I SA/Po 917/06

WyrokWSA w Poznaniu2007-01-10

Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za uszkodzenie samochodu firmowego stanowi przychód z działalności gospodarczej, nawet jeśli naprawy nie stanowiły kosztu uzyskania przychodów? Czy prawidłowe jest ustalenie wartości początkowej środka trwałego na podstawie ceny rynkowej, a nie ceny nabycia, jeśli podatnik miał prawo do odliczenia VAT przy zakupie?
Ratio decidendi
Odszkodowanie za szkodę dotyczącą składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą stanowi przychód z tej działalności, niezależnie od tego, czy naprawy były kosztem uzyskania przychodów. Wartość początkowa środka trwałego nabytego odpłatnie powinna być ustalana według ceny nabycia, a nie wartości rynkowej, jeśli podatnik miał prawo do odliczenia podatku VAT przy zakupie, nawet jeśli z tego prawa nie skorzystał.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej określającej małżonkom B. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Organ I instancji stwierdził zaniżenie przychodu z tytułu nieuznania odszkodowania za uszkodzenie samochodu firmowego jako przychodu, zawyżenie przychodu ze sprzedaży samochodu ciężarowego poprzez niepomniejszenie go o należny VAT oraz zawyżenie kosztów uzyskania przychodów. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty, częściowo zgadzając się z podatnikami w kwestii ulgi na darowizny. Podatnicy wnieśli skargę do WSA, kwestionując ustalenia dotyczące odszkodowania i wartości początkowej samochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) As. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. i M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. oddala skargę. /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej dnia [...] wydał decyzje Nr [...], w której określił małżonkom T. i M. B. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości to: 1) zaniżenie przychodu o kwotę [...] zł poprzez nie uznanie jako przychodu z działalności gospodarczej odszkodowania za uszkodzenie samochodu [...] o nr rejestracyjnym [...], zakupionego na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...]12.2002r. po zakończonej umowie leasingu operacyjnego nr [...] z dnia [...]12.2000 r. Odszkodowanie w kwocie [...] zł. wpłynęło dnia [...] 03.2003r. (w kwocie [...] zł) i dnia [...] 03.2003r. (w kwocie [...] zł) z Inspektoratu PZU S.A w K. na rachunek bankowy prowadzony w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Działaniem tym podatnik naruszył art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm.) 2) zawyżenie przychodu o kwotę [...] zł. poprzez nie pomniejszenie przychodu ze sprzedaży samochodu ciężarowego o należny podatek od towarów i usług. Podatnik użytkował w działalności gospodarczej samochód ciężarowy marki [...] rok produkcji [...], o nr rejestracyjnym [...], na podstawie umowy leasingu operacyjnego. Na użytkowany samochód podatnik posiadał świadectwo homologacji, które uprawniało do odliczenia podatku naliczonego VAT wykazanego w fakturach VAT dokumentujących opłaty za czynsze z tytułu jego użytkowania. Po zakończonej umowie leasingowej podatnik dokonał jego wykupu na warunkach określonych umową leasingowa wg wartości oferowanej . Wartość ta wg faktury VAT NR [...] z dnia [...] 09.2001r. wynosiła [...] zł +VAT [...] zł razem [...] zł. Na fakturze sprzedaży leasingodawca zamieścił adnotację, iż samochód był przedmiotem leasingu operacyjnego. Natomiast nabywający go podatnik T.B. oświadczył na fakturze, że nabywa go na cele związane z działalnością gospodarczą. Podatnik wprowadził samochód na stan środków trwałych firmy dopiero po upływie siedmiu miesięcy od wykupu za cenę na warunkach określonych umową leasingową, przy czym wprowadzając samochód na stan środków trwałych, podatnik sam go wycenił, wykazując wartość początkową środka trwałego w wysokości [...] zł. Od wartości tej podatnik dokonywał również odpisów amortyzacyjnych. Następnie w dniu [...] 01.2003 r. dokonał sprzedaży tego samochodu ciężarowego wg faktury VAT nr [...] za kwotę [...] zł, którą ujął w całości w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W związku z tym, iż przy sprzedaży podatnik nie naliczył podatku należnego VAT, organ kontroli skarbowej określił wartość podatku należnego w kwocie [...] zł od wartości sprzedaży samochodu ciężarowego w wysokości [...] zł. Wartość sprzedaży netto wyniosła zatem [...] zł, toteż przychód ze sprzedaży winien wynosić [...] zł. Różnica pomiędzy przychodem zaewidencjonowanym w wysokości [...] zł , a kwotą sprzedaży w wysokości [...] zł. stanowi zawyżenie przychodu o kwotę [...] zł. 3) zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł. Sprzedaż samochodu miała również wpływ na wysokość kosztów uzyskania przychodów. Jedynym bowiem dowodem potwierdzającym zakup samochodu [...] była faktura VAT NR [...] stwierdzająca dokonanie zakupu samochodu za wartość netto [...]+VAT [...] zł razem [...] zł. Ponieważ podatnik nie dokonał odliczenia przysługującego podatku naliczonego VAT, wartością początkową środka trwałego w myśl art. 22g ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wartość dokonanego zakupu w wysokości brutto [...] zł. W myśl art. 24 ust. 2 ustawy dochodem z odpłatnego zbycia składników majątku trwałego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą jest różnica pomiędzy przychodem uzyskanym ze sprzedaży, a ich wartością wykazaną w ewidencji środków trwałych prowadzonej dla celów stosowania odpisów amortyzacyjnych, powiększona o wartość dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Wartość odpisów amortyzacyjnych dokonanych do dnia sprzedaży środka trwałego wyniosła [...] zł. Wobec powyższego kwota nierozliczonego umorzenia wyniosła [...] zł ([...] zł -[...] zł). Natomiast podatnik według okazanej ewidencji środków trwałych dokonywał odpisów amortyzacyjnych od ustalonej przez siebie wartości samochodu tj. kwoty [...] zł i na dzień sprzedaży obciążył koszty działalności kwotą [...] zł., zatem wartość zawyżonych kosztów uzyskania przychodów wynosi [...] zł (wg wyliczenia [...] zł - [...] zł) W odwołaniu podatnicy nie precyzując żądania wobec organu odwoławczego, zarzucili powyższej decyzji naruszenie art. 14 ust. 2 pkt 12, art. 14 ust. 1, art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podnieśli ponadto, iż decyzja nie opiera się na niepełnym materiale dowodowym, który winien być zebrany, a ocena materiału w decyzji dokonana została w sposób niekompletny. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pakt 2a O.p. uchylił powyższą decyzję w całości i orzekł co do istoty w ten sposób, że określił podatnikom zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie [...] zł. Uzasadniając decyzję stwierdził, że jest nieprawidłowe stanowisko odwołującego się w zakresie nie uznania jako przychodu odszkodowania wypłaconego za uszkodzenie samochodu używanego w działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej. Zdaniem podatnika skoro naprawy powypadkowe nie obciążały koszów uzyskania przychodów, to rekompensata strat wypłacona przez zakład ubezpieczeniowy nie może być przychodem z działalności. Zdaniem organu podatkowego skoro ustawodawca nie zamieścił przedmiotowego odszkodowania w katalogu zwolnień wymienionym w art. 21 tej ustawy, to na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 12 powyższej ustawy stanowi ono przychód z działalności gospodarczej, bez względu na to, czy naprawy uszkodzonego składnika majątku (samochodu) stanowiły koszt uzyskania przychodów czy też nie. O tym, że przedmiotowy samochód [...] stanowił majątek firmy, świadczy fakt, iż był on zakupiony na firmę, a ze względu na jego wykupienie z leasingu za kwotę poniżej [...] zł, nie został wpisany do ewidencji środków trwałych i zakup jego był bezpośrednio zaksięgowany w koszty uzyskania przychodów. W związku z powyższym jeżeli podatnik dokonywał napraw powypadkowych przedmiotowego samochodu i były one udokumentowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, miał prawo zaksięgować je do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem, że samochód ten objęty był ubezpieczeniem dobrowolnym (art. 23 ust. 1 pkt 48 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) W trakcie kontroli podatnik nie przedstawił jednak żadnych dokumentów potwierdzających dokonanie napraw, w związku z tym nie stanowią one kosztu uzyskania przychodów. Skoro zatem przedmiotowy samochód stanowił majątek firmy, prawidłowo organ I instancji uznał, iż odszkodowanie za uszkodzenie samochodu będącego składnikiem majątku firmy stanowi przychód z działalności gospodarczej zgodnie z wskazanymi przepisami. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również nieprawidłowości w zakresie ustalenia zawyżenia przychodu ze sprzedaży samochodu ciężarowego marki [...] jak również związanym z powyższą sprzedażą zawyżeniem kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, a do takich podatnik się zalicza, za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Leasingodawca podpisując umowę leasingu we wrześniu 1999 roku wystawił podatnikowi jako właścicielowi firmy A zobowiązanie, w którym oświadczył, że po zakończeniu obowiązywania umowy leasingu umożliwi dokonanie zakupu na cele inwestycyjno-zaopatrzeniowe samochodu ciężarowego [...] za kwotę [...] zł. plus podatek VAT. Zgodnie z powyższym podatnik zakupił dnia [...] 09.2001 roku samochód, zawierając jednocześnie na fakturze VAT oświadczenie, że zakupuje go na cele działalności gospodarczej. Samochód zakupiony został za kwotę [...] + VAT [...] zł razem [...] zł. Podatnik nie wprowadził jednak samochodu na stan środków trwałych, dokonał tego dopiero 7 miesięcy później, w maju 2002 r. Jako wartość początkową podatnik przyjął oszacowaną przez siebie wartość rynkową w kwocie [...] zł, zamiast wynikającą z faktury zakupu VAT wartość rzeczywistego nabycia. Od wartości tej podatnik dokonywał również odpisów amortyzacyjnych do stycznia 2003 r. Następnie sprzedał samochód za kwotę- [...] zł wykazując ją jako sprzedaż zwolnioną od podatku VAT na mocy art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Należy jednak stwierdzić, iż w momencie zakupu podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturze VAT, z którego nie skorzysta. W związku z powyższym organ kontroli skarbowej określił wartość podatku należnego w kwocie [...] zł oraz wartość przychodu netto z tytułu tej sprzedaży w kwocie [...] zł., a nie jak przyjął podatnik w kwocie [...] zł. Dlatego przychód zawyżony został o kwotę [...] zł., stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą zaewidencjonowaną przez podatnika w wysokości [...] zł , a kwotą sprzedaży netto [...] zł. Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem podatnika , iż w sprawie ma zastosowanie art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o których mowa w art. 22n, wartość początkowa tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, oraz stanu i stopnia ich zużycia. W sprawie podatnika nie stanowiło problemu dokonanie wyceny wartości początkowej środka trwałego, ponieważ, jak wynika z materiału dowodowego, podatnik prowadził w latach wcześniejszych ewidencję środków trwałych i jedynym dokumentem potwierdzającym nabycie środka trwałego była faktura VAT, dlatego też należało przyjąć jako wartość środka trwałego wartość wykazaną na fakturze zgodnie z zapisem art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym, to jest w cenie jego nabycia. W myśl art. 24 ust 2 cytowanej ustawy dochodem z odpłatnego zbycia składników majątku trwałego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą jest różnica pomiędzy przychodem uzyskanym ze sprzedaży, a ich wartością wykazana w ewidencji środków trwałych prowadzonej dla celów stosowania odpisów amortyzacyjnych, powiększona o wartość dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Jak wynika z materiału dowodowego wartość odpisów amortyzacyjnych dokonanych do dnia sprzedaży środka trwałego wyniosła [...] zł, wobec czego kwota nie rozliczonego umorzenia stanowiła [...] zł ([...] zł - [...]) Natomiast odwołujący dokonywał odpisów amortyzacyjnych od ustalonej przez siebie kwoty tj [...] zł. i na dzień sprzedaży obciążył koszty uzyskania przychodów kwotą [...] zł. Konsekwencją takiego postępowania było zatem zawyżenie kosztów uzyskania przychodów poprzez zawyżenie odpisów amortyzacyjnych o kwotę [...] zł. Organ II instancji zgodził się natomiast z podatnikiem w kwestii odliczenia darowizny na cele kultu religijnego. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 lit.b podstawę obliczenia podatku z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3i art. 28-30, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1 i 2 lub art. 25, po odliczeniu kwot darowizn min na cele kultu religijnego i na działalność charytatywną i opiekuńczą. Natomiast ust. 7 tego artykułu mówi, że wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z tym , że jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, wysokość wydatków na cele wymienione w ust 1 pkt 9 ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie , a mianowicie wydruku komputerowego z transakcji złożonej poprzez usługi bankowości elektronicznej z dnia [...]12.2003 [...], oraz dostarczonego w trakcie postępowania odwoławczego, pisma Banku Zachodniego WBK S.A. jednoznacznie wynika, że dyspozycja przelewu złożona została przez stronę dnia [...]12.2003 r. Jednak ze względu na skrócony czas pracy banku, dyspozycje złożone po godzinie 12 w tym dniu zostały zaksięgowane dopiero pierwszego dnia roboczego tj. [...] 01.2004r. Bank Zachodni WBK S.A. poinformował w piśmie (przedłożonym przez odwołującego), iż składając przedmiotową transakcję nie miał możliwości wycofania oczekującego zlecenia. W związku z powyższym, organ odwoławczy nie ma wątpliwości, iż przedmiotowa darowizna w kwocie [...] zł oraz [...] zł przekazana została na cele kultu religijnego [...] w T. dnia [...] 12.2003 r. i tym samym podatnikom przysługuje prawo do ulgi podatkowej z tego tytułu, na podstawie art. 26 ust.1 pkt 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W sytuacji tej rozliczenie podatku dochodowego za 2003 rok uległo zmianie. W skardze podatnicy domagali się uchylenia powyższej decyzji organu odwoławczego, której zarzucili naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) oraz naruszenie art. 22g ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). W uzasadnieniu podatnicy podali, że T.B. dokonał zakupu samochodu na własne nazwisko i adres prywatny oraz podpisał się pod zawartym na fakturze oświadczeniem, że nabywa go na cele związane z działalnością gospodarczą Powstał stosunek zobowiązaniowy dotyczący dwóch stron: T.B. i Funduszu Leasingowego. Jak wynika z dalszych działań, samochód przeznaczono do celów prywatnych - nie wprowadzono go do ewidencji środków trwałych. Uczyniono to dopiero w dniu [...] maja 2002 r., czyli po ponad 7 miesiącach od jego zakupu. Ustalona została wartość początkowa środka trwałego na podstawie art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W dniu [...] stycznia 2003 roku T.B. dokonał sprzedaży samochodu, która ujęta została w całości w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Na podstawie stosunku zobowiązaniowego między T.B. (występujący w tej transakcji jako osoba fizyczna , a nie przedsiębiorca) a Funduszem Leasingowym. Nie można wywodzić tylko i wyłącznie na tej podstawie skutków podatkowych. Pominięto ważne drugie zdanie zawarte w tym oświadczeniu - że jestem podmiotem uprawnionym do odbioru faktury VAT nie zawierającej numeru NIP. Z logicznego punktu widzenia oświadczenia te wykluczają się, gdyż w przypadku T.B. (osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczy zamieszczenie na fakturze adresu prywatnego oraz brak numeru NIP i wszelkich oznaczeń formy są jedynym możliwymi elementami odróżniającymi zakup prywatny od zakupu na cele związane z działalnością gospodarczą Po raz kolejny należy postawić wniosek, że samochód nie został zakupiony przez firmę A ale przez T.B. - osobę prywatną , co nie jest zabronione prawem. Samochód został wprowadzony do ewidencji środków trwałych [...] 05.2002r. Jest to zgodne z prawem, gdyż to podatnik decyduje jak rozlicza koszty związane z użytkowaniem samochodu. T.B. podjął decyzję o przekazaniu swojego prywatnego samochodu na cele działalności gospodarczej i wprowadził go do środków trwałych. Ewidencja środków trwałych nie została podważona w postępowaniu podatkowym, nie postanowiono jej zarzutu nierzetelności, choć podlega - w myśl ordynacji podatkowej - tym samym rygorom co inne ewidencje. Nie dano jednak wiary zapisom dokonanym przez podatnika. T.B. miał prawo w każdej chwili przeznaczyć określony składnik własnego majątku na cele działalności gospodarczej. Też tak się stało z opisywanym samochodem skoro stał się potrzebny dla celów działalności, to dopełnił tylko warunek jakim jest wpisanie do ewidencji środków trwałych i rozpoczął użytkować samochód w prowadzonej działalności. W chwili zakupu samochodu T.B. nie miał prawa do odliczenia podatku VAT zawartego w jego cenie, gdyż był to zakup "prywatny", nie wpisany wówczas do ewidencji środków trwałych. Wobec tego sprzedaż samochodu jako towaru korzystającego ze zwolnienia z podatku VAT była prawidłowa - przy nabyciu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Prawa tego też nie nabył poprzez późniejsze przeznaczenie samochodu na cele działalności gospodarczej (była to tylko i wyłącznie neutralna wola osoby "prywatnej" i przejawiła się przez wprowadzenie samochodu do ewidencji środków trwałych) po 7 miesiącach od zakupu. Zgodnie z art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dokonano wyceny środka trwałego wprowadzonego do ewidencji środków trwałych. Przepis ten jest dostatecznie jasny, aby zastosować go wprost, bez dokonywania skomplikowanej wykładni. Skoro więc samochód został zakupiony do celów "prywatnych", to jedynym racjonalnym sposobem jego wyceny w chwili przeznaczenia na potrzeby działalności gospodarczej było przyjęcie wartości rynkowej. Zauważalna tendencja w rachunkowości wskazuje na wycena składników majątkowych w wartościach realnych, tak więc postępowanie T.B. było prawidłowe. Odpisy amortyzacyjne, jak też kwoty wykazane po stronie kosztów i przychodów w związku ze sprzedażą samochodu w 2003 r. zostały więc wykazane prawidłowo. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut naruszenia przepisów art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z jasno brzmiącym art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, a do takich podatnik się zalicza, za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Podatnik należy do takich, a więc jego przychodem z tej sprzedaży jest przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Podatnik nabył w dniu [...] 09.2001r. od leasingodawcy samochód ciężarowy [...] za kwotę [...] zł. plus podatek VAT w kwocie [...] zł, razem za kwotę [...] zł. Zwraca uwagę fakt. że wbrew zamieszczonemu na fakturze VAT oświadczeniu, że samochód zakupuje na cele działalności gospodarczej, nie wprowadził bezpośrednio samochodu na stan środków trwałych, a dokonał tego [...] 05.2002 r. Wprowadzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych do ewidencji chroni podatnika przed koniecznością udowadniania organom podatkowym (skarbowym), że nie korzysta on nieodpłatnie z tych składników majątku, co wiąże się z obowiązkiem ustalania przychodów z otrzymanych nieodpłatnych świadczeń, albo że składnik majątku używany w działalności gospodarczej stanowi nie ujawniony wcześniej przychód w naturze. Jest to szczególnie ważne w przypadku osób fizycznych, u których niekiedy trudno oddzielić majątek osobisty od majątku wykorzystywanego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej (por. I. Ożóg "Amortyzacja 2000" , KiK, str. 40-41). Następnie przyjmując jako wartość początkową - zamiast wynikającą z faktury zakupu VAT cenę nabycia - wartość rynkową w kwocie [...] zł. W rezultacie do stycznia 2003 r podatnik błędnie od ceny rynkowej dokonywał odpisów amortyzacyjnych. Skoro w dacie zakupu podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturze VAT, powinien wykonać to prawo. Podatnik sprzedaż tego samochód za kwotę [...] zł. wykazał jako zwolnioną od podatku VAT z art. 7 ust.1 pkt 5 ustawy podatkowej. Jednakże nie mógł kwalifikować sprzedaży samochodu na rzecz osoby trzeciej , jako zwolnionej od podatku VAT z mocy powyższego przepisu. Uzasadniało to określenie podatnikowi podatku należnego w kwocie [...] zł oraz wartości przychodu netto z tytułu tej sprzedaży w kwocie [...] zł., a nie jak przyjął podatnik w kwocie [...] zł. Dlatego zasadne było przyjęcie ustalenia, iż podatnik zawyżył przychód o kwotę [...] zł ( różnica pomiędzy [...] zł , a ceną sprzedaży netto [...] zł). Niezasadny zarzut naruszenia art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem zrozumiale sformułowanym przepisem, tylko wtedy, jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o których mowa w art. 22n ustawy podatkowej, wartość początkowa tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, oraz stanu i stopnia ich zużycia. W sprawie ustalenie ceny nabycia było możliwe na podstawie dowodu z dokumentu - dokumentem tym była faktura VAT nabycia środka trwałego, a wynikającą z niej cenę nabycia należało przyjąć jako wartość środka trwałego (art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym). Wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych odpłatnie, np. kupionych, otrzymanych w wyniku umowy zamiany, umowy barterowej i każdej innej umowy przenoszącej własność za odpłatnością, wyznacza cena nabycia - bez względu na formę realizacji zobowiązania za nabyte składniki. Wartość rynkowa zasadniczo stanowi podstawę ustalania wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, w tym w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób. Tak więc za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy (tj. z uwzględnieniem ewentualnych upustów, bonifikat i innych zmniejszeń ceny), powiększoną o koszty związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty: transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji. Tak ustaloną cenę nabycia zmniejsza się o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w myśl ustawy o podatku od towarów i usług. Jeżeli podatnikowi przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w myśl ustawy o podatku od towarów i usług, a podatnik nie skorzysta z tych uprawnień (np. z powodu własnych zaniedbań) - nie może uwzględnić tego podatku w wartości początkowej środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej. (por. I. Ożóg " Amortyzacja 2000" , KiK, str. 72-73). Dochodem z odpłatnego zbycia składników majątku trwałego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą -w myśl art. 24 ust 2 ustawy - jest różnica pomiędzy przychodem uzyskanym ze sprzedaży, a ich wartością wykazana w ewidencji środków trwałych prowadzonej dla celów stosowania odpisów amortyzacyjnych, powiększona o wartość dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Podatnik dokonał do dnia sprzedaży omawianego środka trwałego odpisów amortyzacyjnych wartości [...] zł, wobec czego kwota nie rozliczonego umorzenia stanowiła [...] zł ([...] zł - [...] zł). Skoro podatnik dokonywał odpisów amortyzacyjnych nie od ceny nabycia , a od ceny rynkowej [...] zł obciążając na dzień jego sprzedaży koszty uzyskania przychodów kwotą [...] zł, przeto zawyżył koszty uzyskania przychodów poprzez zawyżenie odpisów amortyzacyjnych o kwotę [...] zł. W świetle powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd nie uwzględniając skargi, orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło