I SA/Po 89/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi X. sp. z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego pismem z dnia 21 grudnia 2016 r., wniosła skargę na wymienione w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 07 października 2016 r., nr [...] oddalające skargę na zajęcie wierzytelności pieniężnej skarżącej. W skardze wniesiono m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem do czasu rozpoznania skargi. Uzasadniając wniosek w tym zakresie podano, że dokonanie zajęć wierzytelności zobowiązanej daje niemal stu procentową pewność w zakresie narażenia jej na znaczną szkodę finansową, na skutek pozbawienia środków na prowadzenie działalności gospodarczej. Taka sytuacja doprowadzi w oczywisty sposób do pozbawienia skarżącej możliwości bieżącego regulowania zadłużenia. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie istnieje wysokie ryzyko utraty przez nią płynności finansowej oraz wyrządzenia znaczniej i nieodwracalnej szkody. Brak wstrzymania zaskarżonego aktu zdaniem skarżącej i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego może spowodować popadnięcie w spiralę zadłużenia, co samo w sobie będzie trudne do odwrócenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., I FZ 332/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Rozpatrując wniosek skarżącej należy jednak w pierwszej kolejności wyjaśnić, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania [tak: postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., II OZ 1376/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Instytucja tymczasowej ochrony sądowej odnosi się do aktów posiadających przymiot wykonalności, a więc takich, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji. Charakteru takiego ze swej istoty nie mają decyzje odmowne, nie nadające się do wykonania [tak: postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., II FZ 470/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie noszą znamion wykonalności, bowiem nie przyznają one żadnych praw jak również nie nakładają żadnych obowiązków. Tym samym nie jest możliwe wstrzymanie ich wykonania w oparciu o regulacje art. 61 § 3 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w żaden sposób nie wpłynęłoby na sytuację skarżącej. Wstrzymanie wykonalności postanowienia organu oddalającego skargę na zajęcie wierzytelności pieniężnej skarżącej, nie byłoby w żadnej mierze równoważne z uznaniem skargi w tym zakresie czy też tym bardziej z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Analizując uzasadnienie skargi w części odnoszącej się do wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu można odnieść wrażenie, że strona skarżąca utożsamia ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ze skutkami, które może wywołać wstrzymanie wykonalności decyzji nakładającej podlegający egzekucji obowiązek. Powyższe zapatrywanie jest jednak niewłaściwe, bowiem tymczasowe pozbawienie na potrzeby postępowania sądowoadministracyjnego przymiotu wykonalności ostatecznej decyzji może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowoadministracyjnym mającym za przedmiot taką właśnie decyzję. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że do skargi nie dołączono żadnych dokumentów uzasadniających istnienie wysokiego ryzyka utraty przez skarżącą płynności finansowej oraz wyrządzenia jej znacznej i nieodwracalnej szkody. W orzecznictwie nie budzi przy tym wątpliwości, że samo powołanie się na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie stanowi uprawdopodobnienia ich wystąpienia [tak: postanowienie NSA z dnia 26 października 2011 r., I OZ 803/11, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie jest aktem administracyjnym noszącym znamiona wykonalności z uwagi na co wstrzymanie jego wykonalności w oparciu o regulacje art. 61 § 3 p.p.s.a., jest niemożliwe. Niezależnie od powyższego strona skarżącą w żaden sposób nie udowodniła podnoszonych w skardze twierdzeń mających na celu wykazanie, że wykonanie zaskarżonego aktu skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy, sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.