlane pojęcie "budowli" zdefiniowano jako obiekt budowlany niebędący budynkiem i obiektem małej architektury. Przykładem takiego obiektu w ocenie Wójta Gminy [...] jest kanalizacja kablowa. Jest ona samodzielnym obiektem budowlanym, jednakże bez wypełnienia jej kablami i pozostałymi elementami nie pełni ona żadnej konkretnej funkcji użytkowej, pozwalającej na prowadzenie działalności gospodarczej w postaci świadczenia usług telekomunikacyjnych. Kanalizacja kablowa wypełniona kablami stanowi razem, w ocenie organu I instancji budowlę sieciową o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ I instancji zauważył, że skoro kanalizacja kablowa i ułożone w niej kable stanowią budowlę w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, to tym samym stanowią łącznie przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jako budowla w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3, w związku z art. 1a pkt 2 u.p.o.l. Wobec powyższego, organ I instancji uznał, że telekomunikacyjne linie kablowe położone w kanalizacji kablowej, są budowlą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a zatem podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. r. decyzji organu podatkowego I instancji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że przesłanką do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności było wcześniejsze podejście spółki do wykonywania zobowiązań podatkowych i określanie ich już wcześniej w drodze decyzji. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. wydanym po rozpoznaniu zażalenia spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy wyżej wymienione postanowienie organu I instancji. W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2014 r. strona, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 rok. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - "O.p.") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że kluczowa w niniejszej sprawie była kwestia, czy linie kablowe ułożone w kanalizacjach kablowych mieszczą się lub nie w kategorii obiektu budowlanego i w związku z tym - czy podlegają lub nie opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, iż okoliczność podnoszona w odwołaniu o nieadekwatności prawa własności linii kablowej i kanalizacji kablowej, którą linia biegnie a wynikająca z umowy leasingu zwrotnego pomiędzy [...] S.A (obecnie [...] S.A) a [...] jest pozbawiony podstaw. W tym zakresie organ odwoławczy w pełni dał wiarę wynikom kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...]. Ustalono bowiem w toku postępowania, iż transakcja sprzedaży i leasingu zwrotnego z dnia [...] stycznia 2009 r. miała na celu zmianę podatnika jedynie w celu obniżenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości a nie faktyczne zawarcie transakcji przeniesienia własności. Na podstawie w/w wyników kontroli organ należy uznać, iż linie kablowe położone w kanalizacji kablowej nie stanowiły odrębnej własności. Odnośnie kwestii opodatkowania linii kablowych położnych w kanalizacji SKO w [...] wskazało, że była ona już niejednokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, a z utrwalonego stanowiska, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podziela wynika, że przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworzą z nią całość techniczno-użytkową podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. SKO w [...] stwierdziło co do meritum sporu, że przewody telekomunikacyjne ułożone w kanalizacji kablowej tworzą z nią całość techniczno-użytkową podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a takie stanowisko przyjął także organ podatkowy pierwszej instancji, wobec czego zaskarżona decyzja okazała się zasadna. Odnośnie do zarzutu sprowadzającego się do nieprzeprowadzenia przez organ podatkowy dowodu z ewidencji środków trwałych i przez to niewłaściwe określenie podstawy opodatkowania, Kolegium uznało, że nie jest on uzasadniony. Spółka była bowiem wzywana do przedłożenia na piśmie wartości obiektów pod rygorem przyjęcia, iż wyliczenie tej podstawy jakiego dokonał organ we własnym zakresie jest prawidłowe. Do dnia wydania decyzji spółka przedmiotowych danych nie przedłożyła, wobec czego organ oparł się na własnych wyliczeniach. Odnośnie zarzutu dotyczącego niedoręczenia decyzji organ wyjaśnił, że decyzja została doręczona podatnikowi w dniu [...] listopada 2014 r. na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru. Co więcej zarzut dotyczył niedoręczenia decyzji drogą elektroniczną. Jak wynika z pisma z dnia [...] listopada 2014 r. pełnomocnik zrezygnował z tej formy doręczeń. Ponadto odwołanie zostało wniesione i to w wymaganym dla tej czynność terminie. Wobec powyższego nie sposób przyjąć, iż zaskarżona decyzja nie została skutecznie doręczona stronie. W skardze z dnia [...] marca 2015 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO w [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy [...], a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie: 1) art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 208 § 1 oraz w związku z art. 70 § 1 i § 4 O.p. poprzez dokonanie rozstrzygnięcia merytorycznego w sytuacji, w której nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2009, w związku z czym należało uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i umorzyć postępowanie w sprawie podatkowej; 2). art. 210 § 4 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 193 Op poprzez nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, będące konsekwencją nieuwzględnienia wyjaśnień strony o wartości spornych linii oraz nieprzeprowadzenia dowodu z ewidencji środków trwałych, wskutek czego nie ustalono podstawy opodatkowania od budowli; 3) art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo iż za okres od lutego do grudnia 2009 r. - ze względu na to, że własność kanalizacji i własność położonych w niej linii kablowych nie pokrywa się - nie stanowią one budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Stosownie do postanowień art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zgodnie z kolei z art. 6 ust. 9 pkt 3 u.p.o.l., osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane: wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Oznacza to, że w razie ustalenia, iż w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności skutkujące zawieszeniem lub też przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, przyjąć należy, że zobowiązanie podatkowe skarżącej w podatku od nieruchomości za 2009 r., którego to wysokość określono decyzją będącą przedmiotem skargi uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2014 r. W kontekście powyższego należy dostrzec, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] będąca przedmiotem rozpoznawanej skargi została wydana w dniu [...] stycznia 2015 r. Z akt sprawy nie wynika, by zaistniały jakiekolwiek okoliczności skutkujące zawieszeniem czy też przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W szczególności na okoliczności tego rodzaju nie wskazał organ odwoławczy orzekając po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Należy zatem uznać, że wydanie i doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do postanowień art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Norma wynikająca z powyższego przepisu nakazuje umorzenie postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, a w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przytoczony przepis w sposób jednoznaczny określa procesowy skutek upływu terminu przedawnienia, który wymaga od organu I instancji lub organu odwoławczego umorzenia postępowania w przypadku, gdy organ ten nie zdążył orzec przed upływem przedawnienia określonego zobowiązania podatkowego - niezależnie od tego, czy nastąpiło to po zapłacie, czy przed zapłatą podatku (por.: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1017/14, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle wyżej przytoczonego przepisu procesowym skutkiem upływu terminu przedawnienia jest bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania podatkowego, które musi zakończyć się decyzją orzekającą o umorzeniu postępowania. Jak wskazano w uchwale NSA z dnia 29 września 2014 r. sygn. akt II FPS 4/13 (publ. ONSA i WSA 2015/1/1, LEX nr 1523399), w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 O.p.). W przytoczonej powyżej uchwale podzielono pogląd wyrażony przez NSA we wcześniej z jego uchwał, mianowicie w uchwale z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt I FPS 1/12 (publ. ONSA i WSA 2013/3/37, LEX nr 1228164). Wyjaśnienia wymaga, że stosownie do brzmienia art. 269 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W orzecznictwie podkreśla się, że przytoczony przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por.: postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 1518/14 oraz wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt I GSK 199/12, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to zatem, że dokonana przez NSA wykładnia art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. jest dla Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę wiążąca. Mając na uwadze treść art. 145 § 3 P.p.s.a., obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658 – dalej: "ustawa zmieniająca"), w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 (tj. gdy sąd uchylając decyzję lub postanowienie w całości albo w części albo stwierdzając nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części), stwierdzi podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, zobowiązany jest do jednoczesnego umorzenia takiego postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, stwierdzając przesłanki do umorzenia postępowania podatkowego w świetle art. 208 O.p., Sąd wstępuje niejako w rolę organu podatkowego i rozstrzyga sprawę administracyjną poprzez umorzenie tego postępowania. Mając zatem na uwadze, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. wygasło na skutek przedawnienia zaskarżoną decyzję należało uchylić, a postępowanie umorzyć. W konsekwencji bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 145 § 3 P.p.s.a. oraz art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.