I SPP/Po 166/21

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Michał Ilski po rozpoznaniu w dniu 03 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy we wskazanym powyżej zakresie. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy spółka podniosła, że jej obecna sytuacja nie pozwala jej na zaspokojenie kosztów sądowych. Zwrócono uwagę na poniesienie przez skarżącą straty oraz pogorszenie sytuacji z uwagi na stan epidemii. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego to [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok to [...] zł. Za ostatni rok obrotowy osiągnięto stratę w kwocie [...]zł. Skarżąca oświadczyła przy tym, że nie posiada środków na rachunku bankowym, które umożliwiłyby zaspokojenie kosztów sądowych. Zarządzeniem z 07 grudnia 2021 r. wezwano skarżącą do udzielenia dodatkowych wyjaśnień oraz przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację. Wezwanie wystosowane na podstawie wskazanego zarządzenia doręczono skarżącej 13 grudnia 2021 r. Do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie udzielono odpowiedzi na żadne z pytań postawionych we wskazanym zarządzeniu. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy okazał się bezzasadny. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Strona, która chce skorzystać z prawa pomocy powinna podać we wniosku okoliczności wskazujące na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w postępowaniu sądowym oraz z własnej inicjatywy bądź też na wezwanie referendarza sądowego przedstawić dowody potwierdzające taki stan rzeczy. Zawarty w art. 246 § 2 p.p.s.a. zwrot "może" świadczy zaś o tym, że przyznanie prawa pomocy wskazanym w tym przepisie podmiotom ma charakter uznaniowy. Wystąpienie przesłanki braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania daje referendarzowi sądowemu prawo, nie zaś obowiązek przyznania prawa pomocy. Skarżąca nie zdołała wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić należy, że nie udzielono odpowiedzi na żadne z pytań postawionych w zarządzeniu z 07 grudnia 2021 r. W kontekście tego rodzaju zachowania należy wskazać, że gdy sąd bądź referendarz sądowy, w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji wnioskodawcy, wzywa go do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, tj. korzysta z trybu przewidzianego w art. 255 p.p.s.a., wnioskodawca powinien uczynić zadość takiemu wezwaniu, a nie może go realizować wybiórczo czy w sposób niedokładny, a tym bardziej ignorować. Uchylając się od pełnej współpracy z sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy [tak: postanowienie NSA z 23 lipca 2014 r., II GZ 393/14]. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy [tak: postanowienie NSA z 7 lutego 2014 r., I OZ 67/14]. Konkludując należy stwierdzić, że skarżąca na skutek nieprzedłożenia żądanych dokumentów oraz nieudzielenia żądanych wyjaśnień nie zdołała wykazać okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Na skutek nieprzedstawienia żadnego z żądanych dokumentów argumentację wniosku o przyznanie prawa pomocy należało uznać za całkowicie gołosłowną. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2, w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.