I SA/Po 77/26
WyrokWSA w Poznaniu2026-01-16
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Mirella Ławniczak, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu braku podstawy prawnej do rozpoznania żądania, podczas gdy właściwym trybem postępowania może być przekazanie sprawy innemu organowi lub zwrot podania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu braku podstawy prawnej do rozpoznania żądania, jeśli istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające prowadzenie postępowania, takie jak niewłaściwość organu. W takiej sytuacji organ powinien zastosować art. 65 lub 66 k.p.a., przekazując sprawę właściwemu organowi lub zwracając podanie. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. wyklucza jednoczesną analizę sprawy pod kątem materialnoprawnym.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zapłaty wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdów. Prezydent Miasta P. odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że strony łączy stosunek cywilnoprawny, a żądanie nie ma charakteru administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędną wykładnię przepisów materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 09 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zapłaty wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdów I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia 02 grudnia 2024 r., znak [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 697,- zł zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 września 2025r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 61 a § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego – dalej k.p.a. (t.j. Dz.U. 2024, poz. 572 ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. – Z. D. M. w P. z dnia 2 grudnia 2024r. znak: [...] wydane na podstawie art. 61a § 1 i 2 oraz art. 123 k.p.a. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zapłaty wynagrodzenia w wysokości 122.010 zł tytułem zapłaty za usługę usunięcia oraz przechowywania pojazdów na strzeżonym parkingu wskazanych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na podstawie wydanych dyspozycji usunięcia pojazdów przez ten organ na rzecz A. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: skarżący)
W przedmiotowej sprawie wnioskiem z dnia 6 listopada 2024r. skarżący złożył wniosek o wszczęcie postępowania w zakresie zapłaty w/w kwoty. Wcześniej pismem z dnia 25 września 2024r. wniósł o zapłatę w/w kwoty. ZDM w P. odmówił zapłaty powyższej kwoty i odesłał wnioskodawcę do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Zdaniem organu odmowa wszczęcia postępowania jest podyktowana wniesieniem żądania które nie może być załatwione w drodze decyzji administracyjnej ponieważ nie ma charakteru administracyjnego a zarówno wnioskodawca jak i Prezydent Miasta P. nie posiadają legitymacji procesowej strony w niniejszej sprawie. Organ powołując treść art. 130 a ust. 5f ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym podał, że prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 – 2, należy do zadań własnych powiatu, tymczasem usunięcie przedmiotowych pojazdów nastąpiło na podstawie przepisu art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym.
W ocenie organu ZDM realizując zadania starosty w zakresie prowadzenia parkingów strzeżonych dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w art. 130 a ust. 1 – 2, w trybie przetargu nieograniczonego zawarł m.in. ze skarżącym umowy na usuwanie i przechowywanie pojazdów, których przedmiot umowy został określony jednoznacznie, tj. wykonawca zobowiązał się świadczyć usługi w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w granicach administracyjnych miasta P., na mocy art. 130 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym. Tym samym strony łączy stosunek cywilnoprawny a nie administracyjny.
W ocenie ZDM w zaistniałym stanie faktycznym dotyczącym wskazanych przez skarżącego pojazdów to [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jest organem właściwym do prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w oparciu o art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Z całą pewnością nie jest nim starosta. Ustawa prawo o ruchu drogowym nie odsyła w treści art. 130 a w żadnym miejscu do ustawy o transporcie drogowym.
Organ podał, że skarżący we wniosku nie wskazał podstawy prawnej na podstawie której może on skutecznie żądać wydania decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. Również organ nie doszukał się przepisu prawa, na podstawie którego byłby zobowiązany do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie.
Organ dodał, że nawet gdyby założyć, że przedmiotowa sprawa ma charakter sprawy administracyjnej to nadal skarżący nie byłby stroną niniejszego postępowania, byłby nią ewentualnie każdorazowy właściciel usuniętego pojazdu. Organem zobowiązanym do wydania takiej decyzji byłby natomiast [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Przedstawiona przez skarżącego interpretacji zakładające odpowiednie stosowanie przepisów art. 130 a w/w ustawy w tym zakresie oparta jest na mylnym przekonaniu, że to starosta winien w powyższym przypadku stosować powyższe przepisy odpowiednio. W ocenie ZDM w P. powyższe przepisy kierowane są do organów inspekcji transportu drogowego a nie do starosty.
Sumując organ uznał, że wobec wynikającego z wniosku braku kwalifikacji sprawy jako sprawy administracyjnej nie ma podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie. Wobec czego na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. odmówiono wszczęcia postępowania.
