I SA/Po 904/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-02-11
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Karol Pawlicki, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o określeniu kwoty z tytułu nieprzekazania zajętej wierzytelności może zostać wydane, jeśli dłużnik zajętej wierzytelności dokonał kompensaty wierzytelności, które powstały i stały się wymagalne po dacie zajęcia, a umowa stanowiąca podstawę tych wierzytelności została zawarta przed datą zajęcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo wydały postanowienie o określeniu kwoty z tytułu nieprzekazania zajętej wierzytelności. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności przyszłe, które powstaną po dokonaniu zajęcia, pod warunkiem, że wynikają one z umów zawartych przed zajęciem. Dokonanie kompensaty po zajęciu wierzytelności jest bezpodstawne, jeśli wierzytelność dłużnika stała się wymagalna po dacie zajęcia lub później niż wierzytelność zajęta.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. została obciążona postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o określeniu kwoty z tytułu nieprzekazania zajętej wierzytelności, wynikającej z zajęcia prawa majątkowego wobec firmy "Y.". Spółka kwestionowała skuteczność zajęcia, twierdząc, że nie posiadała zobowiązań wobec "Y." i że dokonane kompensaty wierzytelności były zasadne. Organy egzekucyjne uznały, że spółka bezpodstawnie uchyliła się od przekazania zajętej wierzytelności, ponieważ umowa zlecenia z "Y." była zawarta przed datą zajęcia, a wierzytelności powstałe z tej umowy i dokonane kompensaty miały miejsce po zajęciu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty z tytułu zajęcia wierzytelności oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. określił X. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) – jako dłużnikowi zajętej wierzytelności – kwotę [...] zł tytułem nieprzekazania kwoty wynikającej z zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność M. W. – "Y." [...] z siedzibą w O.
W toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] dokonano zajęcia wierzytelności u skarżącej. Mając na uwadze brak odpowiedzi spółki, organ I instancji wystosował ponaglenie, w odpowiedzi na które spółka stwierdziła, że nie uznaje zajęcia wierzytelności, bowiem nie posiada żądnych zobowiązań wobec firmy "Y." [...]. W dniu [...] sierpnia 2014 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. ponownie zawiadomił skarżącą o zajęciu wierzytelności, w odpowiedzi na to zawiadomienie skarżąca ponownie poinformowała, iż nie posiada żadnych zobowiązań wobec firmy "Y." [...].
Następnie w dniu [...] września 2014 r. przeprowadzono u skarżącej – jako u dłużnika zajętej wierzytelności – kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. W toku kontroli ustalono, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. skarżąca zawarła umowę zlecenia z M. W. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Y. [...] na okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r., na mocy tej umowy jej strony przewidziały możliwość kompensaty wzajemnych należności. Aneksem z dnia [...] grudnia 2013 r. zmieniono czas trwania umowy na nieograniczony. Do kontroli przedłożono ponadto ewidencję zakupów VAT oraz kserokopie faktur zakupu za okres od marca do sierpnia 2014 r. wystawionych przez Y. [...], a także potwierdzenia dokonanych kompensat z tytułu rozliczeń faktur.
Z poczynionych przez organ I instancji ustaleń wynika, że w okresie od marca do sierpnia 2014 r. Y. [...] wystawiał faktury za usługi wykonane na rzecz skarżącej, które były przedmiotem kompensat w łącznej kwocie [...] zł. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. ustalił ponadto, że skarżąca po otrzymaniu zajęć egzekucyjnych w dniu [...] marca 2014 r. oraz w dniu [...] sierpnia 2014 r. dokonała w okresie od [...] marca 2014 r. do [...] września 2014 r. kompensat wierzytelności na łączną kwotę [...] zł. Z ustaleń organu I instancji wynika ponadto, że potrącone wierzytelności powstały i były wymagalne po datach zajęć.
W kontekście powyższych ustaleń organ I instancji wskazał, że stosownie do postanowień art. 71 § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. W ocenie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. spółka jako dłużnik zajętej wierzytelności dokonując potrąceń bezpodstawnie uchyliła się od przekazania zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Zaznaczono, że na mocy art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie wierzytelności może dotyczyć, również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną z tytułu dostaw, robót i usług. W ocenie organu I instancji ustawodawca nie ograniczył stosowania zajęcia wyłącznie do wierzytelności, które można zindywidualizować w momencie dokonania zajęcia. Zaznaczono, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zastrzegają, że po zajęciu wierzytelności nie można jej "uiścić" zobowiązanemu (wierzycielowi skarżącej). W przypadku zajęcia wierzytelności u dłużnika dokonanie wzajemnej kompensaty wierzytelności wiąże się rozporządzeniem wierzytelnością przez dłużnika, pouczonego przez organ egzekucyjny o bezwzględnym zakazie rozporządzania zajętymi wierzytelnościami. Organ I instancji zaznaczył ponadto, że "Y." [...] stał się wierzycielem spółki już po dokonaniu zajęcia.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w P., w którym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji w całości. Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchań dwóch wskazanych przez nią świadków oraz o przeprowadzenie dowodu z dołączonego do zażalenia pisma. Zaskarżonemu postanowieniu Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. zarzucono naruszenie art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – poprzez jego bezpodstawne zastosowanie.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że nigdy nie otrzymała zajęć wierzytelności z dnia [...] lutego 2014 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wyjaśniono przy tym, że z posiadanych przez spółkę informacji wynika, że zawiadomienia zostały dostarczone do rąk K. W., który to nie było osobą umocowaną przez spółkę do odbioru korespondencji. Wyjaśniono przy tym, że wskazana osoba nie była członkiem zarządu jak też nie była pełnomocnikiem spółki. Mając powyższe na uwadze w ocenie skarżącej wskazane przez organ I instancji zawiadomienia o zajęciu nie zostały jej nigdy skutecznie doręczone.
Niezależnie od powyższego spółka podniosła, że warunkiem skuteczności zajęcia przyszłych wierzytelności jest istnienie w chwili zajęcia stosunku zobowiązaniowego pomiędzy stronami, z którego owe wierzytelności mogłyby wynikać. W sytuacji zaś braku takiego stosunku, nawet w przypadku wierzytelności przyszłych z tytułu dostaw, robót i usług, uprzednio dokonane zajęcie nie jest skuteczne.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy wymienione na wstępie rozstrzygnięcie organ I instancji.
W motywach swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ I instancji zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2014 r., jak też zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. dokonał u skarżącej zajęcia wierzytelności. Wskazane zawiadomienia zostały przy tym doręczone spółce w dniu [...] marca 2014 r., jak też w dniu [...] sierpnia 2014 r. Odnosząc się do zarzutu braku skutecznego doręczenia Dyrektor Izby Skarbowej w P. wskazał, że pierwsze z zawiadomień zostało odebrane przez W. P. – pracownika skarżącej, a drugie z zawiadomień doręczono do rąk B. W. Odnosząc się do zarzutu nieskuteczności zajęcia ze względu na brak zobowiązań wobec M. W. wyjaśniono, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. skarżąca zawarła umowę zlecenia z M. W. na okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r., przy czym aneksem z dnia [...] grudnia 2013 r. zmieniono okres trwania umowy na czas nieoznaczony. W kontekście powyższego zaznaczono, że zajęcia dokonane w dniach [...] lutego 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r. zostały dokonane w okresie obowiązywania wskazanej powyżej umowy. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji zgodnie z którym to, dokonanie kompensat pomiędzy skarżącą a M. W. po dacie zajęcia wierzytelności należy uznać za bezzasadne. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że stosownie do postanowień art. 504 Kodeksu cywilnego – zajęcie wierzytelności przez osobę trzecią wyłącza umorzenie tej wierzytelności przez potrącenie tylko wtedy, gdy dłużnik stał się wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajęcia, albo gdy jego wierzytelność stała się wymagalna po tej chwili, a przy tym dopiero później aniżeli wierzytelność zajęta. W kontekście przytoczonej regulacji wyjaśniono, że daty wystawienia faktur jak też ich wymagalności jednoznacznie wskazują, że M. W. stał się wierzycielem skarżącej już po dokonaniu zajęcia. Odnosząc się do zawartych w zażaleniu wniosków dowodowych Dyrektor Izby Skarbowej w P. wyjaśnił, że w jego ocenie materiał zgromadzony w sprawie jest wystarczający i kompletny, nie wymagający przy tym uzupełnienia poprzez przesłuchanie dodatkowych osób.
Wyżej wymienione ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. stanowi przedmiot skargi spółki kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze, skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Skarżąca wniosła ponadto o zasądzenie kosztów sądowych wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie uzupełniających dowodów ze wskazanych w skardze dokumentów.
Zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w P. zarzucono:
– popełnienie błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na bezpodstawnym przyjęciu, że skutecznie doręczono skarżącej zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z dnia [...] lutego 2014 r., [...] czerwca 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r.;
– naruszenie art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej – poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co miało wpływ na wynik sprawy;
– naruszenie art. 123 oraz art. 180 i 188 Ordynacji podatkowej – poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
– naruszenie art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi uzasadniając pierwszy z podniesionych zarzutów wskazano, że osobą uprawnioną do reprezentacji skarżącej w dacie kierowania do spółki zawiadomień o zajęciu był A. W., gdy tymczasem zawiadomienia jak stwierdził to organ doręczono W. P. oraz dwukrotnie B. W. Skarżąca wyjaśniła przy tym, że osoby, na rzecz których nastąpiło doręczenie nie reprezentowały spółki, a ponadto nie były one upoważnione do odbioru korespondencji. Spółka podniosła przy tym, że z potwierdzenia odbioru podpisanego przez B. W. wynika, że osoba ta odbierała korespondencję będąc w przekonaniu, że jest ona adresowana do innego podmiotu, bowiem w potwierdzeniu odbioru osoba ta umieściła adnotację "matka". W kontekście powyższego wyjaśniono, że w lokalu w którym znajduje się siedziba spółki mieści się również prywatne mieszkanie B. W. W ocenie spółki w takiej sytuacji dokonane przez organ doręczenie nie może zostać uznane za skuteczne, skarżąca powołała się przy tym na potwierdzające jej tezę orzeczenia sądów administracyjnych. W odniesieniu do W. P. skarżąca podniosła, że osoba ta odebrała przesyłkę z placówki pocztowej nie mając do tego stosownego upoważnienia, wyjaśniono również, że osoba ta nie była pracownikiem spółki.
Spółka podtrzymała przy tym zawartą w zażaleniu argumentację, zgodnie z którą to nawet uznanie, że spółce skutecznie doręczono zawiadomienia o zajęciu wierzytelności nie zmienia faktu, że zajecie to należałoby uznać za niewywierające skutków prawnych bowiem w dacie rzekomych doręczeń skarżąca nie posiadała zobowiązań wobec M. W. W ocenie skarżącej wynikająca z art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji reguła odnosi się wyłącznie do wierzytelności, które wynikają ze stosunku prawnego istniejącego w dacie dokonania zajęcia. Skarżąca wyjaśniła również, że skompensowane wierzytelności powstały po dacie dokonania rzekomych zajęć, lecz wierzytelności te nie wynikały ze stosunku prawnego istniejącego w dacie rzekomych zajęć a z umów zawartych po tych datach. W ocenie skarżącej umowa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie kreowała ponadto stosunku prawnego w takim rozumieniu do jakiego odwołuje się art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem skarżącej umowa ta stanowiła w istocie rodzaj listu intencyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono również zarzut naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej bowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia nie zawiadomiono skarżącej o terminie zapoznania się z aktami sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że podstawą prawną postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dniu [...] listopada 2014 r. był art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2014 r., poz. 1619 e zm.; dalej: u.p.e.a.), zgodnie z którym jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Postanowienie wydawane jest po przeprowadzeniu kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 71a § 1 u.p.e.a.). Z kontroli sporządzany jest protokół, którego kopię doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności lub osobie odpowiedzialnej za realizację zajęcia (art. 71a § 6 u.p.e.a.). Jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole, może zgłosić niezwłocznie do protokołu odpowiednie wyjaśnienia lub zastrzeżenia albo w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia przedłożyć je w formie pisemnej (art. 71a § 7 u.p.e.a.).
W świetle powołanych przepisów stwierdzić należy, że są trzy przesłanki wydania postanowienia na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a.. Po pierwsze, istnieją wierzytelności mogące stanowić przedmiot zajęcia. Po drugie, wobec dłużnika zajętej wierzytelności zastosowany został środek egzekucyjny. Po trzecie, postanowienie wydane jest jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, że prawidłowo organy obu instancji ustaliły, że zaistniały podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do przesłanki istnienia wierzytelności mogącej stanowić przedmiot zajęcia należy zaznaczyć, że w toku kontroli, na podstawie przedłożonych przez dłużnika do kontroli dokumentów, organ egzekucyjny ustalił, że pomiędzy skarżącą spółka a M. W., działającym pod firmą Y. [...] została zawarta w dniu [...] sierpnia 2013 r. generalna umowa zlecenia. Z aneksu do tej umowy z dnia [...] grudnia 2013 r. wynika, że obowiązywała ona na czas nieokreślony. Ponadto ustalono, że w ewidencji zakupów VAT figurują transakcje skarżącej spółki z Y. [...], potwierdzone fakturami wystawianymi od marca do sierpnia 2014 r., opiewającymi na łączną kwotę [...] zł. Kwota ta została pokryta w całości na zasadzie kompensaty wzajemnych rozliczeń w kolejnych okresach rozliczeniowych.
Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. należy uznać za prawidłowe ustalenia organów obu instancji, że istniała wierzytelność mogąca być przedmiotem zajęcia. Zgodnie z art. 89 §1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Na mocy art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. W doktrynie podkreśla się, że art. 89 § 2 u.p.e.a. umożliwia dochodzenie należności pieniężnych z wierzytelności przyszłych, tj. takich, które w chwili zajęcia jeszcze nie istniały, ale powstaną po dokonaniu zajęcia. Wierzytelności te powinny wynikać z umów dostaw, robót i usług zawartych przed dokonaniem zajęcia. W świetle powyższego organy prawidłowo uznały, że w momencie dokonania zajęcia wierzytelności istniała umowa zawarta [...] sierpnia 2013 r., będąca źródłem tych wierzytelności. Nie można się zgodzić ze skarżącą, że umowa ta nie rodziła stosunku zobowiązaniowego. Trafnie oceniły organu obu instancji, ze precyzyjnie określa ona przedmiot umowy, uprawniania i obowiązki stron, miejsce wykonywania czynności, sposób realizacji zamówienia, a także moment i sposób uiszczenia wynagrodzenia za wykonane czynności. W tym kontekście prawidłowo oceny organy, że w momencie dokonana zajęcia wierzytelności istniała umowa, która została zawarta przed dokonaniem zajęcia i z której wynikały wierzytelności. W rezultacie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 89 § 2 u.p.e.a.
Odnosząc się do przesłanki zastosowania środka egzekucyjnego należy zauważyć, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo oceniły organy, że został zastosowany środek egzekucyjny. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. W aktach sprawy znajdują się zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności z dnia [...] lutego 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r. wraz z dowodami ich doręczenia. Poza sporem jest, że oba pisma zostały prawidłowo zaadresowane na adres skarżącej spółki. W pierwszym przypadku korespondencja została odebrana [...] marca 2014 r. przez W. P. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja: "pracownik" oraz pieczęć skarżącej spółki. Drugie zawiadomienie [...] sierpnia 2014 r., w siedzibie spółki, odebrała B. W. Mając na uwadze przedstawione okoliczności stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skargi, nie może być wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego. Organ egzekucyjny nadał je na adres skarżącej spółki, a w aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji. Prawidłowa ocena poczyniona w tym zakresie przez organy obu instancji znajduje także potwierdzenie w treści korespondencji kierowanej do organu egzekucyjnego przez skarżącą spółkę. W aktach sprawy znajdują się bowiem pisma z dnia [...] czerwca 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r., w których A. W., działając w imieniu skarżącej, stwierdza wprost: "w związku z otrzymaniem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności (...)". Mając na uwadze powyższe okoliczności i wyjaśnienia, nie zasługuje na uwzględnienie sformułowany w skardze zarzut dotyczący braku doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że zawiadomienia zostały skutecznie i prawidłowo doręczone skarżącej spółce. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie popełnił zatem błędu w ustaleniach faktycznych dotyczących prawidłowości doręczeń zawiadomień o zajęciu wierzytelności.
Odnosząc się natomiast do przesłanki przeprowadzenia kontroli, jako warunku wydania postanowienia na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., stwierdzić należy, że okoliczność ta nie budzi wątpliwości. W aktach sprawy znajduje się protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2014 r. w siedzibie organu egzekucyjnego w obecności Prezesa zarządu skarżącej spółki K. W. Dłużnik został poinformowany o możliwości wniesienia zastrzeżeń co do ustaleń protokołu w terminie 14 dni od jego doręczenia. Z akt sprawy wynika jednak z uprawnienia tego nie skorzystał. W tej sytuacji, wobec niekwestionowanych przez skarżącą spółkę ustaleń kontrolnych, w pełni uzasadnione było wydanie w dniu [...] listopada 2014 r. postanowienia na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., a następnie utrzymanie go w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Na wadliwość ustaleń kontroli skarżąca spółka wskazała dopiero w zażaleniu na podstawienie organu pierwszej instancji, powołując się na rzekomo zawarte umowy między skarżącą a M. W., nie składając ich jednak do akt sprawy oraz na błędy popełnione przez osoby kwitujące odbiór zawiadomień o zajęciu wierzytelności. Dodać należy, że umowy zostały załączone do skargi wniesionej do tutejszego Sądu, jednakże z uwagi na ograniczania dowodowe wynikające z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) przeprowadzenie z nich dowodu nie było możliwe. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oddalając wniosek o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów Sąd uznał, że dowód ten nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i mógł spowodować nadmierne przedłużenie postępowania w sprawie. Dowody te zmierzały bowiem do zakwestionowania ustaleń faktycznych organów na podstawie dokumentów, które nie były przedłożone podczas kontroli prowadzonej w dniu [...] września 2014 r., ani w terminie 14 dni od jej zakończenia. Ustaleń zawartych w toku kontroli skarżąca w nie kwestionowała w ustawowo przewianym trybie i terminach.
Odnosząc się do zgłaszanych wniosków dowodowych, podkreślić należy, że trafnie wywodzi w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, że postępowanie egzekucyjne jest odrębnym rodzajem postępowania administracyjnego od ogólnego postępowania administracyjnego, regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Celem tego postępowania jest bowiem skuteczne zaspokojenie wierzyciela poprzez wyegzekwowanie od zobowiązanego obowiązku, którego istnienie i wymagalność zostały uprzednio ustalone w toku postępowania jurysdykcyjnego. Stąd ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art.18 zawiera odesłanie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z dyrektywami jedynie odpowiedniego ich stosowania oraz stosowania wówczas, gdy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. W praktyce oznacza to zatem, iż tylko niektóre zasady postępowania administracyjnego można przenieść na grunt postępowania egzekucyjnego nie zmieniając ich brzmienia, inne należy stosować odpowiednio, a jeszcze innych nie stosuje się w ogóle. Uwzględniając specyfikę postępowania egzekucyjnego i cele, które realizuje stwierdzić, że szybkość podejmowania określonych czynności egzekucyjnych ma zasadnicze znaczenie dla efektywności prowadzonej egzekucji. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na instytucję uregulowaną w art. 71a § 7 u.p.e.a. Pozwala ona na niezwłoczne zgłoszenie do protokołu odpowiednich wyjaśnień lub zastrzeżeń albo na ich przedłożenie w formie pisemnej w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Skarżąca spółka tego nie uczyniła. W zażaleniu jedynie zasygnalizowała fakt istnienia umów innych niż przedłożone do kontroli. W takiej sytuacji podejmowanie przez organ działań mających na celu przeprowadzenie dowodów, którymi organ nie dysponował mogło spowodować znaczne przedłużenie postępowania zmierzającego do wydania zaskarżonego postanowienia, a tym samym uczynić postępowanie egzekucyjne mniej efektywnym. W ocenie Sądu skarżącej spółce zapewniono możliwość przedstawienia dowodów pozwalających na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 71a u.p.e.a. ustalenia faktyczne winny być poczynione w toku kontroli, ewentualnie gdy dłużnik kwestionuje ustalenia zawarte w protokole kontrole, w terminie 14 dni. Zaznaczyć także należy, że ustalenia kontrolne zostały dokonane na podstawie dokumentów przedstawionych przez skarżącą spółkę. Jak wskazano nie były kwestionowane w ustawowym terminie. Specyfika postępowania egzekucyjnego, wynikająca z zasady szybkości i efektywności egzekucji, służącym ochronie prawnie chronionego interesu wierzyciela, pozwala stwierdzić, że postępowanie dowodowe w tym przypadku ma swoje istotne ograniczenia czasowe i zasadniczo winno się sprowadzać do przeprowadzonej kontroli oraz wyznaczonego 14 dniowego terminu. Dłużnik nie może zatem na każdym etapie postępowania egzekucyjnego sygnalizować istnienia dowodów i żądać od organu ich przeprowadzenia. Ustalenia fatyczne nie mogą się także odbywać przed sądem administracyjnym. W tej sytuacji, już pobieżna analiza dokumentów załączonych do skargi, pozwala stwierdzić, że nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości działania organów obu instancji fakt przedłożenia na etapie postępowania sądowoadministracyjnego dokumentu datowanego na dzień [...] lutego 2014 r. (poprzedzający znacznie kontrolę, która miała miejsce 30 września 2014 r.), z którego wynika, że przedłożona w trakcie kontroli umowa z dnia [...] sierpnia 2013 r. rzekomo została dużo wcześniej rozwiązana.
Prawidłowo także wskazuje organ, że składane oświadczenia co do błędnego odbioru korespondencji adresowanej do spółki nie mogły wpłynąć na zmianę wcześniejszych ustaleń w tym zakresie, gdyż były one oparte na niebudzących wątpliwości dowodowych, co wykazano powyżej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy podkreślić, że uwagi na odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu administracyjnego, a nie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacji podatkowej (t.j. – Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) i przedstawioną powyżej specyfikę postępowania egzekucyjnego w sprawie nie ma zastosowania art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Ponadto w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie znajduje zastosowania określona w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, co potwierdza ugruntowane już w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12.04.2005r. sygn. akt III SA 3483/03, czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28.10.2009r., II SA/Sz 679/09). Tym samy nie zostały naruszone – wbrew twierdzeniom skargi – art. 122, art. 123, art. 180, art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działać w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków.
Konkludując, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] marca 2015 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] listopada 2014 r. są zgodne obowiązującymi normami prawnymi i nie ma podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło