I SA/Po 789/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-11-12
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Waldemar Inerowicz, Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, można nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, nawet jeśli część zobowiązań podatkowych, które miały stanowić podstawę egzekucji, mogła być przedawniona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności było zasadne, ponieważ zaistniała przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. toczące się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Sąd podkreślił, że wystarczy spełnienie jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Ponadto, sąd stwierdził, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z wszczęciem postępowania karno-skarbowego, co wykluczało zarzut przedawnienia jako podstawę do odmowy nadania rygoru.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w VAT. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o właściwości oraz przedawnienie zobowiązań. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przesłanki do nadania rygoru były spełnione, a zarzuty dotyczące właściwości i przedawnienia są bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Protokolant: ref. staż. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi MO na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oddala skargę.
I SA/Po789/15
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w części dotyczącej określenia M. O. (dalej zwanemu podatnikiem lub skarżącym) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja oraz od października do grudnia 2009 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wskazał, że po przeprowadzeniu wobec skarżącego postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wydał w dniu [...] października 2014 r. decyzję nr [...] określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja oraz od października do grudnia 2009 r. Zaznaczono przy tym, że od powyższej decyzji zostało wniesione odwołanie, które zostało w dniu [...] listopada 2014 r. przekazane organowi II instancji.
Z poczynionych przez organ I instancji ustaleń wynika, że wobec podatnika toczy się postępowanie egzekucyjne z wniosku tego organu, w zakresie innych należności pieniężnych niż określone wyżej wymienioną decyzją organu kontroli skarbowej. Wyjaśniono przy tym, że zaległości skarżącego, objęte postępowaniem egzekucyjnym na dzień [...] grudnia 2014 r. wyniosły [...] zł wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi, przy czym kwota należności głównej wynosiła [...] zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zaznaczył przy tym, że w trakcie postępowania egzekucyjnego w dniach [...] października 2013 r. oraz [...] listopada 2013 r. dokonano zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego skarżącego, w wyniku to którego uzyskano kwotę [...] zł, która to została rozliczona poprzez częściowe pokrycie kosztów egzekucyjnych. Dalej wyjaśniono, że nieskuteczne okazało się zarówno zajęcie rachunku bankowego podatnika w X. S.A., jak też zajęcie wynagrodzenia za pracę w Z. Sp. z o.o. Z pozyskanych przez organ podatkowy I instancji informacji wynika, że skarżący jest właścicielem przyczepy ciężarowej Y. z 1999 roku. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wyjaśnił ponadto, że w dniach [...] i [...] kwietnia 2014 r. dokonano zajęcia wierzytelności w Z. Sp. z o.o. oraz A. – które to jednak również okazały się nieskuteczne. W dniach [...] i [...] października 2014 r. dokonano zajęcia rachunków zobowiązanego w R. S.A. oraz B. S.A. Przy czym drugi ze wskazanych banków udzielił informacji o braku środków na rachunku skarżącego. W dniu [...] listopada 2014 r. dokonano zajęcia wierzytelności skarżącego z tytułu zawartej w dniu [...] października 2013 r. warunkowej umowy sprzedaży [...] udziałów w spółce Z. Sp. z o.o. oraz wierzytelności z tytułu renty wynikającej z umowy zawartej w dniu [...] listopada 2013r. aktem notarialnym Rep. [...]. W dniu [...] listopada 2014 r. dokonano ponadto zajęcia rachunku skarżącego w G.
W kontekście dokonanych przez organ podatkowy I ustaleń podkreślono, że zgodnie z postanowieniami art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zaznaczył przy tym, że wymienione w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki umożliwiające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej mają charakter rozłączny. W ocenie organu I instancji oznacza to, że aby nadać rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej wystarczające jest wystąpienie chociażby jednej z przesłanek wymienionych w przywołanym przepisie. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wymienione a art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu przytoczonego na wstępie postanowienia wskazano ponadto, że zobowiązania podatkowe skarżącego były regulowane nieterminowo, z uchybieniem ustawowych terminów płatności oraz częściowo w wyniku podjętych działań upominawczych i egzekucyjnych. Organ podatkowy I instancji zwrócił również uwagę na uzasadnioną obawę, że zobowiązania określone w decyzji organu kontroli skarbowej z dnia [...] października 2014 r. nie zostaną wykonane ze względu na stosunkowo niskie w odniesieniu do kwoty zobowiązań wynikających z w/w decyzji – dochody podatnika wykazane w zeznaniach podatkowych za lata 2009 – 2013. Zauważono ponadto, że podatnik nie wykonał dobrowolnie zobowiązania podatkowego którego wysokość określono w w/w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. Skarżący nie podjął również działań w kierunku zabezpieczenia spłaty należności.
Nie zgadzając się z wymienionym na wstępie postanowieniem skarżący wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w P. wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o umorzenie postępowania w sprawie bądź też o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi właściwemu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zarzucono naruszenie:
1) przepisów o właściwości tj. – art. 15 § 1, art. 17 § 1, art. 18a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – poprzez wydanie przez organ zaskarżonego postanowienia, mimo że od dnia [...] grudnia 2014 r. właściwym w sprawie był Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P.;
2) art. 70 w związku z art. 239b Ordynacji podatkowej – poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w odniesieniu do zobowiązań podatkowych, co do których upłynął termin przedawnienia, wobec czego nie podlegają one wykonaniu.
W uzasadnieniu zażalenia podatnik wskazał, że postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego, a w jego toku organ podatkowy zobowiązany jest zebrać materiał dowodowy i w jego oparciu orzec, czy zachodzą przesłanki do wydania postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący wskazał przy tym, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej – organy z urzędu przestrzegają swej właściwości rzeczowej i miejscowej, a naruszenie przepisów o właściwości stanowi natomiast podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Podatnik powołując się na art. 18a Ordynacji podatkowej wskazał, że jeżeli po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego nastąpi zdarzenie powodujące zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego, organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach dotyczących poprzednich lat podatkowych lub innych okresów rozliczeniowych jest organ właściwy po zaistnieniu tych zdarzeń. Zaznaczono przy tym, że w sprawie nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 18b Ordynacji podatkowej, bowiem postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono również, że z w jego treści nie wskazano żadnej okoliczności, która przerwałaby lub też zawiesiła bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, których to dotyczy wydana przez organ kontroli skarbowej decyzja.
Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego prawidłowym było działanie organu pierwszej instancji polegające na nadaniu nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem w sprawie zaistniała przesłanka o której mowa w art. 239b § 1 pkt 1, łącznie z przesłanką z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w P. zagrożenia wykonania decyzji organu kontroli skarbowej należy upatrywać w nieterminowym regulowaniu przez podatnika zobowiązań publicznoprawnych, wysokości zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji organu kontroli skarbowej oraz w istnieniu zaległości objętych postępowaniami egzekucyjnymi, na łączną kwotę [...] zł. Powyższą obawę uzasadnia dodatkowo spadek dochodów podatnika, wykazany w złożonych przez niego deklaracjach podatkowych.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ odwoławczy stwierdził, że z art. 18a ustawy Ordynacja podatkowa jednoznacznie wynika, że przepis ten ma zastosowanie do podatników będących w dalszym ciągu aktywnymi w zakresie danego podatku (rozliczających dany podatek), regulując w ich przypadku zagadnienie właściwości miejscowej organu podatkowego gdy po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego nastąpi zdarzenie powodujące zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego. Wskazany przepis w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w P. nie może mieć zastosowania w przypadku podmiotów nieprowadzących już działalności opodatkowanej VAT, a więc niebędących podatnikami tego podatku. Uzasadniając powyższy pogląd zwrócono uwagę, że kiedy mamy do czynienia z podmiotem niebędącym już podatnikiem VAT, brak jest organu "właściwego po zaistnieniu tych zdarzeń" – o którym to mowa w art. 18a Ordynacji podatkowej. Zaznaczono przy tym, że stosownie do postanowień art. 3 ustawy o podatku od towarów i usług właściwość organu podatkowego odnośnie wskazanego podatku determinowana jest miejscem "wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług", a skoro te czynności w tym momencie nie są już wykonywane to brak jest podstaw do określenia właściwego miejscowo organu w oparciu o wskazany przepis.
W oparciu o powyższe rozważania organ odwoławczy stwierdził, że art. 18, art. 18a i art. 18b Ordynacji podatkowej nie normują właściwości miejscowej organu podatkowego w stosunku do podmiotu, który zakończył już swoją aktywność w zakresie podatku od towarów i usług, przestając tym samym być podatnikiem tego podatku, a po zakończeniu działalności gospodarczej zmienił miejsce zamieszkania. W takiej sytuacji w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w P. należy przyjąć, że właściwym miejscowo organem podatkowym dla osoby fizycznej, która będąc podatnikiem VAT wykonywała czynności opodatkowane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, jest organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby, w ostatnim dniu okresu, z upływem którego nastąpiło zakończenie działalności gospodarczej, czyli ostatni dla niej właściwy w zakresie podatku od towarów i usług organ podatkowy. W kontekście przedstawionych rozważań zaznaczono, że skarżący w momencie likwidacji działalności gospodarczej zamieszkiwał na terenie objętym właściwością organu I instancji – w osobie Naczelnika Urzędu Skarbowego W., wskazano przy tym, że zmiana miejsca zamieszkania podatnika nastąpiła z dniem [...] grudnia 2014 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził, że działanie organu podatkowego I instancji polegające na nadaniu nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na wystąpienie przesłanki o której mowa w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej było nieprawidłowe, bowiem przesłanka ta nie wystąpiła w sprawie. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że w dniu [...] listopada 2014 r. zostało przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wszczęte postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe, które to stosownie do postanowień art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, których wysokość została określona decyzją organu kontroli skarbowej. Wyjaśniono przy tym, że w dniu [...] grudnia 2014 r. organ podatkowy I instancji w osobie Naczelnika urzędu Skarbowego W. doręczył skarżącemu zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, których to wysokość została określona w nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P.. Na skutek zawieszenia w dniu [...] listopada 2014 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych doszło do przedłużenia 5-letniego terminu przedawnienia o okres zawieszenia, tym samym na dzień wydania przez organ I instancji postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności okres terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych był dłuższy niż 3 miesiące, co wykluczało nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Wyżej wymienione postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] marca 2015 r. stanowi przedmiot skargi podatnika kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz podatnika zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze wniesiono ponadto o orzeczenie, że objęte skarga postanowienia organów obu instancji nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz o przeprowadzenie dowodów z dołączonych do skargi dokumentów. Strona skarżąca wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz oparcie rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym, a w szczególności:
1) naruszenie art. 187 w zw. z art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – poprzez oparcie rozstrzygnięcia o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny na dzień wydania zaskarżonego postanowienia;
2) naruszenie art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej – poprzez jego błędne zastosowanie, tj. w przypadku, gdy na dzień wydania zaskarżonego postanowienia przeciwko podatnikowi było prowadzone zgodnie z prawem postępowanie egzekucyjne na kwotę zobowiązania [...] zł należności głównej;
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wydając zaskarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w P. wskazał, że uzasadnieniem dla wydania przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności było prowadzone wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne dotyczące zobowiązań podatkowych na łączną kwotą przewyższającą [...] zł. Pełnomocnik skarżącego wskazał jednak, że wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 18 lutego 2015 r. o sygn. akt I SA/Po 406/14 – uchylono w całości decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. wraz z poprzedzającą ją decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. – określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 roku. Zaznaczono przy tym, że wskazane przez pełnomocnika skarżącego decyzje stanowiły podstawę prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec podatnika – co zostało przez organy podatkowe obu instancji powołane jako podstawa dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Dalej wskazano, że jedynym postępowaniem prowadzonym wobec podatnika od dnia [...] lutego 2015 r. winno być postępowanie dotyczące zaległości w podatku dochodowym od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2012 r. w wysokości [...] zł (należność główna) oraz za 2008 r. w wysokości [...] zł. Powyższe świadczy w ocenie skarżącego o tym, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie występowały określone w art. 239b § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odnośnie przedawnienia zobowiązań podatkowych wynikających z nieostatecznej decyzji podatkowej wskazano, że wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Skarbowej w P. samo wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie powoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Zaznaczono przy tym, że konieczne dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Pełnomocnik skarżącego wskazał również, że organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, przed dniem [...] grudnia 2014 r. nie dokonał żadnej czynności procesowej, w tym nie przedstawił podatnikowi zarzutów. Co więcej, jedynym pismem skierowanym do skarżącego było wezwanie do osobistego stawiennictwa jako podejrzanego w sprawie karnej skarbowej prowadzonej w związku z ustaleniami kontroli skarbowej. W ocenie pełnomocnika skarżącego również zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wystosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., doręczone w dniu [...] grudnia 2014 r., nie wskazywało, jakiego okresu dotyczy wszczęte postępowanie przygotowawcze.
W skardze stwierdzono również, że w zaskarżonym postanowieniu dokonano błędnej wykładni art. 18a Ordynacji podatkowej, podniesiono przy tym, że przepisy prawa podatkowego nie wskazują, że zmiana miejsca siedziby po utracie statusu podatnika wyłącza zastosowanie wskazanego przepisu. W ocenie pełnomocnika skarżącego nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie jest czynnością z zakresu podatku od towarów i usług, bowiem postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wykracza poza właściwość związaną z danym podatkiem. Podtrzymano również argumentację odnośnie tego, iż postępowanie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym zarówno od postępowania podatkowego, jak i postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu pomiędzy stronami w niniejszym postępowaniu jest to, czy w sprawie zachodziły przesłanki do nadania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. w P. z dnia [...] października 2014 r., określającej M. O. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja oraz od października do grudnia 2009 r.
W ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych należy uznać za właściwe.
Stosownie do art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) [dalej: Ordynacja podatkowa], decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei zgodnie z art. 239b § 1 tej ustawy, decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Natomiast wedle § 2 art. 239b Ordynacji podatkowej przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Z przywołanych przepisów wynika zatem, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie, przy okazji enumeracji tych czterech okoliczności pozwalających na zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności, spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę nierozłączną, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy podatnika już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1440/09).
Oceniając zaskarżone postanowienie na tle wyżej określonego unormowania, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. Z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika bowiem, że wobec skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne w zakresie należności pieniężnych z innych tytułów. Posiadanie przez organ wiedzy o prowadzeniu wobec skarżącego egzekucji z tytułu należności pieniężnej stanowiło - zdaniem Sądu - ziszczenie się przesłanki określonej w art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, że wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r. uchylono decyzję określającą podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. w wysokości ponad [...] mln zł. Jednak niewątpliwie M. O. ma co najmniej zaległości w podatku dochodowym od dochodów pozarolniczej działalności gospodarczej za 2012 r. Uznać zatem należało, że skoro skarżący nie reguluje innych należności, to istnieje duże prawdopodobieństwo, iż nie uiści także znacznie wyższych należności wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. z dnia [...] października 2014 r.
Zauważyć przy tym należy, iż co do zasady przepis art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie mówi co prawda nic o wysokości należności pieniężnej, w stosunku do której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, kładąc nacisk jedynie na okoliczność toczenia się tegoż postępowania. Podkreślić jednak trzeba, iż przesłanka unormowana w art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, opiera się na założeniu, że skoro w zakresie innych wierzytelności (publicznoprawnych lub cywilnoprawnych) zostały wyczerpane wszelkie możliwości doprowadzenia do wykonania tych wierzytelności w sposób dobrowolny, to należy przypuszczać, że strona konsekwentnie i w tym przypadku nie będzie wyrażać woli wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji albo nie będzie w stanie tego zobowiązania wykonać z uwagi na zastosowane środki egzekucyjne w zakresie innych egzekwowanych wierzytelności.
Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził istnienie przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności określonej w art. 239b§1pkt 2) op pomimo, że decyzja określa zobowiązanie podatkowe, co do którego upłynął termin przedawnienia stwierdzić należy, że zarzut ten jest bezzasadny. Bieg terminu przedawnienia został zawieszony zgodnie z art. 70§6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskutek wszczęcia postępowania karno-skarbowego, o czym podatnik został prawidłowo zawiadomiony. Dodać należy, że wezwanie na przesłuchanie w charakterze podejrzanego doręczone przed upływem terminu przedawnienia spełnia zadanie powiadomienia przez organ o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w sprawie. Wbrew przekonaniu skarżącego zdarzeniem prawnym powodującym zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem tego zobowiązania. Nie jest natomiast takim zdarzeniem przedstawienie zarzutów określonej osobie i związane z tym przejście postępowania przygotowawczego z fazy in rem w fazę in personam (wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt I GSK 1116/09, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 18a O. P. przez ustalenie, że właściwym do wydania postanowienia w sprawie był Naczelnik Urzędu Skarbowego W. stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Rację ma organ odwoławczy, że z art. 18a ustawy Ordynacja podatkowa jednoznacznie wynika, że przepis ten ma zastosowanie do podatników będących w dalszym ciągu aktywnymi w zakresie danego podatku (rozliczających dany podatek), regulując w ich przypadku zagadnienie właściwości miejscowej organu podatkowego gdy po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego nastąpi zdarzenie powodujące zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego. Wskazany przepis nie może mieć zastosowania w przypadku podmiotów nieprowadzących już działalności opodatkowanej VAT, a więc niebędących podatnikami tego podatku. Właściwym miejscowo organem podatkowym dla osoby fizycznej, która będąc podatnikiem VAT wykonywała czynności opodatkowane na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, jest organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby, w ostatnim dniu okresu, z upływem którego nastąpiło zakończenie działalności gospodarczej, czyli ostatni dla niej właściwy w zakresie podatku od towarów i usług organ podatkowy. Skarżący w momencie likwidacji działalności gospodarczej zamieszkiwał na terenie objętym właściwością organu I instancji –Naczelnika Urzędu Skarbowego W.
Nie potwierdził się także zarzut naruszenia w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy art. 187 w zw. z art. 235 O.p. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym – to jest błędnym ustaleniu, że podatnik posiada zaległości podatkowe w wysokości przekraczającej [...] zł. Jak wskazano wyżej – jakkolwiek decyzja określająca podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2008 r. została uchylona, to fakt ten dla wyniku sprawy ostatecznie pozostaje bez znaczenia.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy podatkowe prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszyły przywołanych w skardze przepisów. Zatem, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło