I SA/Po 740/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie WSA Izabela Kucznerowicz WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Spółka z o.o. [...] kwotę [...],- zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. I SA/Po 740/11 UZASADNIENIE W dniu [...] sierpnia 2004 r. w Oddziale Celnym w G. zgłoszono do procedury tranzytu zewnętrznego towar o statusie niewspólnotowym. W wystawionym dokumencie T1 eksporterem była firma Spółka A sp. z o.o., zaś odbiorcą Spółka B. W dokumentach tranzytowych jako głównego zobowiązanego wpisano Spółka C Sp. z o.o. Procedura miała zakończyć się [...] sierpnia 2004 r. poprzez przedstawienie dokumentu wraz z towarem w n. w urzędzie celnym w miejscowości B. Naczelnik Urzędu Celnego w P. w dniu [...] lipca 2007 r. wydał decyzję nr[...], w której stwierdził powstanie długu celnego w wysokości [...] zł z tytułu usunięcia spod dozoru celnego towaru przemieszczanego z zastosowaniem procedury tranzytu zewnętrznego. W tym samym dniu tenże organ wydał decyzję nr[...], w której określił podatek od towarów i usług w wysokości [...] złotych. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że obowiązek podatkowy powstał z chwilą powstania długu celnego, t.j. [...] sierpnia 2004 r. i ciąży on na spółce C. jako na podmiocie uznanym za dłużnika. Pismem z dnia [...]sierpnia 2007 r. Spółka C. złożyła odwołanie zarówno od decyzji celnej jak i od podatkowej, wnosząc o ich uchylenie i przekazanie postępowania organom niemieckim. W dniu [...] lutego 2009 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia spod dozoru celnego i określenia należności celnych przywozowych. Na powyższe rozstrzygnięcie spółka C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W dniu [...] lipca 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w P. wydał decyzję utrzymującą w mocy orzeczenie organu I instancji z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu decyzji wskazano zarówno podstawy prawne służące określeniu zobowiązania podatkowego jak i przepisy zakreślające granice zastosowania w sprawach podatkowych przepisów celnych. Od powyższej decyzji w dniu [...] lipca 2009 r. spółka C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] lipca 2009r. jednocześnie zarzucając: 1) wydanie decyzji podatkowej w sytuacji możliwej zmiany podstawy opodatkowania. Jednym z elementów koniecznych dla ustalenia tego parametru jest kwota cła. Decyzja określająca jej wysokość została poddana kontroli sądu administracyjnego, a zatem możliwe jest jej uchylenie, co podważy wyliczenie kwoty podatku. 2) wszczęcie zarówno postępowania celnego jak i podatkowego tylko w stosunku do spółki C. i spółki A. , przez co zupełnie pominięto jako uczestników tych postępowań przewoźnika towaru oraz firmę odbierającą towar w N. W ten sposób organy nie ustaliły wszystkich stron postępowania, co jest naruszeniem norm prawnych określonych w art. 96 ust. 2 i art. 203 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. 3) oparcie decyzji podatkowej na ustaleniach poczynionych w decyzji celnej odnośnie podstaw prawnych powstania długu celnego. Tymczasem niepełne rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w postępowaniu celnym skutkowało nieprawidłową kwalifikacja prawną powstałego długu celnego. 4) naruszenie przepisów dotyczących właściwości do prowadzenia postępowania w sprawie długu celnego i podatku. Z potwierdzenia na dokumencie przewozowym strona wywiodła opinię, że usunięcie towaru spod dozoru celnego miało miejsce na terytorium N. Następnie powołano się na interpretację art. 215 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którą dług celny powstaje w miejscu zaistnienia zdarzenia powodującego powstanie długu, a gdy miejsca zaistnienia takiego zdarzenia nie można ustalić, to dopiero wówczas znaczenie zyskuje miejsce objęcia towaru procedurą. W konkluzji tych ustaleń stwierdzono, że polski organ celny powinien w niniejszej sytuacji przekazać sprawę do właściwej miejscowo niemieckiej administracji celnej. 5) wydanie decyzji celnej po upływie prawie 3 lat od dnia zdarzenia, co stanowi naruszenie terminów określonych w art. 365 i art. 366 Rozporządzenia Wykonawczego, przez co doprowadzono do sytuacji powstania ujemnych skutków w zakresie niemożności ustalenia pełnego kręgu osób odpowiedzialnych za naruszenie warunków tranzytu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010r., działając na zgodny wniosek stron, Sąd zawiesił postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie, z uwagi na toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej Dyrektora izby celnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2009r. sygn. akt III SA/Po 293/09 w przedmiocie określenia spółce z o.o. C. w [...] kwoty długu celnego. W dniu 24 marca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt I GSK 150/10, uchylił wyrok sądu l instancji w części dotyczącej uchylenia decyzji organu celnego I instancji, natomiast w pozostałym zakresie oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu NSA podtrzymał stanowisko Sądu I instancji, że postępowanie celne dotyczy interesu prawnego wszystkich osób mogących być uznanymi za dłużników, w związku z czym wszystkie te osoby muszą być stronami tego postępowania. Zgodnie z art. 96 ust. 1 i art. 203 WKC organ celny wszczynając postępowanie w sprawie dotyczącej procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego obowiązany jest wezwać do udziału w postępowaniu wszystkich dłużników, którzy nie wykonali obowiązków wynikających ze stosowania procedury oraz osoby odpowiedzialne za powstanie długu celnego. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zakwestionował istnienie prawnego uzasadnienia dla uchylenia decyzji wydanej w pierwszej instancji. Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym pozwala sądom je usuwać z obrotu prawnego, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Tymczasem w analizowanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskazał żadnych powodów uzasadniających takie uchylenie, stąd uznano skargę kasacyjną w tym względzie za zasadną. Pismem z dnia [...] października 2011 r. (wpływ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu [...] października 2011r.) Dyrektor Izby Celnej w P., związku z ostatecznym zakończeniem postępowania celnego dotyczącego długu celnego, wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, przedkładając w załączeniu odpis decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2011 r. nr [...]. Jak wynika z jej treści Dyrektor Izby Celnej w P. uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2007r. wydaną w przedmiocie długu celnego i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ celny podkreślił, że kierując się wskazaniami zawartymi w wyrokach sądowych wydanych w obu instancjach, koniecznym byłoby wszczęcie i przeprowadzenie postępowania celnego również w stosunku do pozostałych osób mogących zostać uznanymi za dłużników celnych. Obecnie nie jest możliwe wydanie decyzji merytorycznej rozstrzygającej w sprawie długu celnego wobec pozostałych osób mogących potencjalnie zostać uznawanymi za dłużników celnych. Zgodnie bowiem z art. 221 ust.3 WKC powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat licząc od dnia powstania długu celnego. W omawianym przypadku dług celny powstał w dniu [...] sierpnia 2004r. W tym dniu także rozpoczął swój bieg 3-letni termin przewidziany w art. 221 ust. 3 WKC na powiadomienie osób o zarejestrowaniu tego długu i istnieniu obowiązku jego zapłaty. Termin ten upływał zatem w dniu [...].08.2007 r. , a przed tą datą organ celny powiadomił o takim obowiązku jedynie spółkę C. oraz umorzył postępowanie celne prowadzone w tym przedmiocie wobec spółki A. Natomiast nie odniósł się wówczas do ewentualnej odpowiedzialności n. spółki B. oraz p. przewoźnika towaru - Usługi Transportowe Ł G. Tymczasem po dniu [...].08.2007 r. wobec tych osób nie jest już możliwe wydanie decyzji w przedmiocie ich odpowiedzialności z tytułu długu celnego. Organ celny uznał, że skoro nie jest możliwe prowadzenie postępowania celnego wobec wszystkich osób zobowiązanych dłużników celnych, konieczne jest zwolnienie z obowiązku jego uiszczenia skarżącej spółki. Wobec tego organ uchylił decyzję w sprawie długu celnego i umorzył postępowanie prowadzone wobec spółki z o.o. C. Postanowieniem z dnia 19 października 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni. Sąd uchyla zaskarżone orzeczenia, jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej zwaną p.p.s.a. Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535, ze zm.- dalej ustawa o VAT) podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Mając na uwadze treść art. 33 ust. 1, w związku z art. 17 pkt 1 ustawy o VAT , należy stwierdzić, że konsekwencją powstania długu celnego jest obowiązek zapłacenia podatku od towarów i usług. Jak wynika z akt sprawy podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. w przedmiocie podatku od towaru i usług od towaru od którego powstał dług celny była decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...]lipca 2007 r. nr [...]w przedmiocie określenia kwoty należności celnych przywozowych wynikającej z długu celnego powstałego w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru ujętego na fakturze nr [...]z dnia [...] sierpnia 2008 r. w wysokości [...]zł. Rozpatrując odwołanie podatnika od ww. decyzji, Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] października 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w sprawie. Skoro uchylono decyzję, w której określono skarżącej spółce wysokość długu celnego i umorzono postępowanie w sprawie, Spółka C. sp. z o.o. nie jest więc dłużnikiem , na której ciąży obowiązek zapłaty cła, w związku z tym należy uznać, że skarżąca spółka nie jest też podatnikiem podatku od towaru i usług od importu towaru zgłoszonego w dniu [...] sierpnia 2004 r. w Oddziale Celnym w G. do procedury tranzytu zewnętrznego w wystawionym dokumencie T1 o numerze[...]. W związku z powyższym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lipca 2007 r. nie odpowiada prawu. Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach sądowych oraz o wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a..