II SA/Po 1000/18
WyrokWSA w Poznaniu2019-05-30
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy przyznawany na podstawie art. 40 ustawy o pomocy społecznej z tytułu zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej ma charakter odszkodowawczy i czy powinien pokrywać wszelkie straty poniesione w wyniku takiego zdarzenia?Ratio decidendi
Zasiłek celowy przyznawany na podstawie art. 40 ustawy o pomocy społecznej z tytułu zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie stanowi pełnej rekompensaty za poniesione straty. Jego celem jest zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych w trudnej sytuacji, a nie pokrycie wszystkich kosztów remontu czy naprawy uszkodzonego mienia. Organy administracji mają ograniczony budżet i muszą priorytetyzować potrzeby.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. M. ubiegała się o zasiłek celowy z tytułu zdarzenia losowego (nawałnicy). Organ I instancji przyznał jej zasiłek w określonej kwocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji przyznał zasiłek w innej kwocie. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając błędy merytoryczne i formalne, w tym nieuwzględnienie rzeczywistych strat i brak wyceny szkód przez rzeczoznawcę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę
Decyzją z dnia [...], nr [...] Burmistrz Gminy J. przyznał W. M. pomoc finansową w kwocie [...] zł w formie zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego z przeznaczeniem na usunięcie skutków zdarzenia posiadającego znamiona klęski żywiołowej.
Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. analizując dokumentację zgromadzoną w sprawie z odwołania W. M. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji stwierdzając, że organ I instancji dopuścił się naruszenia jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego uregulowanej w art. 10 kpa tj. zasady czynnego udziału w postępowaniu. Kolegium wskazało, że w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że odwołująca poniosła następujące straty: wybite okna w ilości [...] sztuk, konieczność wymiany dachu - [...] m², uszkodzone drzwi balkonowe, zalane sufity i stropy, zniszczone rynny. Jednocześnie stwierdzono, że skala ujawnionych uszkodzeń budynku została uznana za na tyle dużą, że kwota przyznanego zasiłku celowego jedynie w niewielkim procencie pokrywa koszty remontu. Natomiast organ I instancji nie uzasadnił przyznania zasiłku celowego w kwocie [...] tys. zł. Jednocześnie zbrakło jakiegokolwiek odniesienia do dokumentacji zgromadzonej w sprawie: między innymi oceny uszkodzenia budynku dokonanego przez inspektora budowlanego oraz faktur doręczonych przez stronę. Nie sposób zatem było ocenić co organ I instancji wziął pod uwagę przyznając pomoc w określonej w decyzji kwocie.
Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Burmistrz Gminy J., działając na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej jako K.p.a, art. 106 ust. 1, art. 40 ust. 2, 3 w związku z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2018 r., poz. 700) oraz na podstawie na podstawie Zarządzenia Nr 1/87/2004 Wójta Gminy J., z dnia 17 maja 2004 r. w sprawie upoważnienia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej, po ponownym rozpatrzeniu wniosku W. M., o przyznanie zasiłku celowego na przeciwdziałanie i usunięcie skutków zdarzenia posiadającego znamiona klęski żywiołowej, przyznał wnioskodawczyni zasiłek celowy w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] doszło do uszkodzeń w budynku mieszkalnym W. M., która zgłosiła następujące straty i uszkodzenia: [...] okien; konieczność wymiany dachu; uszkodzone drzwi balkonowe; zalane sufity i stropy; zniszczone rynny. Budynek ma prawie [...] lat i wymaga generalnego remontu oraz nakładów finansowych. Nadzór budowlany Starostwa powiatowego w J. oszacował straty na [...]. W.M. złożyła kosztorys prac dotyczących rozbiórki oraz wykonania nowej więźby dachowej wraz z pokryciem na budynku mieszkalnym, jednak nie posiadał on daty sporządzenia oraz żadnych informacji, że dotyczy on prac po nawałnicy z sierpnia 2017 roku. Ponowny rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadzony w [...] roku nie przyniósł nowych dowodów w sprawie. W. M. wraz z rodziną - rodzicami i bratem, zamieszkuje w uszkodzonym budynku, ale zamieszkuje jego jedną część, gdyż pozostała od ok. [...] lat nie nadaje się do użytku z uwagi na brak stropów, posadzek, gdyż podłogą jest tzw. "klepisko". Natomiast część budynku nie nadaje się do użytku z innych powodów niż nawałnica z [...] roku. Strona dostarczyła część rachunków na kwotę [...] zł. Nie zostały też dostarczone żadne nowe faktury, bądź rachunki czy też jakiekolwiek inne dokumenty potwierdzające wydatki w związku z uszkodzeniami i stratami poniesionymi w trakcie nawałnicy. W. M. nie pojawiła się na wezwanie do osobistego stawiennictwa, w celu zgłoszenia dowodów i złożenia wyjaśnień w sprawie o przyznanie pomocy finansowej w związku ze stratami poniesionymi w wyniku nawałnicy. W wyniku ponownie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu [...] roku w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej rodziny wnioskodawczyni, zgodnie z obowiązującymi przepisami, ustalono, że W. M. obecnie nie pracuje, jej ojciec M.M. także nie pracuje zawodowo, lecz korzysta ze świadczeń rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz ma opłacane ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz zdrowotne, a matka T.M. pracuje zawodowo i osiąga dochód ustalony na podstawie umowy o pracę na czas określony w kwocie [...] zł brutto. Z informacji podanych o posiadanych dochodach, wynika iż rodzina nie spełnia kryterium dochodowego, tj. [...] zł w myśl art. 8, ust 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej - zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. W. M. zamieszkuje w domu jednorodzinnym, który w części należy do jej rodzeństwa, tj. siostry S.M. i I. M. W wywiadzie środowiskowym wnioskodawczyni nie wskazała iż nieruchomość, która poniosła straty w trakcie nawałnicy, nie jest tylko i wyłącznie jej własnością, lecz współwłaścicielkami są również jej siostry. Biorąc powyższe pod uwagę powyższe okoliczności organ uznał, że przyznana W. M. pomoc w kwocie [...] zł jest jak najbardziej adekwatne do poniesionych przez nią strat.
W. M. wniosła w dniu [...] r. odwołanie od decyzji podnosząc, że sporządzony przez technika budowlanego K. K. kosztorys budowlany wskazuje jakie prace powinny być wykonane w zamieszkiwanym przez nią budynku i jaki jest koszt ich wykonania. Ponadto w piśmie z dnia [...] r. będącym uzupełnieniem do odwołania strona zakwestionowała możliwości wydania decyzji w tak specjalistycznej sprawie przez Kierownika GOPS, twierdząc iż nie mogła zapoznać się z oceną uszkodzeń budynku spowodowanych działaniem zjawisk atmosferycznych w sierpniu 2017 r. W. M. zakwestionowała wysokość przyznanej pomocy twierdząc, że w wyniku nawałnicy, która miała miejsce w dniu [...]. doszło do zalania jej mieszkania, uszkodzenia budynku i zniszczenia jego wyposażenia a koszty remontu są niewspółmiernie wyższe od kwoty przyznanej pomocy.
Decyzją dnia [...], sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium nie zanegowało, że wydatki, na remont całego budynku, którego strona jest jedynie współwłaścicielem mogą być wyższe aniżeli przyznana pomoc, ale zwróciło uwagę, że trzeba mieć na uwadze ograniczone środki finansowe organów administracji, podczas gdy odwołująca jest jedną z wielu, którzy występują o przyznanie pomocy w formie zasiłków celowych. Organ I instancji nie był i nie jest w stanie zaspokoić w pełni wszystkich wniosków o przyznanie takiej pomocy. Ponadto strona przy ponownym rozpoznaniu spraw miała zapewniony czynny udział w każdym jego stadium i mogła zaznajomić się z protokołem oszacowania szkód sporządzonym przez wykwalifikowanych pracowników nadzoru budowlanego. Ponadto zabrakło uzasadnienia do przyznania zasiłku celowego na usunięcie szkód w całym budynku jednemu współwłaścicielowi, w sytuacji gdy pozostali o taką pomoc nie wystąpili.
Pismem z dnia [...] roku W. M. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] wskazując, że zawiera szereg błędów zarówno merytorycznych jak i formalnych i jest nie do przyjęcia, jest niesłuszna i niesprawiedliwa, a przed wszystkim krzywdząca.
Pismem procesowym z dnia [...] roku, pełnomocnik procesowy W. M. sprecyzował, że skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez:
- nieuwzględnienie w dostateczny sposób skutków faktycznych strat jakie poniosła Skarżąca na remont nieruchomości w związku z nawałnicą jaka miała miejsce w dniu 11 sierpnia 2017 roku,
- braku przeprowadzenia wyceny strat w przedmiotowym budynku mieszkalnym - dokonanym przez rzeczoznawcę budowlanego (brak zlecenia przeprowadzenia takiej wyceny przez organ),
- brak dostatecznego uwzględnienia wyceny opinii rzeczoznawcy jaką organowi przedłożyła skarżąca przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
W związku z podniesionymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem pełnomocnika udzielona Skarżącej pomocy w kwocie [...] zł była zdecydowanie zbyt niska i nie znajduje odzwierciedlenia w okolicznościach faktycznych sprawy. Skarżąca zakwestionowała także niski procent zniszczenia określony przez powiatowy inspektor budowlany na [...]. Skarżąca zakwestionował również uznanie przez organ, że przedstawiła wyłącznie: rachunki faktury na remont w wysokości [...] zł, co jest kwotą niższą niż kwota zasiłku, gdyż pracownik administracji odmówił przyjęcia pozostałych faktur oraz niektórych rachunków. Skarżąca nie została przesłuchana na tę okoliczność przez organ. Skarżąca i jej rodzina poniosła ponadto koszty zakupu [...] ton żwiru (około [...] zł). Inne koszty rodzina pokrywa w takich odstępach czasu na jakie pozwalają finanse rodziny. Kwota zasiłku celowego w całości będzie przeznaczona na konieczny remont. Skarżąca będzie zmuszona do wymiany dachu, który cały czas przecieka, ale że jest to tak wysoki koszt nie jest w stanie w tej chwili bez pomocy finansowej organu tego remontu wykonać. Organ w ogóle nie wziął pod uwagę, że całkowitemu zniszczeniu uległo cale wyposażenie domu. W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji, ustalenie rzeczywistych rozmiarów szkód w nieruchomości i przyznania Skarżącej adekwatnej kwoty zasiłku celowego, które zdaniem Skarżącej powinno wynosić [...] zł zamiast kwoty [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz. U. z 2018 r. poz. poz. 1302 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena zgodności z prawem poddanych kontroli Sądu decyzji administracyjnych według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że nie doszło do naruszenia prawa w takim stopniu, które by skutkowało ich uchyleniem.
Podstawę prawną orzekania w tej sprawie stanowił art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. t.j. z 2018 roku, poz. 1508), dalej jako u.p.s. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania zaskarżonej decyzji, zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej - jak stanowi ust. 2 art. 40 u.p.s. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi - ust. 3 art. 40 u.p.s. Zwrócić zatem należy szczególną uwagę na istotę i cel tej formy pomocy społecznej. Z przepisu art. 40 u.p.s. wynika, więc że oprócz pomocy udzielanej osobom najuboższym, znajdującym się w trudnych dla nich do przezwyciężenia warunkach, ustawa o pomocy społecznej stwarza także możliwości udzielenia pomocy osobom, które zostały dotknięte skutkami wypadków losowych czy klęski żywiołowej niezależnie od wysokości dochodu. W przypadku klęski żywiołowej straty poniesione przez rodzinę lub osobę samotną są bowiem z reguły znacznych rozmiarów i w związku z tym osoby, które nawet posiadają pewien status majątkowy, nie są w stanie własnym tylko działaniem, zapewnić sobie oraz rodzinie zaspokojenia podstawowych potrzeb. Zatem przedmiotowe świadczenie w takim przypadku spełnia funkcję quasi wyrównania poniesionej straty. (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 521/13, (LEX nr 521651064). Zasiłek celowy z art. 40 u.p.s., podobnie jak zasiłek celowy z art. 39 ust. 1 u.p.s. jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola nie obejmuje celowości wydatkowania środków, jakimi dysponuje pomoc społeczna, lecz wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy organ nie nadużył uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 107/11). W orzecznictwie sadów administracyjnych wielokrotnie podkreśla się, że pomoc udzielana w przypadku klęski, na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s. winna być skierowana do osób zamieszkujących w lokalach mieszkalnych lub domach, które uległy zniszczeniu bądź uszkodzeniu, wskutek czego osoby te znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, jakiej nie są w stanie same, przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości przezwyciężyć. W licznych rozstrzygnięciach wydawanych w przedmiocie pomocy finansowej udzielanej na podstawie art. 40 u.p.s. wskazuje się na dwie zasadnicze kwestie. Po pierwsze, zasiłek celowy z art. 40 ust. 1 ustawy nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane zdarzeniem losowym. Nie stanowi też zadośćuczynienia ze strony Państwa, które nie ma obowiązku zapewnić pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej w wyniku klęski. Takie funkcje spełniają organy ubezpieczeniowe pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy (por. NSA w wyrokach: z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2216/14, z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2846/13, z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 880/12, z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 913/12, WSA we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 565/14, publ. CBOSA). Po drugie, przepis art. 40 ustawy nie może być realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy powinny zatem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Pomoc w postaci zasiłku celowego z art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ma zatem służyć obywatelom w najcięższych sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie (tak NSA w wyroku z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2216/14).
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że orzekające w niniejszej sprawie organy podjęły prawidłowe rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie organy administracji zebrały materiał dowodowy w sprawie i na jego podstawie wydał decyzję z dnia [...] r. [...] przyznającą W. M. zasiłek celowy w kwocie [...] zł. W tym przypadku organy w sposób bardzo szczegółowy uzasadniły swoje rozstrzygniecie. Ponadto zapewniły skarżącej W. M. czynny udział w postępowaniu. Organ I instancji stwierdził między innymi, że: - wnioskodawca jest jedynie współwłaścicielem budynku przy ul. [...] w J., budynek ten powstał w [...] r. i z uwagi na jego wiek i stan techniczny wymagał generalnego remontu na długo przed wystąpieniem huraganu w dniu [...] r.; - nawałnica wyrządziła szkody w miejscu gdzie rodzina wnioskodawcy zgłaszała już wcześniej potrzebę naprawy i na ten cel otrzymała pomoc z GOPS- między innymi na wymianę okien; - stan techniczny dachu budynku był w złym stanie przed wystąpieniem nawałnicy a drzwi balkonowe zostały uszkodzone w części domu nieużytkowanej przez rodzinę; - strona wraz rodziną tj. rodzicami i bratem zamieszkują tylko w części uszkodzonego budynku, gdyż pozostała od wielu (około 10 lat) nie nadaje się do użytkowania (brak stropów, posadzek, podłogą jest tzw. klepisko) - stan taki nie jest wynikiem nawałnicy z [...] roku - powiatowy inspektor budowlany stwierdził, że procentowy udział uszkodzenia/zniszczenia budynku wynosi zaledwie 0,5% co świadczy o złym stanie budynku przed nawałnicą; - kosztorys robót budowlanych niezbędnych do wykonania przedstawiony przez stronę nie posiadał daty jego sporządzenia oraz nie sposób było ustalić, czy jest to kosztorys naprawy uszkodzeń powstałych w wyniku nawałnicy z dnia [...] r.; - wnioskodawca przedstawiła rachunki jedynie na kwotę [...] zł co jest kwotą niższą od wysokości przyznanego zasiłku celowego; - w wyniku wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] r. ustalono, że współwłaścicielami budynku są również siostry wnioskodawcy tj. S. i I. M., w budynku wymieniono wszystkie okna, jednakże strona nie przedstawiła żadnych rachunków obrazujących koszty poniesione z tego tytułu, strona jak również jej ojciec nie pracują zawodowo, czyni to jedynie matka strony.
Mając na uwadze treść art. 40 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej organ I instancji uznał, że w sytuacji zaistniałego zdarzenia i zniszczenia dorobku rodziny zasadne było przyznanie przez organ pierwszej instancji pomocy celowej w kwoce [...] zł. W odniesieniu do zebranych informacji organy administracji wyraźnie określiły okoliczności z powodu których uznały dlaczego uznały kwotę przyznanego zasiłku w wysokości [...] zł za adekwatną względem udokumentowanych uszkodzeń budynku oraz względem środków posiadanych przez organ I instancji. Przy określeniu wysokości zasiłku wzięto pod uwagę możliwość funkcjonowania we własnym mieszkaniu, pilne prace, lub zakupy, które trzeba wykonać, by móc zaspokajać niezbędne potrzeby bytowe, straty i potrzeby w gospodarstwie domowym, czy w poszkodowanej rodzinie dzieci będą mogły podjąć lub kontynuować naukę, czy jest możliwość zapewnienia opieki medycznej i zakupu leków dla poszkodowanych. Jak ustalono w trakcie prowadzenia czynności służbowych, nie było braku możliwości zamieszkania we własnym domu, zapewniona była opieka medyczna i można było prowadzić gospodarstwo domowe, gdyż nie była zagrożona podstawowa egzystencja członków rodziny. Organ podkreślił, że musi przestrzegać przepisów prawa i szczegółowo rozpatrywać indywidualnie każdą sprawę i wszelkie okoliczności sprawy badać wnikliwie. W tych okolicznościach zasadnie uznano iż przyznanie zasiłku celowego na przeciwdziałanie i usunięcie skutków zdarzenia posiadającego znamiona klęski żywiołowej w kwocie [...] zł jest wskazane i uzasadnione oraz adekwatne do sytuacji finansowej.
Na gruncie przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że organy trafnie uznały, że stwierdzony przez nie stan faktyczny nie upoważnia do udzielenia skarżącej wnioskowanej przez nią pomocy w wyższej kwocie. Swoje stanowisko przekonująco uzasadniły, nie przekraczając, w ocenie Sądu, uznania administracyjnego. Przedmiotowy zasiłek celowy, który służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb w najcięższych sytuacjach życiowych nie musi być przyznany na usunięcie wszelkich szkód wyrządzonych w ramach zdarzenia losowego. Podkreślenia w tej sytuacji wymaga, że w przypadku postępowań w sprawach dotyczących pomocy społecznej brak jest podstaw do dokonywania ustaleń faktycznych w oparciu o opinię rzeczoznawcy bowiem postępowanie w sprawie zasiłku celowego, jak już wyżej wskazano, nie ma charakteru odszkodowawczego, a służy niesieniu pomocy w związku z wystąpieniem trudnej sytuacji życiowej, której nie trzeba oceniać przez pryzmat wiadomości specjalnych. Nie zasługuje tym samym na aprobatę zarzut skarżącej dotyczący braku przeprowadzenia wyceny strat w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Nie było również potrzeby przeprowadzania szczegółowej wyceny strat poniesionych w budynku skarżącej wobec nierekompensacyjnego charakteru jaki posiada zasiłek celowy przyznawany przez organy administracji w sytuacji zdarzeń losowych. Nie było również podstaw do szczegółowego odnoszenia się do kosztorysu budowlanego wskazującego jakie prace powinny być wykonane w zamieszkiwanym budynku i jaki jest koszt ich wykonania. Wbrew stanowisku skarżącej organ administracji nie musiał w tym względzie posiadać specjalistycznej wiedzy aby zapoznać się z oceną uszkodzeń budynku spowodowanych działaniem zjawisk atmosferycznych w [...] roku. Jednocześnie organ wyraźnie zaakcentował, że wydatki na remont całego budynku, którego strona jest jedynie współwłaścicielem mogą być wyższe aniżeli przyznana pomoc i dostrzeżono, że organy administracji dysponują ograniczonymi środkami finansowymi na cel związane z pomocą społeczną. Natomiast W.M. jako osoba, która niewątpliwie ucierpiała w wyniku nawałnicy jaka miała miejsce w dniu [...] roku, pozostawała jednocześnie jedną z wielu osób jakie wystąpiły o przyznanie pomocy w formie zasiłków celowych z uwagi na zniszczenia powstałe na skutek anomalii pogodowych. W takiej sytuacji należy uznać za uzasadnione stanowisko organów administracji, które wobec ograniczonych możliwości finansowych nie były w stanie zaspokoić w pełni wszystkich wniosków o przyznanie takiej pomocy. Ponadto W. M. uzyskała bezpośrednie wsparcie organów administracji w postaci zasiłku celowego w wysokości [...] zł, a więc nie została ona pozbawiona bieżącej pomocy do udzielenia której zobowiązane w takich nagłych przypadkach pozostają organy administracji. Co więcej należy wziąć pod uwagę, że sprawie brakuje uzasadnienia do przyznania zasiłku celowego na usunięcie szkód w całym budynku osobie, która jest jedynie jego współwłaścicielem.
W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że przyznanie zasiłku celowego na remont nieruchomości, która nie jest przez skarżącą która ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, wyklucza przyznanie wyższej pomocy. Wszystkie powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organom obu instancji nie można skutecznie zarzucić, że wadliwie uznały, że skarżącej pomoc w postaci zasiłku celowego nie może być przyznana.
W rozpoznawanej sprawie należy dodatkowo zwrócić uwagę, że skarżąca miała zapewniony czynny udział w każdym jego stadium prowadzonego postępowania. W takiej sytuacji nieuzasadnione pozostają również zarzuty dotyczące utrudnionego dostępu do protokołu oszacowania szkód sporządzonym przez wykwalifikowanego pracownika nadzoru budowlanego.
Mając to na uwadze nie można podzielić zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a., co mogłoby skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącej. W tym więc względzie dokonaną ocenę stanu faktycznego przez organy należało uznać za prawidłową. Zgodzić się należy ze stanowiskiem, że organy muszą przeznaczać środki finansowe, jakimi dysponują na te cele na rzecz osób, które tego naprawdę potrzebują. W związku z powyższym należało uznać, że uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji nie budzą zastrzeżeń w kontekście wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., i biorąc pod uwagę istotę i cel zasiłku z art. 40 u.p.s. oraz cele i zasady pomocy społecznej Sąd uznał, że skarga nie mogła mimo tego wywrzeć zamierzonego skutku. Skarżący i jego rodzina mają zapewnioną egzystencję, a zasiłek celowy na usuwanie skutków nawałnicy, co już wielokrotnie podkreślono, nie jest formą odszkodowania służącego pokryciu wszelkich strat z tego tytułu, a może być przyznawany tylko w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi i nie stwierdzając naruszenia przez organy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło