I SA/Po 79/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące luty i wrzesień 2005 r. postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2013 r. o sygn. akt I SA/Po 79/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Po 79/13 oddalił skargę [...] na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi z wyboru w dniu [...] lipca 2013 r. (k. 107 akt s ad.) Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013 r. przyznane zostało skarżącemu prawo pomocy, w ramach którego ustanowiony został pełnomocnik z urzędu. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wyznaczył dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. W dniu [...] marca 2014 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu, wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 14 czerwca 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu [...] stycznia 2014 r.) Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] wyznaczyła go jako pełnomocnika z urzędu w przedmiotowej sprawie. Po zapoznaniu się z aktami sprawy pełnomocnik przesłał skarżącemu opinię w sprawie (pismo z dnia [...] lutego 2014r. - kopia pocztowego dowodu nadania w załączeniu). Opinia zawierała stanowisko w przedmiocie niecelowości składania skargi kasacyjnej, a jednocześnie zastrzeżenie, iż na żądanie skarżącego rzeczony środek zaskarżenia zostanie złożony. Przedmiotową opinię skarżący odebrał w dniu [...] lutego 2014 r. W dniu [...] lutego 2014 r. pełnomocnik otrzymał od skarżącego pisemne "upoważnienie do złożenia skargi kasacyjnej". W rozmowie telefonicznej skarżący doprecyzował, iż chodziło mu o wyrażenie żądania złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wskazał, iż postanowienie w przedmiocie ustanowienia radcy prawnego z urzędu wydane zostało przez Sąd po upływie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, zatem w celu rzeczywistego umożliwienia skarżącemu skorzystania z przyznanego prawa pomocy niezbędne jest przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej jest podstawowym warunkiem rozważenia zasadności jego przywrócenia na wniosek strony. W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej, liczony zgodnie z art. 177 § 1 w zw. z art. 83 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), upłynął w dniu 12 sierpnia 2013 r. Skarga kasacyjna została natomiast wniesiona w dniu [...] marca 2014 r. W związku ze stwierdzeniem wystąpienia uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, możliwe było przejście do dalszych rozważań w kwestii zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Przytoczone wyżej przepisy określają przesłanki przywrócenia terminu przez sąd. Jedną z nich jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Pod pojęciem braku winy rozumieć należy przeszkody zaistniałe niezależnie od strony, niedające się przewidzieć zdarzenia nagłe, którym strona nie była w stanie zapobiec, a następnie usunąć ich skutków bez uchybienia terminom, do zachowania których była zobowiązania. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Okolicznością, która może uprawdopodobniać brak winy w uchybieniu terminu jest przedłużający się czas trwania postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wystąpienie skarżącego do sądu o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje bowiem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który przeważnie upływa bezskutecznie przed zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, co ustanowiony pełnomocnik uprawdopodobnił, wskazując, że powziął informację o wyznaczeniu jego osoby na pełnomocnika w ramach prawa pomocy już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że po stronie skarżącego nie zaistniała wina w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zwłaszcza że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy jeszcze przed uprawomocnieniem się wyroku z dniem [...] sierpnia 2013 r. (Pierwszy wniosek o prawo pomocy nadany w dniu [...] sierpnia 2013 r. został pozostawiony bez rozpoznania). Skarżący nie miał możliwości skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej przed ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. W niedochowaniu terminu nie można upatrywać winy skarżącego, gdyż pozostawał on w usprawiedliwionym oczekiwaniu co do skuteczności czynności podejmowanych przez przyznanego w ramach pomocy prawnej z urzędu pełnomocnika. Pełnomocnik skarżącego w ocenie Sądu, podjął czynności procesowe skutecznie i bez zwłoki, zachowując termin określony w art. 87 § 1, wobec czego nie można w jego działaniu upatrywać winy w znaczeniu przyjętym przez art. 86 P.p.s.a. W ocenie Sądu należy mieć na uwadze również fakt, że korespondencja prowadzona była pomiędzy pełnomocnikiem mającym Kancelarię w [...], a skarżącym zamieszkałym w [...]. W doktrynie aprobowany jest pogląd, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, nie zaś w dniu dowiedzenia się o wyznaczeniu go na pełnomocnika. Również w orzecznictwie przyjmuje się, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego stronie przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później niż z upływem trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem (por. B. Dauter, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex, wydanie 5., Warszawa 2013, str. 303-304; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OZ 50/13, Lex nr 1273884, postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. I OZ 272/12, Lex nr 1336471, uchwała SN z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt III CZP 117/08, publ. ONSC, nr 7-8, poz. 91). Spełniona również została przesłanka wskazana w przepisie art. 87 § 4 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego wraz z pismem zawierającym wniosek o przywrócenie terminu dokonał bowiem czynności, która nie została dokonana w terminie. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.