I SA/Po 959/14

WyrokWSA w Poznaniu2016-09-15

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz, Dominik Mączyński, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wynajęcie powierzchni w lokalu pod automaty do gier, bez posiadania zezwolenia na ich prowadzenie i bez bycia ich właścicielem, może być podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie "urządzania gier" należy rozumieć szeroko i obejmuje ono aktywne działania związane z organizacją i prowadzeniem przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych, w tym udostępnienie lokalu, zapewnienie energii elektrycznej, umożliwienie dostępu do automatów oraz czerpanie z nich korzyści majątkowych. Nie jest przy tym konieczne, aby podmiot był właścicielem automatów. W związku z tym, nawet wynajęcie powierzchni pod automaty i udostępnienie ich graczom może stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.
Stan faktyczny
W toku kontroli celnej stwierdzono obecność automatów do gier w lokalu prowadzonym przez skarżącego, które nie posiadały wymaganych zezwoleń. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył skarżącemu karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący w odwołaniu i skardze argumentował, że nie jest urządzającym gry, ponieważ jedynie wynajął część lokalu firmie trzeciej i nie jest właścicielem automatów. Organy celne utrzymały decyzję w mocy, uznając skarżącego za urządzającego gry.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant ref. staż. Natalia Puchalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę. W dniu [...] czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 t.j. ze zm., dalej jako "O. p."), w związku z art. 2 ust. 5, art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 t.j. z późn. zm., dalej jako "u.g.h."), wymierzył [...] (dalej: skarżący) karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] lipca 2011 r. w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celni ustalili, że w lokalu usługowym [...] mieszczącym się przy ul. [...] w [...], w którym działalność prowadzi skarżący, znajdują się urządzenia [...] bez numerów identyfikacyjnych, bez wymaganego zezwolenia. Funkcjonariusze przeprowadzili eksperyment w celu ustalenia czy urządzenie jest automatem do gry, na którym można uzyskać wygraną, a gra zawiera element losowy. Ustalenia poczynione w toku kontroli stały się podstawą wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na tym automatach poza kasynem gry. Organ ustalił, że wynik gry nie zależy od zręczności gracza – o losowej konfiguracji różnych symboli decyduje oprogramowanie zainstalowane w automacie. W grze brak jest elementów zręczności. Organ stwierdził wobec tego, że gry urządzane przez stronę na automatach [...] są grami wypełniającymi elementy definicji gier opisanych w art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Za urządzającego gry uznano skarżącego. Organ wskazał, że strona nie posiadała zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w formie kasyna gry i w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Wobec powyższego organ uznał, że skarżący podlega karze pieniężnej za urządzanie gier na dwóch automatach. Skarżąca w odwołaniu wnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odwołaniu skarżący wskazał, że nie może być urządzającym gry na przedmiotowych automatach, bowiem nie jest ich właścicielem i nie obsługiwał wskazanych automatów. Skarżący podniósł, że jedynie wynajął kilka metrów kwadratowych powierzchni w swoim lokalu zewnętrznej firmie. Skarżący zgłosił również wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i zwrócenie się do podmiotu prowadzącego księgowość jego firmy o wskazanie, kto był najemcą lokalu w [...] przy ul. [...], a w szczególności, kto prowadził gry na automatach, o których mowa w decyzji i nadesłanie umowy najmu zawartej przez skarżącego z właścicielem automatów. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że gry urządzane na przedmiotowym automacie, były grami w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i ich urządzanie odbywało się z naruszeniem przepisów ustawy. W ocenie organu odwoławczego ustalenia funkcjonariuszy wskazują również, że gry były urządzane w celach komercyjnych, tzn. dla osiągnięcia zysku przez urządzającego. Poza tym urządzenia oferują wygrane pieniężne i rzeczowe w postaci kontynuacji gry za punkty uzyskane w wyniku wygranych. Ustalenia poczynione podczas kontroli potwierdzają również losowy charakter gier. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone w opinii biegłego. Organ odwoławczy wskazał również, że automaty umożliwiały uzyskanie wygranych rzeczowych polegających na kumulowaniu punktów kredytowych zdobytych w wyniku korzystnego układu symboli, które to punkty wykorzystywane były do dalszych gier bez konieczności ponownego zasilania urządzeń środkami pieniężnymi. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że nie może on zostać uznanym za urządzającego gry. Zdaniem organu odwoławczego dowody wskazane w odwołaniu nie wniosą nic do sprawy. Organ podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa również na stronie postępowania, która twierdzi, iż istnieją inne dowody, mające wpływ na wynik sprawy. Niezależnie więc od tego, że dowód zgłaszany przez stronę nie przyczyniłby się do pojawienia się istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych – skarżący, w ocenie organu odwoławczego, mógł przedłożyć organowi umowę najmu powierzchni, a nie obligować go do jej pozyskania. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut braku notyfikacji przepisu art. 89 ustawy o grach hazardowych. Przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie należy bezpośrednio utożsamiać z art. 14 ust. 1 tej ustawy, brak jest bowiem w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. odniesienia do art. 14 ust. 1 u.g.h. Zdaniem organu przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. odnosi się do tych podmiotów, które działają legalnie, tzn. na podstawie zezwolenia, po wygaśnięciu którego będą musiały przenieść swoją działalność do kasyn gry. W ocenie organu II instancji przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w przedmiotowej sprawie nie podlegały obowiązkowi notyfikacji. Zdaniem organu odwoławczego na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut podwójnej karalności. Niezasadny był również zarzut niezawieszenia postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny. W ocenie organu zawieszenie przedmiotowego postępowania nie było konieczne. Z uwagi na powyższe Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości decyzji organu I instancji. W skardze z dnia [...] września 2014 r. strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jednocześnie zarzucając naruszenie: 1) błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że to [...] urządzał gry na automatach w lokalu w [...] przy ul. [...], podczas gdy w zgromadzonym w przedmiotowej sprawie materiale dowodowym brak jest dowodu wskazującego na to, że [...] w ogóle wiedział o wstawieniu do ww. lokalu automatów, nie mówiąc już nawet o urządzaniu na nich gier, 2) rażące naruszenie prawa materialnego, a to art.89 ustawy o grach hazardowych, poprzez przyjęcie, że wynajęcie kilku metrów kwadratowych powierzchni w lokalu wyposażonego w energię elektryczną wypełnia znamiona "urządzania gier", 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art.180 §1, art.187 §1, art. 229 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, wyrażające się zaniechaniem dopuszczenia szeregu dowodów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności dowodu z przesłuchania [...], [...] oraz dowodu z przesłuchania strony, a także innych dowodów mających istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie, jak choćby dowodu z dokumentacji księgowej firmy [...], na okoliczność ustalenia, czyją własność stanowiły automaty wymienione w zaskarżonej decyzji i kto urządzał na nich gry w lokalu w [...] przy ul. [...], 4) naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13.12.2007 r., zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 203, poz. 1569) oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych, która została uchwalona z pominięciem procedury notyfikacji, a zatem w sposób bezprawny i jako taka nie obowiązuje, 5) obrazę przepisów art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją, 6) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 201 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd (Trybunał Konstytucyjny). W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Rozpoczynając rozważania prawne w poddanej sądowej kontroli sprawie należy zauważyć, że najdalej idącym z zarzutów skargi jest zarzut oparcia zaskarżonego aktu na przepisach art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612 t.j. ze zm. – dalej w skrócie: "u.g.h.") stanowiących w ocenie skarżącej przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE nr 204 poz. 37 ze zm. – dalej w skrócie: "dyrektywa 98/34/WE"). Konsekwencją takiego charakteru przepisów u.g.h., w ocenie strony skarżącej jest ich bezskuteczność przez co wskazane przepisy nie mogą znaleźć zastosowania i stanowić podstawy wymierzania kar pieniężnych. Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Stosownie z kolei do postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100 % uzyskanej wygranej (pkt 3). Z uwagi na treść art. 90 ust. 1 u.g.h., kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa. Stosownie do postanowień art. 91 u.g.h., do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 1 u.g.h, urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Odnosząc się do spornego, a zarazem kluczowego z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy zagadnienia, czy art. 89 u.g.h., stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 [dostępną pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – stanowiący podstawę wydania poddanego sądowej kontroli aktu – nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Przepis ten może zatem stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h. Powołana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że z treści przytoczonego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować [por.: wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14, dostępny pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie – wbrew zarzutom skargi – przepis art. 89 u.g.h., nie stanowił przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, organy podatkowe były zobowiązane prowadzić postępowanie w przedmiocie nałożenia kary finansowej przewidzianej tym przepisem. W rezultacie nie jest uzasadniony zarzut dotyczący naruszenia art. 56 TFUE. Wbrew twierdzeniom skargi przepis art. 89 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, może być zatem skutecznie stosowany i stanowi sankcję w przypadku urządzenia gier na automatach poza kasynem gry. Nie można w konsekwencji uznać, że żaden przepis szczególny nie zabrania prowadzenia w sposób swobodny działalności gospodarczej polegającej na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry. Oceny Sądu w niniejszej sprawie nie zmieniają również podnoszone przez skarżącego wątpliwości co do zgodności z Konstytucją niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych, co stało się podstawą pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego do Trybunału Konstytucyjnego. Pytanie NSA dotyczyło przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Trybunał Konstytucyjny nie podzielił wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzając w wyroku z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne z art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skarżącego, że nie może on być uznany za urządzającego gry na przedmiotowych urządzeniach. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "urządzającego gry", w celu identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za delikt polegający na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. Nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy podmiot ten legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić należy więc, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., nie zaś karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., o sygn. akt I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., o sygn. akt II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., o sygn. akt II SA/Sz 439/15; dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu uznanie danego podmiotu za "urządzającego gry" w rozumieniu analizowanego tu przepisu, każdorazowo wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym ustalenia, czy osoba taka lub podmiot podejmował czynności, polegające m.in. na opisanych powyżej aktywnych działaniach, wskazujących na istotny udział w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych. Zdaniem Sądu, o takich zachowaniach niewątpliwie można mówić w przypadku skarżącego [...]. Skarżący był właścicielem punktu, w którym podczas kontroli stwierdzono automaty do gier i zatrudniał pracownika obsługującego ten punkt. Z powyższego wynika, że skarżący udostępnił powierzchnię w swoim lokalu pod automaty do gry. Co więcej, czerpał z urządzeń korzyści majątkowe. Swoim zachowaniem skarżący udostępnił lokal do zainstalowania urządzeń i zaopatrzenia go w energię elektryczną, przystosowania go do tego rodzaju działalności, następnie umożliwił dostęp do automatów nieograniczonej liczbie graczy, wyczerpując tym samym desygnaty pojęcia "urządza". Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że nie jest on właścicielem urządzeń podkreślić należy, że nie jest konieczne, aby skarżący był właścicielem urządzeń, żeby można było go uznać za urządzającego gry na automatach. Warunkiem uznania, że skarżący ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest bowiem stwierdzenie, że podejmował on jakiekolwiek czynności związane z urządzaniem gier, a nie przypisanie mu statusu właściciela automatów. W świetle powyższego Sąd uznał, że organy celne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, przez zastosowanie wobec skarżącego art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. O uznaniu strony za podmiot urządzający gry na automacie jednoznacznie świadczy jej udział w procesie urządzania gier na automacie. Mając na uwadze całokształt ustalonych w sprawie okoliczności organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że skarżący był podmiotem urządzającym gry na przedmiotowym automacie, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Na uwzględnienie nie zasługiwał natomiast zarzut skarżącego, że pojęcie "urządzania gier" organy utożsamiły z wynajęciem kilku metrów powierzchni użytkowej. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia reguł postępowania dowodowego. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonano w tej sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Ocena ta została dokonana z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego oraz została poparta przekonującą argumentacją. W toku postępowania oraz w skardze skarżący podnosił, że nie jest urządzającym gry na automatach, albowiem nie jest ich właścicielem, a automaty zostały wstawione do lokalu na podstawie umowy najmu. Skarżący zaś wskazywał, że nie wie z kim została zawarta ta umowa. W kontekście czynionych zarzutów zauważyć należy, że z art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. jednoznacznie wynika, iż główny ciężar dowodzenia obciąża organ podatkowy. Nie oznacza to jednak, że obowiązek poszukiwania i przedstawiania dowodów, co do okoliczności istotnych w sprawie, spoczywa wyłącznie na organach podatkowych. Wskazać należy, że "generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić" (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2000 r., I SA/Ka 960/98, POP nr 3/2001, poz. 69). Pogląd taki potwierdza również doktryna. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że "ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania, która twierdzi, iż istnieją inne dowody (mające wpływ na wynik sprawy) niż zawarte w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego" i dodaje, że jeżeli "strona nie zgadza się z ustaleniami organu podatkowego, może przedstawić dowody popierające własne stanowisko. Dowód przeprowadzać mają bowiem nie tylko organy podatkowe, lecz także strony postępowania. Wobec tego ciężar dowodu musi spoczywać na każdym, kto formułuje swoje twierdzenia" (vide A. Hanusz "Strony postępowania podatkowego a ciężar dowodu", PP nr 9, s. 49). Tak więc skoro skarżący nie wskazał żadnych twierdzeń na poparcie tezy, że nie jest on urządzającym gry brak jest podstaw do domagania się od organów podatkowych prowadzenia nieograniczonego i niekończącego się postępowania dowodowego w tym zakresie. Wątpliwości jednocześnie budzą twierdzenia skarżącego, że nie wiedział on o zawarciu umowy najmu i nie zna podmiotu, z którym ta umowa została zawarta. Skarżący jako właściciel firmy powinien mieć dostęp do takich informacji. Skarżący nie wyjaśnił też, dlaczego oczekuje od organu, aby zwrócił się do podmiotu prowadzącego jego księgowość w celu uzyskania powyższych danych, a nie mógł sam przedstawić wskazanej przez siebie umowy najmu. Marginalnie należy wskazać, że wykazanie przez skarżącego, iż inny podmiot urządzał gry na przedmiotowych automatach nie mogło zwolnić go z ponoszenia odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Trzeba bowiem podkreślić, że nawet wykazanie, że inny podmiot urządzał gry na przedmiotowych urządzeniach nie zwalnia od odpowiedzialności skarżącego. Nie jest bowiem wykluczone, aby za urządzanie gier odpowiedzialne były dwa podmioty, które w tym zakresie współpracowały. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za prawidłowe ustalenie przez organy celne podstawy faktycznej zaskarżonych rozstrzygnięć i przyjął je jako własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia, w ramach sądowej kontroli zaskarżonej decyzji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt II FPS 8/09; dostępna na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut niezawieszenia postępowania do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny. Należy bowiem wskazać, że w odpowiedzi na pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Trybunał Konstytucyjny wydał w dniu 21 października 2015 r. wyrok w sprawie o sygn. akt P 32/12, w którym wskazał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.), są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w toku postępowania prowadzonego w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Organy nie dopuściły się żadnych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd przyjął, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło