I SA/Po 784/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu [...] [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] [...] r., Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące IX, -XI 2005r., III 2006r., IX-XI 2007r. postanawia: oddalić wniosek. /-A/.Mielcarek Wpis od skargi wynosi [...] ,- zł. Wobec tego skarżący D. B. złożył sporządzony w dniu [...] [...]r. na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie domaga. Wnioskodawca pozostaje z żoną w separacji. Powinien łożyć alimenty na dwoje małoletnich dzieci. Utrzymuje się z doraźnej pomocy dalszej rodziny i znajomych. Oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów, nie uzyskuje również żadnych dochodów. Na wezwanie z dnia [...] [...] r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy D. B. w piśmie z dnia [...] [...] r. oświadczył, że nie posiada kont, lokat i rachunków bankowych. Razem z żoną posiada samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1997, o wartości około [...] ,- zł, na którego zakup został zaciągnięty kredyt w Banku PKO SA, ostatnia rata do spłaty przypada na dzień 30 września 2012r. Skarżący nie podał natomiast kiedy kredyt został zaciągnięty. Wskazał, że uzyskał dodatkowy dochód z umowy o dzieło za 2 miesiące w łącznej kwocie [...],-zł brutto. Wnioskodawca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie ponosi kosztów miesięcznego utrzymania, gdyż znajduje się na utrzymaniu żony. Wskazał, że koszt wynajmu mieszkania z opłatami za energię elektryczną, ogrzewanie, wodę, ścieki i wywóz śmieci wynosi [...],- zł. Skarżący pomimo wezwania nie podał do kogo należy mieszkanie, w którym mieszka oraz jaka jest jego powierzchnia, nie wskazał, czy pomiędzy nim a jego żoną została orzeczona sądownie separacja oraz zasądzone alimenty na dzieci i ewentualnie na żonę, podał jedynie, że pomiędzy nim, a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Wskazał, że nie posiada majątku. Nie jest również zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, gdyż nie posiada prawa do zasiłku. Do pisma załączył kserokopię aktu notarialnego Repertorium A. nr [...] z dnia [...] 2009r. o zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej oraz kserokopie zeznań rocznych podatkowych za 2007 i 2008r. Na kolejne wezwanie z dnia [...] [...] r. D. B. w odpowiedzi z dnia [...] 2009r. oświadczył, że jego żona uzyskuje dochody za wykonywanie zawodu nauczycielki oraz z prowadzonej działalności gospodarczej, przy czym, pomimo wezwania, nie wskazał w jakiej wysokości. Małżonka nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ponosi ona koszty wynajmu mieszkania z opłatami za wodę, energię elektryczną, ogrzewanie, ścieki i wywóz śmieci w wysokości [...] ,- zł oraz spłaca ratę kredytu w wysokości [...],-zł zaciągniętego w Volkswagen Bank Polska do 2012r. Wskazał, że podziału majątku dokonano na podstawie umowy notarialnej. Pomimo wezwania nie podał natomiast, czy jego żona posiada jakieś nieruchomości, oszczędności, papiery wartościowe i wartościowe przedmioty. Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek - możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 ustawy). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Zauważyć nadto należy, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc (por. post. SN z dnia 24 września 1984r., sygn. akt II CZ 104/84). Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy, a z oświadczeń skarżącego, które zostały złożone w niniejszej sprawie, to nie wynika. Argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący wprawdzie nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności i nie uzyskuje dochodów to jednak posiada we współwłasności z żoną samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1997, wartość rynkowa [...],- zł. Z oświadczenia skarżącego wynika, że nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, gdyż nie przysługuje jemu prawo do zasiłku. Skoro wnioskodawca nie zarejestrował się w Urzędzie Pracy, nie są kierowane do niego przez ten Urząd jakiekolwiek oferty zatrudnienia. Na marginesie zauważyć należy, że skarżący w ogóle nie wskazał, czy poszukuje jakiejkolwiek pracy. Wnioskodawca pozostaje natomiast na utrzymaniu żony, która jest nauczycielką, poza tym prowadzi działalność gospodarczą. Skarżący, pomimo wezwania, nie podał w jakiej wysokości jego żona uzyskuje miesięczne dochody oraz czy posiada jakiś majątek. Oświadczył, że jego żona ponosi koszty utrzymania mieszkania w wysokości [...],- zł miesięcznie oraz spłaca raty kredytu zaciągniętego na kupno samochodu w wysokości [...],- zł miesięcznie. Mimo wezwania nie podał w jakiej wysokości małżonka ponosi koszty wyżywienia, koszty leczenia i zakupu lekarstw, abonamentu RTV, kablówki, telefonu stacjonarnego, komórkowego itp. dla czteroosobowej rodziny. D. B. wskazał natomiast, że pomiędzy nim, a jego żoną istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Jednakże zauważyć należy, iż zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) małżonkowie obowiązani są m.in. do wzajemnej pomocy. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska lub, że pozostają w separacji nie stanowi okoliczności, w której to żona skarżącego nie może pomóc swojemu mężowi w opłaceniu kosztów sądowych. Ponadto na uwagę zasługuje fakt, że skarżący w odpowiedzi pominął, w jaki sposób został dokonany podział majątku wspólnego między małżonkami oraz nie wymienił składników majątku należącego do jego żony. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-A/. Mielcarek