I SA/Po 727/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-03-12
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Karol Pawlicki, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do listopada 2006 r. uległy przedawnieniu, uwzględniając przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnoskarbowym oraz zabezpieczenie hipoteczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zobowiązania podatkowe za styczeń oraz miesiące od czerwca do listopada 2006 r. nie uległy przedawnieniu, ponieważ zostały zabezpieczone hipoteką przymusową. Natomiast w odniesieniu do nadwyżek podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres za luty, marzec, kwiecień, maj i grudzień 2006 r., postępowanie należało umorzyć z powodu przedawnienia, gdyż nie podjęto czynności skutkujących przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w części dotyczącej określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za styczeń 2006 r., a w pozostałej części uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i umorzyła postępowanie w zakresie nadwyżek podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres za luty, marzec, kwiecień, maj i grudzień 2006 r. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w szczególności dotyczące przedawnienia i błędnego ustalenia stanu faktycznego. Sąd rozpoznał sprawę w kontekście przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia i zabezpieczeń.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń oraz poszczególne miesiące od czerwca do listopada 2006 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] r. o nr [...]; 2. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] określił [...] w wysokościach odmiennych od deklarowanych przez podatnika, kwoty zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług za: styczeń 2006 r. w wysokości [...] zł, czerwiec 2006 r. w wysokości [...] zł, lipiec 2006 r. w wysokości [...] zł, sierpień 2006 r. w wysokości [...] zł, wrzesień 2006 r. w wysokości [...] zł, października 2006 r. w wysokości [...] zł, listopad 2006 r. w wysokości [...] zł, oraz kwoty nadwyżek podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za: luty 2006 r. w wysokości [...] zł, marzec 2006 r. w wysokości [...] zł, kwiecień 2006 r. w wysokości [...] zł, maj 2006 r. w wysokości [...] zł, grudzień 2006 r. w wysokości [...] zł.
Na podstawie prowadzonej przez [...] [...] ewidencji księgowej oraz dokumentów źródłowych (faktur VAT) ustalono, że w 2006 r. podatnik zaewidencjonował w rejestrach zakupu prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług oraz ujął w deklaracjach VAT-7 za miesiące: marzec, maj, czerwiec, 2006r. faktury VAT ([...] faktur na łączną wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł), wystawione przez "[...]" spółka z o.o. [...]. Zgodnie z treścią przedmiotowych faktur VAT usługi dotyczyły robót budowlanych w [...] "[...]" S.A. [...], wykonanych w [...] i [...]. Zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 208 w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p.") uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące luty, marzec, kwiecień, maj, grudzień 2006 r. i w tym zakresie - z uwagi na przedawnienie - umorzył postępowanie w sprawie.
Ponadto na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a, art. 21 § 3 i 3a O.p. oraz na podstawie art. 15 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 86 ust. 2 pkt 1, art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad 2006r. i w tym zakresie orzekł: za czerwiec 2006 r.
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł; za lipiec 2006 r.
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł; za sierpień 2006 r.
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł; za wrzesień 2006 r.
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł; za październik 2006 r.
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł; za listopad 2006 r.
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł.
W pozostałej części, dotyczącej określenia zobowiązania za miesiąc styczeń 2006 r., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji dokonał ustaleń w zakresie dotyczącym przedawnienia określonych w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. zobowiązań podatkowych oraz kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Zdaniem organu ustawowy termin przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe objęte zaskarżoną decyzją, w której organ I instancji określił zobowiązanie podatkowe i kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy - upływałby za miesiące od stycznia do listopada 2006 r. z końcem 2011 r. a za miesiąc grudzień 2006 r. z końcem 2012 r., o ile w sprawie nie zaistniałyby przesłanki mające wpływ na bieg terminu przedawnienia, powodujące jego zawieszenie lub przerwanie, bądź skutkujące wyłączeniem przedawnienia, ściśle określone w Ordynacji podatkowej.
W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w oparciu o art. 33 O.p. zabezpieczył zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2006 r. i miesiące od czerwca do listopada 2006 r. Na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczających Sąd Rejonowy w [...] [...] dokonał wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomościach podatnika. Zgodnie z art. 70 § 8 O.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką. Wobec powyższego organ stwierdził, że zobowiązania za miesiąc styczeń i miesiące od czerwca do listopada 2006 r. wobec dokonania wpisu hipoteki przymusowej nie uległy przedawnieniu. Organ odwoławczy uprawniony był zatem orzekać co do meritum w odniesieniu do miesiąca stycznia 2006r. i miesięcy od czerwca do listopada 2006 r.
Natomiast w odniesieniu do określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od lutego do maja 2006 r. i za grudzień 2006 r., z uwagi na niepodjęcie czynności skutkujących przerwaniem bądź zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, organ pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych do określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za ww. miesiące w kwocie innej od deklarowanej przez podatnika. W tym zakresie, w związku z przedawnieniem należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie na podstawie.
W skardze z dnia [...] lipca 2014 r. podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie umorzył postępowania w sprawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Skarżący zarzucił przedmiotowej decyzji, że wydana została z naruszeniem prawa materialnego i procesowego.
W uzasadnieniu skargi podatnik podniósł, że organ odwoławczy nie wykazał zasadności swego rozstrzygnięcia, a uzasadnienie oparte jest na błędnym wnioskowaniu oraz tendencyjnej ocenie dowodów. Ponadto, zdaniem skarżącego, decyzję wydano bez wyczerpania dostępnego materiału dowodowego w sprawie (pomimo złożonych przez stronę wniosków dowodowych), co stanowi rażące naruszenie zasady wynikającej z art. 122 O.p.
Strona podniosła, że przesłuchiwany w sprawie istotny świadek [...], wg [...], nie mówił prawdy podczas składanych zeznań. W szczególności zeznał nieprawdę twierdząc, że nie znał i nie współpracował z [...], a w konsekwencji ze spółką [...]. Podatnik wskazał, że fakt, iż [...] mówił nieprawdę potwierdził inny świadek, tj. [...], która potwierdziła znajomość [...] z [...]. Podatnik podniósł, że wnosił o ponowne przesłuchanie [...], jednak Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wbrew zasadom dotyczącym postępowania dowodowego odmówił przeprowadzenia tego dowodu. Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy mógł odstąpić od przeprowadzenia tego dowodu jedynie w sytuacji, jeżeli uznałby racje strony bez przeprowadzenia tego dowodu. Podatnik podniósł, że odstąpienie od przeprowadzenia tego dowodu jest naruszeniem zasady ustalania prawdy obiektywnej oraz naruszeniem dyspozycji art. 188 O.p.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu z dnia [...] grudnia 2014 r. dotyczące wyjaśnienia czy i kiedy nastąpiło zawiadomienie [...] o wszczętym w dniu [...] grudnia 2011 r. śledztwie w sprawie narażenia na uszczuplenie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług za 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu pismem z dnia [...] lutego 2015 r. poinformował, że zawiadomienie podatnika o wszczęciu śledztwa w sprawie narażenia na uszczuplenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. oraz narażenia na uszczuplenie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do listopada 2006 r. nastąpiło w dniu [...] stycznia 2012 r. W tym dniu ogłoszono [...] treść postanowienia o przedstawieniu zarzutów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], powyższy fakt podatnik potwierdził podpisem.
Pismem procesowym z dnia [...] lutego 2015 r. strona skarżąca podtrzymała zarzuty skargi i poszerzyła argumentację odnoszącą się do przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Pismem procesowym z dnia [...] marca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu ustosunkował się do powyższego pisma strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd administracyjny w zakresie swojej kognicji, stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych rozstrzygnięć. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonych decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Kluczowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy ma instytucja przedawnienia.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11 (publ. Dz. U. z 2012 r. poz.848), orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – O.p. oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 1 września 2005 r. Podkreślić jednak należy, na co także zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w punkcie III.7 uzasadnienia, że po nowelizacji przepisu, która weszła w życie z dniem 1 września 2005 r. (ustawa o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 143, poz. 1199), kwestionowany przepis również zawiera normę uznaną w tym wyroku za niekonstytucyjną. Nie może zatem budzić wątpliwości, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny cecha niekonstytucyjności odnosi się także do przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 września 2005 r.
Analizując zagadnienie zawieszenia biegu terminu przedawnia zobowiązania podatkowego Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niezgodność przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa polega na tym, że skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia następuje z mocy prawa, tj. z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia w sprawie. W związku z czym podatnik nie ma wiedzy o podjęciu czynności, która w tak istotny sposób wpływa na zakres jego praw. Powoływana zaś wyżej konstytucyjna zasada ochrony zaufania obywatela do państwa wymaga, aby obywatel - podatnik nie był zaskakiwany działaniami organów administracji państwowej niosącymi dla niego niekorzystne skutki podatkowe, jak i nie tkwił w stanie niepewności przez bliżej nieokreślony czas. W tym zakresie winna istnieć transparentność działań organów podatkowych. Trybunał stwierdził, że naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa nie polega na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Organy skarbowe w trakcie pięcioletniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu pięcioletniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewniają. Realizacja celów postępowania podatkowego musi jednak odbywać się bez naruszenia zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego prawa.
W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja obejmuje swym zakresem podatek od towarów i usług za styczeń oraz poszczególne miesiące od czerwca do listopada 2006 r. W rozpatrywanej sprawie, co do zasady, termin przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe objęte zaskarżoną decyzją, w której organ I instancji określił zobowiązanie podatkowe i kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy - upływałby z końcem 2011 r.
W myśl postanowień art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Jak wynika z nadesłanych przez organ dokumentów zawiadomienie podatnika o wszczęciu śledztwa w sprawie narażenia na uszczuplenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. oraz narażenia na uszczuplenie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do listopada 2006 r. nastąpiło w dniu [...] stycznia 2012 r. W tym dniu ogłoszono [...] treść postanowienia o przedstawieniu zarzutów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], powyższy fakt podatnik potwierdził podpisem.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wyjaśnił, że z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] skierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu wynika, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] organ podatkowy jako datę wszczęcia postępowania błędnie wskazał [...] grudnia 2010 r., zamiast prawidłowej daty [...] grudnia 2011 r. Jednocześnie, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, zgodnie z wezwaniem Sądu przedłożył w załączeniu pismo Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. wraz z uwierzytelnionymi kserokopiami postanowienia, nr [...] z dniu [...] grudnia 2011 r. o przedstawieniu [...] zarzutów, uzasadnienie postanowienia z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dniu [...] grudnia 2014 r. wraz z uwierzytelnionym zawiadomieniem podatnika z dnia [...] grudnia 2013 r.
Zgodnie z orzeczeniem Trybunału powyższa okoliczność potwierdzająca fakt, że w dniu [...] stycznia 2012 r. ogłoszono [...] treść postanowienia o przedstawieniu zarzutów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], przesądza o tym, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jako niezgodny z Konstytucją nie może stanowić podstawy prawnej aktów administracji publicznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Po 522/12 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym w niniejszej sprawie nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż organy powołały się na art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu, które również należy uznać za niekonstytucyjne.
Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12, mocą którego Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Jednocześnie stwierdził, że z tych samych względów, które legły u podstaw jego rozstrzygnięcia na tle ww. art. 70 § 6 O.p., z uwagi na to, że, zawarta w art. 70 § 6 O.p. norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 O.p. – "w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku".
Obecnym odpowiednikiem tego przepisu jest art. 70 § 8 O.p. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, art. 70 § 6 O.p. w badanym brzmieniu różnicuje w istotny sposób zakres czasowy odpowiedzialności podatników w zależności od arbitralnego i przypadkowego kryterium, tj. posiadania lub nieposiadania składników majątkowych pozwalających na ustanowienie zabezpieczenia w formie hipoteki przymusowej.
W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny wyraził zatem jednoznacznie pogląd o braku przymiotu konstytucyjności (zgodności z Konstytucją) normy tego przepisu (art. 70 § 8 O.p.), co – zdaniem Trybunału – "uzasadnia konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji niniejszego wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 O.p. z przyczyn wskazanych wyżej".
W wyroku z dnia 16 września 2014 r. o sygn. akt I FSK 317/14 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "wykładnia przepisu art. 70 § 8 O.p. – przy uwzględnieniu powyższych zastrzeżeń Trybunału co do zgodności art. 70 § 6 O.p. z art. 64 ust. 2 Konstytucji – nie może prowadzić do takiego rezultatu, iż w przypadku zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową na podstawie niekonstytucyjnej normy art. 70 § 6 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., zabezpieczenie to nie wywołuje żadnych skutków prawnych w zakresie biegu terminu przedawnienia, a w sytuacji zobowiązań podatkowych zabezpieczonych taką hipoteką na podstawie obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. analogicznej normy prawnej ujętej w ramach art. 70 § 8 O.p. – wywołany jest skutek w postaci nieprzedawniania się tych zobowiązań. Taka wykładnia naruszałaby konstytucyjną zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasadę sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP, przez wprowadzenie zróżnicowanej sytuacji prawnej podatników (z przyczyny niezależnej od nich), w zależności od tego, czy podstawą prawną zabezpieczenia hipotecznego była norma ujęta w art. 70 § 6 O.p., czy w art. 70 § 8 tej ustawy".
W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w oparciu o art. 33 O.p. zabezpieczył zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2006 r. i miesiące od czerwca do listopada 2006 r. Na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczających Sąd Rejonowy w [...] [...] dokonał wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomościach podatnika. W tej sytuacji zobowiązania za miesiąc styczeń i miesiące od czerwca do listopada 2006 r. wobec dokonania wpisu hipoteki przymusowej uległy przedawnieniu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powinien rozważyć umorzenie postępowania w związku z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za przedmiotowe miesiące 2006 r.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania decyzji i o zwrocie kosztów stronie skarżącej orzeczono na podstawie art. 152, art. 200 oraz art. 205 § 2 i 4 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło