II SA/Po 10/25

Dnia 19 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2025 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 października 2024 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dodatku węglowego postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. (tożsama data złożenia w Biurze podawczym Samorządowego Kolegium Odwoławczego) J. K. (zwany dalej "skarżącym"), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której kwestionuje decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwanego dalej "SKO"). Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 5 listopada 2024 r. (k. [...] akta administracyjnych SKO). W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie jej. Organ odniósł się do merytorycznej strony skargi. Ponadto w toku postępowania sądowoadministracyjnego ujawniono, że skarżący nie wskazał swojego numeru PESEL. Przewodnicząca Wydziału II tut. Sądu wezwała skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jego numeru PESEL w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia ww. braku skargi zostało doręczone w dniu 24 stycznia 2025 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia, skarżący nie nadesłał żądanego numeru PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu: "Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym." Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a.: "Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a." W przypadku decyzji administracyjnej, tak jak w niniejszej sprawie, skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia jej stronie skarżącej. Należy zaznaczyć, że SKO prawidłowo poinformowało skarżącego o zasadach i trybie wniesienia skargi do tut. Sądu zamieszczając stosowną adnotację w pouczeniu zaskarżonej decyzji (k. [...] akt administracyjnych SKO). Mając na względzie to, że decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 5 listopada 2024 r. (wtorek), co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. [...] akt administracyjnych SKO), ta data otworzyła 30-dniowy termin do wniesienia skargi licząc od dnia następującego, tj. 6 listopada 2024 r. (computatio civilis). Mając na względzie metodykę obliczania terminów, zgodnie z przepisami prawa cywilnego (art. 83 § 1 p.p.s.a.), upływ terminu do wniesienia skargi nastąpił z dniem 5 grudnia 2024 r. (czwartek). Skarga została wniesiona osobiście do Biura Podawczego SKO w dniu 9 grudnia 2024 r., co wskazują stosowne adnotacje na skardze (k. [...] akt sądowych). Co więcej, sama skarga została sporządzona tego dnia, a więc już po upływie terminu do jej wniesienia. Została ona bowiem opatrzona tożsamą datą, jak data jej złożenia w Biurze Podawczym SKO. Sąd w składzie orzekającym nie ma więc wątpliwości, że skarga została wniesiona przez skarżącego po upływie terminu przewidzianym w art. 53 § 1 p.p.s.a. Wniesienie skargi cztery dni po upływie terminu do jej wniesienia oznacza, że skarga została wniesiona po terminie, co z kolei wyczerpuje przesłankę jej odrzucenia. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Upływ jego sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny wniesioną skargę odrzuca się na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 2458/11, dostępne w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 1125473). Niezależnie od powyższych okoliczności, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Przepis art. 46 § 1 p.p.s.a. stanowi, że każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Ponadto, stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Wymieniony element pisma (numer PESEL skarżącego) stanowi wymóg formalny skargi w postępowaniu sądowym, którego brak podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przypadkiem, w którym ustawa, tj. p.p.s.a., stanowi inaczej jest właśnie art. 58 § 1 p.p.s.a. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego w postaci numeru PESEL skarżącego wraz z prawidłowym pouczeniem zostało doręczone skarżącemu osobiście w dniu 24 stycznia 2025 r. (k. [...] akt sądowych), gdyż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis skarżącego. Dzień 24 stycznia 2025 r. otworzył więc siedmiodniowy termin do spełnienia obowiązku, wynikającego z wezwania. Ten zaś termin upłynął bezskutecznie z dniem 31 stycznia 2025 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia nie uzupełniono ww. braku. Sąd w składzie orzekającym podkreśla, że w najnowszym orzecznictwie przyjęto, iż numer PESEL, pomimo braku skomplikowania tej przesłanki formalnej skuteczności wniesienia skargi, jest w pełni równoważnym wymogiem pierwszego pisma procesowego i jego nie doręczenie, pomimo skutecznego wezwania, musi skutkować odrzuceniem skargi (por. uchwałę NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, dostępną w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych [zwanej dalej "CBOSA"] na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi, mimo stosownego wezwania, to wypełnione zostały przesłanki do odrzucenia jego skargi, gdyż nie można jej nadać dalszego biegu. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi skutkuje jej odrzuceniem niezależnie od tego, jaki to brak formalny (zob. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt II SA/Po 621/21, dostępne w CBOSA). Mając na względzie imperatywny charakter przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a także fakt, że ziściła się wskazana przesłanka, Sąd nie może podjąć innego rozstrzygnięcia, gdyż jest związany powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zaistnieniu dwóch okoliczności uzasadniających odrzucenie skargi – uchybienie terminowi do wniesienia skargi oraz nieusunięcie braku formalnego. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.