I SA/Po 910/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) o nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia odrzucić skargę /-/ M. Jaśniewicz Burmistrza Miasta i Gminy K. wystawił jako wierzyciel tytuł wykonawczy z tytułu pokrycia kosztów dotacji udzielonej niepublicznemu przedszkolu w części przypadającej na uczniów będących mieszkańcami Gminy B. i wskazał w nim jako zobowiązanego tą właśnie Gminę. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie tego tytułu wykonawczego w dniu (...) dokonał zajęcia rachunku bankowego, a dnia (...) doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego i zawiadomienie o zajęciu rachunku. Gmina B. reprezentowana przez Wójta w dniu (...) wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia (...) Burmistrz Miasta i Gminy K. uznał wniesione zarzuty za bezzasadne. Po rozpatrzeniu zażalenia Gminy B. na to postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie w sprawie. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Gmina K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa materialnego i procesowego. Należy na wstępie zauważyć, że postanowienie z dnia (...) zostało wydane w administracyjnym toku instancji przez Burmistrza Miasta i Gminy K. jako organ pierwszej instancji. Zgodnie z art.50 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ; dalej p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Za utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak również w literaturze należy uznać pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie w formie decyzji, czy postanowienia wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. W takiej zatem sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu egzekucyjnym, w którym występuje ona w charakterze wierzyciela należności, jest wyznaczona przepisami prawa publicznego. Jedynie wówczas, gdy jednostka samorządu terytorialnego występuje samodzielnie w postępowaniu administracyjnym jako osoba prawna, może być stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania. Jeżeli wobec tego ustawa wyznacza organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę wierzyciela, to w takim wypadku będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt.6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przepis ten określający podstawy odrzucenia skargi wniesionej do sądu administracyjnego nawiązuje do konstrukcji przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego. Przez przesłanki te rozumie się określone w ustawie procesowej warunki prawidłowego zaskarżania, dotyczące zarówno przedmiotu skargi, jej formy, jak i treści, którą powinna zawierać, przy zachowaniu których może nastąpić kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wniosła skargę na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylające postanowienie Burmistrza jako organu administracji publicznej pierwszej instancji. Aby skarżąca gmina mogła wnieść skutecznie skargę, musi mieć w złożeniu skargi interes prawny, rozumiany jako istnienie związku miedzy sferą jej indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga bowiem może dotyczyć tylko jej "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi. W ocenie Sądu, w tej konkretnie sprawie gmina nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego stanowiska wierzyciela w przedmiocie złożonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Dopuszczalność wniesienia skargi przez gminę uzależniona jest od posiadania przez nią interesu prawnego, który może być wyprowadzony tylko z przepisów prawa materialnego, a zatem z normy prawnej, która stanowi podstawę do ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności organu administracji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 lipca 2007 r. w sprawie II SA/Gd 527/07 i powołane tam orzeczenia, publ. LEX nr 299305). W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy K. działał jako wierzyciel w ramach procedury administracyjnej uruchomionej na skutek wniesionych zarzutów przez zobowiązana Gminę B. Nałożonych zaś na organ samorządu terytorialnego zadań z zakresu administracji publicznej nie można utożsamiać z posiadaniem interesu prawnego. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie w formie postanowienia wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Wobec tego jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał postanowienie w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego, wydane w tejże sprawie. Interes Gminy K. w niniejszej sprawie ma zatem charakter wyłącznie ekonomiczny. Stanowisko takie prezentowane jest jednolicie w orzecznictwie i literaturze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r. w sprawie I OSK 521/05, publ. LEX nr 299305, A.Kabat, Komentarz do art.50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), w B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005 i powołane tam orzecznictwo oraz literatura; t.20 do art.50 w T. Woś: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 224). Sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt.6) i § 3 p.p.s.a. w zw. z art.16 § 2 p.p.s.a. /-/ M. Jaśniewicz