W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 61 a § 1 k.p.a. przez błędne jego zastosowanie. Zdaniem skarżącego przepis na podstawie którego [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydaje dyspozycję usunięcia aut niezdatnych do kontynuowania ruchu po drogach publicznych (art. 95 ust. 1 pkt 1 – 3 u.t.d.) jest ściśle skorelowany z art. 130 a P.r.d. ze względu na odesłanie zawarte w art. 95 ust. 2 u.t.d., który to stanowi, że w zakresie postępowania w związku z usuwaniem pojazdu stosuje się odpowiednio przepisy art. 130 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym. W razie stwierdzenia przez osobę przeprowadzającą kontrolę ( w tym przypadku przez [...] Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego), że na drodze zaistniała któraś z wymienionych (samoistnie) w art. 95 ust. 1 u.t.d. okoliczności, osoba ta ma obowiązek skierowania lub usunięcia pojazdu na najbliższy parking strzeżony. Przepis ten nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego w tym zakresie. Natomiast w zakresie dalszego postępowania (tj. sposobu działania) związanego z usuwaniem pojazdu stosuje się już odpowiednio art. 130 a P.r.d., w świetle którego podmiotem uprawnionym do podejmowania dalszych decyzji jest starosta. Z powyższego wynika, że również w odniesieniu do zapłaty wynagrodzenia za przechowywanie (dozór) usuniętych pojazdów podmiotem zobowiązanym jest miejscowo właściwy starosta. W przypadku miasta na prawach powiatu (jakim jest P.) funkcję starosty pełni Prezydent Miasta, który wykonuje je przy pomocy jednostki budżetowej, jaką jest Z. D. M. w P..
Tym samym nie jest trafny zarzut organu, że Prezydent Miasta P. nie posiada legitymacji procesowej w niniejszej sprawie.
Skarżący podał, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych sprawy o zwrot wydatków poniesionych w związku z holowaniem pojazdów oraz o zapłatę wynagrodzenia za dozór nad nimi, które to czynności realizowane były w związku z zawartymi umowami o usuwanie na podstawie art. 130 a P.r.d. pojazdów i dalsze ich przechowywanie, bezsprzecznie uznawane są za sprawy administracyjne. Podstawę prawną do przyznania takiego wynagrodzenia stanowi w takim przypadku art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2022r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przywołana regulacja stanowi podstawę stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy organem a dozorcą, którym jest w niniejszej sprawie skarżący i to pomimo, że przedsiębiorcę i starostę łączyła w tej sprawie umowa o usuwanie i holowanie pojazdów.
W zaskarżonym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że bezspornym jest, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] realizował usługę usuwania i przechowywania na strzeżonym parkingu pojazdów, na podstawie dyspozycji wystawionych przez Inspektora Transportu Drogowego. Z załączonych dokumentów wynika, że każdorazowo usługa ta była wykonywana na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 – 3 u.t.d. Zgodnie z art. 95 ust. 2 u.t.d. w zakresie postępowania w związku z usuwaniem pojazdu stosuje się odpowiednio przepisy art. 130 a P.r.d. To zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie daje podstaw do uznania, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Z. D. M. jako sprawa administracyjna.
Zgodnie z art. 130 a ust. 5 f P.r.d. do zadań własnych powiatu – w niniejszej sprawie do Zarządu Dróg Miejskich w P. będącego jednostką budżetową Prezydenta Miasta P. – należy usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 – 2. Powyższe oznacza, że Z. D. M. odpowiada za usuwanie pojazdu na koszt właściciela jedynie w przypadkach, o których mowa w ust. 1 – 2 tego przepisu. Przesłanki te są wymienione enumeratywnie. W powyższym katalogu brak przyczyny, na podstawie której skarżący dokonał usunięcia pojazdów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że skarżący zawarł umowę na usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg w granicach administracyjnych miasta P. na podstawie art. 130 a P.r.d. Skoro zatem pojazdy zostały usunięte i przechowywane na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 – 3 u.t.d. brak podstaw do uznania by Z. D. M. w P. był organem właściwym do wszczęcia postępowania w sprawie zapłaty za te usługi.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., tj. brak podstawy prawnej aby ZDM w P. jako podmiot odpowiedzialny za usunięcie pojazdu z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130 a P.r.d. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zapłaty za usługę usunięcia i przechowywania na strzeżonym parkingu pojazdów, na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 – 3 u.t.d. Wszczęcie i prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie przez ZDM w P. nie jest w świetle przytoczonych powyżej przepisów prawa dopuszczalne. W sposób oczywisty w sprawie istnieje przeszkoda do wszczęcia postępowania.
W terminowo wniesionej skardze skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wniósł o:
- uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie postanowienia organu I instancji w całości (ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości),
- na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności art. 95 ust. 2 u.t.d. w zw. z art. 130 a P.r.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że Z. D. M. w P. (wykonujący w przedmiotowym zakresie kompetencje Prezydenta Miasta P. pełniącego w tym mieście na prawach powiatu funkcję starosty) odpowiada za usuwanie pojazdów z drogi oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla usuniętych pojazdów jedynie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 130 a ust. 1 i 2 P.r.d., co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w sprawie brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym,
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności art. 7a, 8, 11, 61 a § 1 i 124 § 2 k.p.a. poprzez:
a/ rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść skarżącego,
b/ odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, prowadzące do naruszenia zasady równego traktowania oraz zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,
c/ nietrafne przyjęcie, że w sprawie zachodzi przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania w postaci braku materialnoprawnej podstawy do rozpoznania żądania w trybie administracyjnym,
d/ nieustosunkowanie się do przedstawionych przez skarżącego argumentów i zarzutów, prowadzące do niewystarczającego uzasadnienia prawnego zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Podał, że jego zdaniem w sprawie nie zachodzą wątpliwości co do treści normy prawnej. Fakt, że skarżący nie zgadza się z jej brzmieniem nie oznacza, że przepis nastręcza trudności interpretacyjnych. Brak wątpliwości po stronie organu, choć skutkować może negatywnym dla strony rozstrzygnięciem, nie może być podstawą do zarzucania organom działania w sposób nie budzący zaufania u strony.
Przedmiotowa sprawa na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Z uwagi na reorganizację Sądu sprawa niniejsza prowadzona pod sygnaturą III SA/Po 652/25 jest obecnie prowadzona pod sygn. I SA/Po 77/26.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W POZNANIU ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024.1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 w/w ustawy).
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024.935) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach m.in. skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji był art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika zatem, że samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w danej sprawie nie powoduje automatycznego skutku jego wszczęcia. Ustawodawca rozróżnił dwa etapy postępowania, tj. postępowanie wstępne, polegające na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego oraz postępowanie właściwe, w ramach którego następuje merytoryczne badanie sprawy i rozpatrywanie wniosku, które co do zasady kończy się rozstrzygnięciem sprawy, co do istoty, przez wydanie decyzji administracyjnej.
Organ administracji zobowiązany jest przeprowadzić wstępną analizę wniosku pod kątem zbadania, czy nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie wniosku, a więc okoliczności określone w art. 61a k.p.a. W ramach tego unormowania ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. tzw. przesłankę podmiotową i przesłankę przedmiotową. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania, tj. od osoby, która nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku (przesłanka podmiotowa). Tylko w odniesieniu do tej przesłanki ustawodawca zdecydował się w art. 61a § 1 k.p.a. na wyrażenie w sposób konkretny, odwołując się do przymiotu strony postępowania. Natomiast przesłankę przedmiotową, objętą zakresem "uzasadnione przyczyny", pozostawił wyjaśnieniom doktryny i orzecznictwa.
Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj., gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania. Przepis art. 61 a § 1 k.p.a. ma zastosowanie tylko wtedy gdy postępowania zainicjowanego wnioskiem strony nie da się prowadzić. Innymi słowy wskazaną regulację organ winien stosować wtedy, gdy okoliczności prawne wykluczają podjęcie przez organ działań zmierzających do załatwienia sprawy administracyjnej (por. wyroki NSA z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13; z 7 października 2021 r., sygn. akt II OSK 269/21, z 25 sierpnia 2020r., sygn. I OSK 3325/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do jego wszczęcia, na przykład gdy przepisy prawa materialnego nie dają podstaw prawnych do wszczęcia postępowania w sprawie albo gdy uprzednio rozstrzygnięto sprawę decyzją ostateczną (np. wyroki NSA z 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 493/13, wyrok NSA z 15 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1395/12, CBOSA).
Ponadto, co należy podkreślić i na co również wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie, które Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela, że zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. wyklucza jednoczesne analizowanie sprawy pod kątem materialnoprawnym. Jeżeli organ zaczyna oceniać, czy żądanie jest zasadne według przepisów prawa materialnego, to de facto wchodzi w rozpoznanie merytoryczne, do czego tryb odmowy wszczęcia nie jest przeznaczony. NSA w wyroku z 6 lipca 2020 r., II OSK 876/20 wskazał, że jeśli nawet organ uważa żądanie za oczywiście bezzasadne, to powinien i tak wszcząć postępowanie i wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty – np. decyzję odmowną – zamiast uchylać się od merytorycznego orzekania poprzez art. 61a k.p.a. Należy przy tym zwrócić uwagę, że czym innym jest jednakże brak przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę do wydania decyzji, a czym innym jest zaistnienie negatywnej przesłanki określonej w przepisie prawa materialnego, która uniemożliwia uwzględnienie żądania. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 kpa organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Z uwagi na powyższe kontrolując postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania sąd również nie może dokonywać oceny merytorycznej wniosku.
W kontrolowanej sprawie organ odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn", uznając, że wniosek strony skarżącej dotyczy czynności, dla której brak jest umocowania w przepisach prawa. Organ I instancji podał, że strony, z uwagi na zawartą umowę łączy stosunek cywilnoprawny. Podał, że gdyby założyć, że przedmiotowa sprawa ma charakter sprawy administracyjnej to stroną postępowania byłby nie skarżący a każdorazowy właściciel pojazdu a organem właściwym do wydania decyzji byłby nie organ a [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Organy uzasadniając swoje stanowisko podały, że z art. 130 a udt. 5 f ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz,U. 2022.988 ze zm. – dalej P.r.d.) wynika, że do zdań własnych powiatu należy jedynie prowadzenie parkingów strzeżonych dla pojazdów usuniętych w przypadkach, o których mowa w ust. 1 -2 art. 130 a P.r.d. , tymczasem usunięcie przedmiotowych pojazdów nastąpiło na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. 2025.1490 – dalej. u.t.d.) a nie na podstawie art. 130 a ust. 1 – 2 P.r.d.
Zgodnie z art. 95 ust. 2 u.t.d. w zakresie postępowania w związku z usuwaniem pojazdu stosuje się odpowiednio przepisy art. 130 a ustawy z 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym. Jak podał NSA w wyroku z dnia 12 lipca 2024r. (sygn. II GSK 49/24), które to stanowisko sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, zawarty w art. 95 ust. 2 u.t.d. zwrot "postępowanie w związku z usuwaniem pojazdu" jest zbyt wąski znaczeniowo i na gruncie wykładni tylko językowej może obejmować jedynie czynności związane z materialno – techniczną procedurą usunięcia pojazdu, jednakże w świetle wykładni pozajęzykowej może być on rozumiany szerzej, jako obejmujący także postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu. Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza, że niektóre z tych przepisów stosuje się wprost, niektóre mają ograniczone zastosowanie z uwzględnieniem specyfiki danego postępowania a niektóre w ogóle nie mają zastosowania. Odpowiednie stosowanie przepisów art. 130 a P.r.d. do pojazdów usuniętych na podstawie art. 95 ust. 1 P.r.d nie oznacza więc, że nie istnieje podstawa prawna do wszczęcia postępowania w sprawie. Stanowisko organu było w tym zakresie bezzasadne.
Należy podkreślić, że organ odmawiając wszczęcia postępowania administracyjnego nie może argumentować swojego działania brakiem swojej właściwości, co de facto miało miejsce w niniejszej sprawie. Jeżeli bowiem organ, który otrzymał wniosek uzna się za niewłaściwy, wówczas zastosowanie znajduje art. 65 lub 66 k.p.a. W konsekwencji, po zbadaniu treści podania i stwierdzeniu braku właściwości organ winien albo przekazać sprawę organowi właściwemu (art. 65 § 1 k.p.a.), albo, jeżeli takowego nie jest w stanie ustalić lub gdy właściwy jest sąd powszechny – zwrócić podanie wnoszącemu (art. 66 § 3 k.p.a.). W żadnej mierze nie może być to jednak przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, gdyż oba tryby (odmowa wszczęcia postępowania oraz przekazanie podania wg. właściwości) są względem siebie niezależne i niekonkurencyjne.
W niniejszym przypadku organy administracji naruszyły art. 61a § 1 k.p.a., uznając bezzasadnie, że nie istnieje podstawa prawna zgłoszonego żądania a jednocześnie twierdząc, że właściwym do jego rozpoznania jest inny organ czy sąd powszechny, zamiast przekazać wniosek zgodnie z właściwością czy zwrócić go, odmówiły wszczęcia postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględniając powyższe w zależności od dokonanych ustaleń rozstrzygną wniosek merytorycznie ewentualnie zastosują tryb przekazania sprawy wg właściwości bądź zwrócą wniosek.
W ocenie Sądu wskazane naruszenie przepisu postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2026.118 t.j) orzekł jak w pkt II wyroku. Na zasądzone koszty składają się: wpis w kwocie 200 zł, opłata za czynności radcy prawnego w kwocie 480 zł i oplata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło