I SA/Po 831/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-02-01

Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpłaty dokonane na rzecz stowarzyszenia na cele uzbrojenia terenu osiedla, z którego podatnik miał w przyszłości korzystać, mogą być uznane za darowiznę podlegającą odliczeniu od dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Wpłaty dokonane na rzecz stowarzyszenia na cele uzbrojenia terenu osiedla, z którego podatnik miał w przyszłości korzystać, nie stanowią darowizny podlegającej odliczeniu od dochodu. Wpłaty te miały charakter ekwiwalentny, gdyż były związane z nabyciem prawa do korzystania z infrastruktury, a nie stanowiły bezpłatnego świadczenia. Ponadto, odliczenia podatkowe mogą być dokonywane tylko w roku podatkowym, w którym wydatki zostały poniesione i pomniejszają dochód.
Stan faktyczny
Podatnik T.B. złożył korektę zeznania podatkowego za rok 2000, domagając się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwestionował odmowę organu podatkowego dotyczącą odliczenia od dochodu kwoty wpłaconej na rzecz Stowarzyszenia Pracowników Akademii "A" na cele uzbrojenia terenu osiedla. Organ podatkowy uznał, że wpłata ta nie była darowizną, lecz opłatą inwestycyjną związaną z przyszłym korzystaniem z infrastruktury. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę podatnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as.sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2006 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok oddala skargę. /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ M. Skwierzyńska ISA/Po 831/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił T. B. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że w dniu [...]2003 r. podatnik złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty za rok 2000 w trybie korekty zeznania PIT - 37/2000, uzupełniony w dniu [...]2003 r. W korekcie wskazano kwotę [...]zł od dochodu z tytułu darowizny, co stanowi 15 % dochodu. Jak to ustalił organ podatkowy kwota odliczenia z tytułu darowizny dotyczy wpłat dokonanych w dniach [...]2000 r. w wysokości [...]zł oraz [...]2000 r. w wysokości [...]zł na konto Stowarzyszenia Pracowników Akademii "A" w P. tytułem opłaty inwestycyjnej na uzbrojenie terenu osiedla w gminie T.. Zrealizowaną m.in. za powyższe środki infrastrukturę komunalną w postaci dróg, sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej Stowarzyszenie przekazało w 2001 r. gminie T. , co potwierdzone zostało w zaświadczeniu z dnia [...]2002 r. przez Zarząd Gminy. Z aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...]2001r. wynika, że T. B. zakupił prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej na terenie gminy T. Zdaniem organu podatkowego najistotniejszym problemem w przedmiotowej sprawie jest określenie, kiedy podatnik może dokonać odliczenia od dochodu wartości wniesionej darowizny. Odliczenie także przysługuje bowiem tylko wtedy, gdy spełnione będą wszystkie warunki wymienione w kodeksie cywilnym i ustawie podatkowej. Zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "a" i "b" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., podstawę podatku stanowi dochód po odliczeniu m.in. darowizn na cele wspierania inicjatyw społecznych w zakresie budowy dróg, sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę do wysokości nie przekraczającej 15 % dochodu, a w przypadku darowizn na ochronę środowiska do wysokości nie przekraczającej 10 % dochodu. Z kolei w świetle przepisów art. 888 - 902 kodeksu cywilnego umowa darowizny polega na bezpłatnym nieekwiwalentnym świadczeniu darczyńcy kosztem swego majątku. W przedmiotowej sprawie wpłacone przez podatnika kwoty [...] zł i [...]zł były należną opłatą inwestycyjną przypisaną do konkretnej działki. Jednocześnie wpłat dokonano na rzecz Stowarzyszenia "B". W tych okolicznościach powyższe wpłaty nie były darowizną, ponieważ przeznaczone zostały na uzbrojenie terenu osiedla, z którego w późniejszym okresie podatnik miał korzystać. W odwołaniu T. B. zarzucił decyzji naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędną jego wykładnię, t.j. przyjęcie, że wpłata dokonana na cel wspierania inicjatyw społecznych w zakresie budowy dróg na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę nie stanowi darowizny. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podtrzymując prawidłowość ustaleń faktycznych i ocenę prawną czynności podatnika, dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego , zauważył, że przekazanie wykonanej infrastruktury przez Stowarzyszenie "B" na rzecz gminy T. nastąpiło w roku 2001, a przekazującym był odrębny podmiot i przekazanie to nie miało na celu obdarowanie kogokolwiek, lecz było niezbędne do uzyskania dostępu do mediów i korzystania ze świadczeń. W skardze z dnia [...]2004 r. T. B. wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji. W uzasadnieniu skarżący powołał się na wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że możliwość odliczenia od dochodu darowizny na cele wspierania inicjatyw społecznych w zakresie m.in. zaopatrzenia wsi w wodę nie jest wyłączona przez fakt ekwiwalentności w postaci korzystania z tych urządzeń, skoro korzystanie z nich odbywa się za odpłatnością ( wyrok z 9 listopada 1994 r. o sygn. SA/Kr 737/94, wyrok z 7 marca 2003 r. o sygn. I SA/ Gd 1542/99 ). Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 45 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu ( poniesionej straty) w danym roku podatkowym, a podatek dochodowy wynikający ze złożonego zeznania jest podatkiem należnym za dany rok. Podatek dochodowy od osób fizycznych jest wynikiem rozliczenia każdego roku kalendarzowego, będącego rokiem podatkowym. Oznacza to, że zarówno wielkość przychodów, jak i wielkość dochodu, będącego podstawą opodatkowania, stanowią wartość odnoszące się do danego roku podatkowego, a więc rozliczonego w zeznaniu roku kalendarzowego. Jeżeli w art. 26 w/w ustawy ( umieszczonym w rozdziale 6, zatytułowanym "Podstawa obliczenia i wysokości podatku" ), wskazano zasady ustalania podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wymienione w tym przepisie w ustępie 1 w punktach 1 - 9, podlegające odliczeniu od dochodu, kwoty wydatków muszą być poniesione przez podatnika w roku kalendarzowym, który jest rozliczany w zeznaniu bądź w decyzji, chyba że konkretny przepis ustawy zezwala na odliczenie wydatków poniesionego w innym roku podatkowym. Takie uregulowanie zwarte jest w art. 26 ust. 4 ustawy w brzmieniu obowiązującym w roku 2000 w odniesieniu do wydatków poniesionych na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność wielorodzinnego budynku mieszkalnego. Nie dotyczy ono darowizn, o których mowa w ust. 1 pkt 9 w/w artykułu. Należy przy tym zwrócić uwagę, że darowizny określone w art. 26 art. 1 pkt 9 lit. "a" i "b" podlegające odliczeniu od dochodu przy ustaleniu podstawy opodatkowania są limitowane procentowo. Powyższe unormowania prowadzą do wniosku, że podatnik nie może w dowolnie wybranym przez siebie roku podatkowym odliczyć kwot wydatkowanych na cel wskazany w ustawie, lecz może je odliczyć od dochodu jedynie w tym roku podatkowym, w którym kwoty te pomniejszają dochód przez ich wydatkowanie. Jednocześnie z art. 26 ust. 7 ustawy wynika, że wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 tego artykułu, ustala się na podstawie dokumentów, stwierdzających ich poniesienie. Nie jest w sprawie kwestionowane, że kwoty [...]zł i [...]zł zostały wpłacone przez skarżącego na rzecz Stowarzyszenia Pracowników " B" ( k. 13 akt administracyjnych). Ponadto Sąd pragnie zauważyć, że podatnik nabył prawo wieczystego użytkowania działki o nr [...] w dniu [...]r. ( k.39 ), a do dnia [...]2001 r. Stowarzyszenie "B" wykonało uzbrojenie osiedla, w obrębie którego skarżący nabył działkę ( pismo Zarządu Gminy T. z dnia [...]2002 r. - k. 41 ). Przedstawione okoliczności wskazują z jednej strony na to, że podatnik był faktycznie zainteresowany inwestycjami wykonanymi przez Stowarzyszenie, z drugiej zaś strony, iż działał w zamiarze uzyskania korzyści. W tym miejscu należy wskazać, że ugruntowana jest linia orzecznictwa, zgodnie z którą wpłaty na rzecz różnorakich zorganizowanych inicjatyw społecznych, zajmujących się konkretnie oznaczonymi przedsięwzięciami, których realizacja leży w żywotnych interesach podatników i przynosi im wymierne korzyści, nie stanowią darowizny, mogącej podlegać odliczeniu w ramach ulgi podatkowej ( por. wyroki NSA: z 27 sierpnia 1997 r. sygn. III SA 34/96, z 28 października 1998 r. sygn. I SA/ Po 483/98; krytyczna glosa do sprzecznego z tą linią wyroku z dnia 7 marca 2002 r. sygn. I SA/Gd 1542/99 - A. Bartosiewicz, R. Kubacki "Monitor Podatkowy" z 2003 r., nr 3 ). W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ K. Pawlicki /-/G. Gorzan /-/M. Skwierzyńska M.R.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło