I SA/Po 908/13

WyrokWSA w Poznaniu2014-06-11

Skład orzekający: Dominik Mączyński, Włodzimierz Zygmont, Waldemar Inerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż nieruchomości rolnej, która stanowi majątek prywatny osoby fizycznej, ale była wcześniej dzierżawiona w celach zarobkowych i dla której podejmowane są działania zmierzające do jej zabudowy i sprzedaży, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT) jako działalność gospodarcza?
Ratio decidendi
Sprzedaż nieruchomości, nawet jeśli stanowiła majątek prywatny, podlega opodatkowaniu VAT, jeśli osoba fizyczna podejmuje aktywne działania wskazujące na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami. Dzierżawa nieruchomości w celach zarobkowych oraz działania takie jak wystąpienie o plan zagospodarowania przestrzennego, poniesienie kosztów związanych z uzbrojeniem terenu i ogłaszanie zamiaru sprzedaży, angażują środki podobne do wykorzystywanych przez profesjonalnych handlowców, co kwalifikuje takie działania jako działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, osoba fizyczna, otrzymał w drodze darowizny grunty rolne, których nie wykorzystywał rolniczo. Planował ich podział, odrolnienie i sprzedaż na cele budowlane. W przeszłości grunty były dzierżawione. Wnioskodawca podjął działania zmierzające do sprzedaży działek, w tym wystąpił o plan zagospodarowania przestrzennego i poniósł koszty związane z instalacją kanalizacyjną. Złożył wniosek o interpretację indywidualną, pytając, czy sprzedaż tych gruntów podlega VAT jako działalność gospodarcza, czy też może skorzystać ze zwolnienia. Minister Finansów uznał sprzedaż za działalność gospodarczą podlegającą VAT. Wnioskodawca zaskarżył tę interpretację, argumentując, że sprzedaż ma charakter sporadyczny i pochodzi z majątku prywatnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2014r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę W dniu [...] lutego 2012 r. X.Y. (dalej: "wnioskodawca") wystąpił o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej VAT w zakresie ustalenia, czy sprzedaż nieruchomości niezabudowanej będzie podlegała opodatkowaniu VAT. We wniosku przedstawił następujące zdarzenie przyszłe: Umową darowizny z dnia [...] grudnia 1990 r. A.Y., B.Y. i C.Y. przekazali wnioskodawcy grunty rolne o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca nie prowadzi na tych gruntach działalności rolniczej, nie mieszka też na ich terenie (grunty położone są w okolicy [...]). Z uwagi na położenie tych gruntów planuje ich podział na odrębne działki i sprzedaż - po odrolnieniu - na cele budowlane. Cały zabieg ma mieć charakter jednorazowy. Nieruchomość jest częścią odrębnego majątku wnioskodawcy, który nie planuje kupna innych nieruchomości w celu ich odsprzedawania. Wnioskodawca nie prowadził na niej działalności gospodarczej. Wnioskodawca w piśmie uzupełniającym wniosek poinformował, że: 1) w pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych (dokładnie nie jest w stanie podać okresu) przez okres około roku był podatnikiem VAT - pracował wówczas jako agent ubezpieczeniowy, przez pewien czas obowiązywały wówczas przepisy obejmujące osoby wykonujące ten zawód obowiązkiem podatkowym z mocy prawa. Obecnie pracuje jako broker ubezpieczeniowy, nie jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług; 2) od mniej więcej roku 1997 do roku 2004 grunty rolne, były dzierżawione od wnioskodawcy przez miejscowego rolnika (ostatni czynsz dzierżawny wynosił [...] zł rocznie. Od tamtego czasu nie udostępniał ich innym osobom do użytkowania, odpłatnego czy nieodpłatnego; 3) w studium do planu zagospodarowania przestrzennego grunty te są przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (oznaczone są symbolem "M"). Postanowieniem wydanym w sprawie nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Burmistrz [...] pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału działki nr [...] z przeznaczeniem go pod zabudowę mieszkaniową. Warunki zabudowy działki nr [...] określone zostały również w wydanej przez Burmistrza [...] decyzji nr [...] z dnia [...] października 2012 r. (sprawa [...]), 4) wnioskodawca poniósł koszty związane z położeniem instalacji kanalizacyjnej ([...] złotych), wystąpił ponadto w marcu 2013 r. do Burmistrza [...] o sporządzenie planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości; 5) wnioskodawca ma zamiar ogłosić sprzedaż działek w miejscowej prasie i ogłaszał ten zamiar w przeszłości; 6) z działek wchodzących w skład nieruchomości rolnej, której dotyczy wniosek o interpretację podatkową, wnioskodawca zdążył już sprzedać cztery działki gruntowe. Nie sprzedawał wcześniej innych działek rolnych czy pod zabudowę, bo nie posiadał takich gruntów; 7) na działce nie ma żadnych budynków, na gruntach tych jest słup wysokiego napięcia i transformator (są one jednak własnością zakładu energetycznego); 8) na działkach nie ma budynków, budowli lub ich części, do których odnosiłby się przepis art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) – dalej: "ustawa o VAT". Nieruchomości nie dotyczy przepis o tzw. pierwszym zasiedleniu, w rozumieniu art. 2 ustawy o VAT. Grunty stanowią nieruchomość niezabudowaną i w tej postaci będą zbywane. Wnioskodawca w uzupełnieniu wniosku wyjaśnił, że grunty spełniają definicję towarów wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju, jednak w sprawie nie można uznać wnioskodawcy za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ustawy o VAT - w zakresie obrotu nieruchomościami. Zaznaczył, że na posiadanym gruncie nie prowadzi upraw rolnych i nie jest rolnikiem, w związku z czym nie posiada statusu podatnika VAT. Sprzedaż działek jest sprzedażą sporadyczną i incydentalną i nie jest efektem planowanego procesu sprzedaży gruntów przeznaczonych pod zabudowę. Dokonując sprzedaży tych działek nie występuje jako handlowiec, sprzedawane grunty nie zostały nabyte w celu odsprzedaży, lecz pochodzą z majątku prywatnego wnioskodawcy, który nabył je w drodze darowizny. Sprzedając te działki nie wykonuje więc działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, lecz wyłącznie korzysta z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem. W związku z powyższym wnioskodawca zadał następujące pytania: 1. czy sprzedaż nieruchomości - z uwagi na fakt, że stanowi majątek prywatny wnioskodawcy, nie podlega opodatkowaniu VAT ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT ? 2. czy wnioskodawca jako osoba fizyczna, w przypadku uznania za podatnika, będzie mógł skorzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10 a ustawy o VAT ? Zdaniem wnioskodawcy, sprzedaż nieruchomości gruntowej osobom trzecim nie rodzi obowiązku opodatkowania VAT z uwagi na niewystąpienie przesłanek wskazanych w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT. W omawianym stanie wnioskodawca nabył nieruchomość do majątku osobistego ponad 20 lat temu i poprzez jej zbycie nie będzie prowadził sprzedaży gruntów w jakiś zorganizowany sposób - transakcja będzie miała charakter jednorazowy (choć dopuszcza zbycie nieruchomości kilku różnym osobom). Nie będzie nabywał innych nieruchomości w celu ich odsprzedaży, nie jest więc spełniony warunek częstotliwego wykonywania czynności, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 jeśli daną czynność wykonano poza zakresem działań producenta, handlowca, usługodawcy, pozyskującego zasoby naturalne, rolnika czy wykonującego wolny zawód to w świetle art. 4 ust. 1 i ust. 2 Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. UE. L. z 1977 r., Nr 145, s. 1) - "VI Dyrektywa", z tytułu wykonania takiej czynności dany podmiot nie może być uznany za podatnika VAT i to bez względu na to, czy czynność tę wykonał jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, czy też wielokrotnie. Minister Finansów działając przez podmiot uprawniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] w interpretacji z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej: "O.p." stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy X.Y., przedstawione w uzupełnionym wniosku - jest nieprawidłowe. Minister Finansów w uzasadnieniu interpretacji stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu tym. podatkiem podlega m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jak wynika z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast na mocy art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Działanie, powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę, w rozumieniu przepisów ustawy, gdy zostaną spełnione łącznie następujące warunki: w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia, a świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza - według ust. 2 powołanego artykułu, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2013 r. - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Jest to definicja działalności gospodarczej znacznie szersza niż definicja działalności gospodarczej uregulowana w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czy też w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). W konsekwencji ocena określonych stanów na gruncie powołanych aktów prawnych może być odmienna. W świetle powyższego każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do przyszłego wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług. Tym samym, wykorzystywanie majątku prywatnego przez osobę fizyczną stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży, w tym przypadku nieruchomości jest więc ustalenie, czy działanie to można uznać za wykorzystywanie towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy majątek nabyty został na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności handlowej. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Należy wykluczyć z grona podatników osoby fizyczne w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej. Nie jest podatnikiem VAT osoba fizyczna dokonująca jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wnioskodawca – jak wynika opisu zdarzenia, wydzierżawia grunty na podstawie umowy, a jak wynika z art. 693 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dzierżawa jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, i polega na oddaniu rzeczy do używania przez wydzierżawiającego, zaś świadczenie dzierżawcy, polega na płaceniu umówionego czynszu. Tak więc, oddanie w ramach umowy dzierżawy innemu podmiotowi nieruchomości skutkuje uzyskiwaniem korzyści majątkowej po stronie wydzierżawiającego. Sam charakter stosunku prawnego, jaki kształtuje umowa dzierżawy, wskazuje, iż ma ona długotrwały charakter, a uzyskiwane korzyści z tego tytułu są w zasadzie stałe. Zdanie drugie ustawowej definicji pojęcia "działalność gospodarcza", mówi o wykorzystywaniu m. in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing itp.). W konsekwencji dzierżawa nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Działka nabyta w drodze darowizny, oddawana w odpłatną dzierżawę na podstawie zawartej umowy, de facto wykorzystywana była przez wnioskodawcę w działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Tym samym podpada ona pod określoną w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT definicję działalności gospodarczej, bez względu na to, czy dzierżawa jest prowadzona w ramach działalności gospodarczej. Wnioskodawca sprzedając nieruchomość, nie dokona zbycia majątku osobistego, ale majątku wykorzystywanego przez niego w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem dokonując dostawy działki, wydzierżawianej w celach zarobkowych, tj. skutkujących uzyskiwaniem korzyści majątkowych z tego tytułu, wypełni przesłanki określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT. Ponadto wnioskodawca podjął czynności, które wykraczają poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności, tj. wystąpił o przekwalifikowanie działek, poniósł koszty związane z położeniem instalacji kanalizacyjnej, umieszczał ogłoszenia o sprzedaży (w miejscowej prasie). Skoro grunty te spełniają warunki uznania ich za towar wynikające z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, zatem ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju. Powyższe konkluzje, pozostają w zgodzie z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r., Nr 347, s. 1) – dalej: "Dyrektywa 112", według której "podatnikiem" jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel, czy też rezultaty takiej działalności. "Działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Jednocześnie według art. 12 ust. 1 lit. b Dyrektywy 112, państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności dostawy terenu budowlanego. Reasumując, sprzedaż przez wnioskodawcę działek wykorzystywanych przez niego w działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem dostawa tych działek wypełnia przesłanki zdefiniowane w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT i wnioskodawca występuje w momencie sprzedaży gruntów jako podatnik podatku od towarów i usług, dokonujący sprzedaży majątku związanego z działalnością gospodarczą. Końcowo organ podatkowy podkreślił, że interpretacja rozstrzyga kwestię z pierwszego pytania zawartego we wniosku, tj. czy sprzedaż nieruchomości niezabudowanej będzie podlegała opodatkowaniu VAT. Ze względu na treść udzielonej interpretacji stało się bezprzedmiotowe pytanie drugie (dotyczące możliwości zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy o VAT, odnoszących się do nieruchomości zabudowanych). Wnioskodawca nie zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w powyższej interpretacji indywidualnej i wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. Organ podatkowy mając na uwadze przedstawione przez wnioskodawcę we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji informacje oraz uwagi zawarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymał stanowisko prezentowane w wydanej interpretacji. W skardze wnioskodawca domagał się uchylenia powyższej interpretacji podatkowej. Interpretacji zarzucił naruszenie art. 14b O.p. w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez niezasadne - w świetle przedstawionego we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji podatkowej stanu faktycznego - przyjęcie przez organ, że sporna nieruchomość rolna o pow. [...] ha, stanowiąca majątek prywatny, podlegałaby opodatkowaniu VAT z uwagi na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z uwagi na rzekome występowanie przez wnioskodawcę w momencie sprzedaży jako podatnika dokonującego sprzedaży majątku związanego z działalnością gospodarczą. W uzasadnieniu skargi wnioskodawca wywodził, jak następuje: o ile grunty spełniają definicję towarów wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju, jednak w sprawie nie można uznać wnioskodawcy za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ustawy o VAT w zakresie obrotu nieruchomościami (pracuje jako broker ubezpieczeniowy, a sprzedaż gruntów z taką działalnością na rynku ubezpieczeniowym nie ma nic wspólnego). Nie jest rolnikiem, nie prowadzi obecnie na gruntach żadnej działalności gospodarczej, jak również nie uzyskuje z nich dochodów poprzez oddanie w posiadanie zależne (użytkowanie czy dzierżawa). Nie posiada statusu podatnika VAT. Sprzedaż działek miałaby charakter sporadyczny i nie byłaby efektem planowanego procesu sprzedaży gruntów przeznaczonych pod zabudowę. Dokonując sprzedaży tych działek nie występuje jako handlowiec czy pośrednik w obrocie nieruchomościami, wszak sprzedawane grunty nie zostały nabyte w celu odsprzedaży, lecz pochodzą z majątku prywatnego nabytego w przeszłości, w drodze darowizny. Sprzedając te działki nie wykonuje więc działalności gospodarczej w zakresie obrotu nieruchomościami, lecz wyłącznie korzysta z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem. Nie uwzględniono, że dzierżawa w okresie od 1997 r. do 2004 r. miała czasowy charakter. Zakończenie działalności zarobkowej w postaci dzierżawy gruntów przed wielu laty miało charakter definitywny, nadużyciem jest przyjęcie, że mimo to jest podatnikiem, który nadal prowadzi "określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym", w czym mieści się obrót nieruchomościami. Działalność, jaką prowadził i prowadzi nadal w sposób zorganizowany, to działalność ubezpieczeniowa, w której opisanych wyżej gruntów nigdy nie wykorzystywał. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Uznał że interpretacja zawiera prawidłową wykładnię przepisów prawa podatkowego. Stwierdził, że sprzedaż działek wykorzystywanych przez wnioskodawcę w działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, będzie podlegała VAT , bowiem w związku z dostawą tych działek wnioskodawca wypełnia przesłanki zawarte w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT i w momencie sprzedaży gruntów występuje jako podatnik VAT, dokonujący sprzedaży majątku związanego z działalnością gospodarczą. Dlatego podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie wobec czego, skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ stanowisko Ministra Finansów jest prawidłowe. Zgodnie z art. 5 ust 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W myśl ust. 2 tego przepisu, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Dla ustalenia czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży gruntu jest podatnikiem VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Opodatkowaniu mogą podlegać te czynności, w stosunku do których spełniony został jednocześnie zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres opodatkowania, tzn. zaistniała czynność określona jako opodatkowana, która została wykonana przez podmiot mający cechę podatnika. Pojęcie podatnika VAT na podstawie art. 15 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy, poprzez odwołanie się do definicji działalności gospodarczej, obejmuje swym zakresem wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność - w tym rolniczą, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ustawa określa podatnika szeroko, by w każdym wypadku aktywności zawodowej, wykonywanej w sposób niezależny i z zamiarem dokonywania czynności opodatkowanych w taki sposób - mógł on zostać uznany za podatnika w zakresie tych czynności. Zgodnie z art. 9 Dyrektywy 112, podatnikiem jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. "Działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Z utrwalonego orzecznictwa TSUE wynika, że analiza definicji pojęć podatnika i działalności gospodarczej wskazuje na szeroki zakres "działalności gospodarczej" oraz na jego obiektywny charakter. Uznanie czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik VAT wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 (Zb. Orz. 2011, s. I-08461), dotyczącym osób, które nabyły grunty orne, a następnie grunty te sprzedały TSUE dokonał wykładni m.in. art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112 (uprzednio art. 4 ust. 1 i ust. 2 VI Dyrektywy) definiującego pojęcie podatnika VAT. Wskazał, że nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112. O tym, że dokonujący sprzedaży gruntu budowlanego podmiot działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym wykonując prawo własności, decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, który wskazuje, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. W [...] odniesieniu do rolnika ryczałtowego stwierdził, że transakcje inne niż dostawa produktów rolnych i świadczenie usług rolniczych dokonywane przez ten podmiot podlegają zasadom ogólnym, a więc okoliczność, że dana osoba jest rolnikiem ryczałtowym jest w omawianym zakresie bez znaczenia (pkt 48 i 52). Biorąc pod uwagę w procesie dokonywania oceny danej transakcji (czy kilku transakcji) to, że nie mają decydującego dla sprawy znaczenia: liczba transakcji, ich zakres, wysokość osiągniętego z nich przychodu (zysku), długość okresu w jakim występowały, jak też fakt dokonania podziału gruntu w celu osiągnięcia wyższej ceny (pkt 37 i 38), natomiast ważnym jest stwierdzenie podjęcia aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, angażujących środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112 (pkt 39). Uzasadnione jest uwzględnianie w tym zakresie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów, z dnia 29 października 2007r., sygn. akt I FPS 3/07. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, odwołując się do punktu 51 wyroku z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 stwierdza , że jeżeli osoba w celu dokonania rozważanej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 112, należy uznać ją za podmiot prowadzący "działalność gospodarczą" w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika VAT. Każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do przyszłego wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, powinien być uznany za podatnika tego podatku. Zatem decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami. Z jego działań winno wynikać, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że wnioskodawca podejmował czynności, które wykraczają poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Poniósł koszty związane z położeniem instalacji kanalizacyjnej ([...] złotych), wystąpił ponadto w marcu 2013 r. do Burmistrza [...] o sporządzenie planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości, ma zamiar ogłosić sprzedaż działek w miejscowej prasie i ogłaszał ten zamiar w przeszłości. Ponadto w latach 1997-2004 wydzierżawiał grunt co dodatkowo przekonuje o zasadności uznania postępowania podatnika za prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W związku z powyższym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 14b O.p., poprzez niezasadne przyjęcie, że sporna nieruchomość rolna o pow. [...] ha, stanowiąca majątek prywatny, podlegałaby opodatkowaniu VAT z uwagi na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z uwagi na rzekome występowanie w momencie sprzedaży wnioskodawcy jako podatnika dokonującego sprzedaży majątku związanego z działalnością gospodarczą. Jeżeli chodzi o pytanie drugie przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji, a dotyczące możliwości zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy o VAT, tj. przepisów odnoszących się do nieruchomości zabudowanych, stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wnioskodawca w uzupełnieniu do wniosku z dnia [...] marca 2013 r. podał, że nieruchomość stanowi grunt niezabudowany. Z tych powodów sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło