II SA/Po 1028/16

Dnia 22 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2016 roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej w skrócie: "Inspektor Powiatowy") decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...], umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości działania przewodów kominowych oraz podłączeń w mieszkaniach nr [...], w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, znajdującym się na Osiedlu [...] w P. (działka nr [...], ark. 02, obręb Ż.). W uzasadnieniu organ szczegółowo opisał przebieg postępowania zainicjowanego pismem M. G.-T., zam na os. [...], z dnia 10 stycznia 2011 r. Organ wskazał m.in., iż w sprawie zapadły dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2012 r. o sygn. II SA/Po 503/12 oraz z dnia 5 grudnia 2013 r. o sygn. II SA/Po 933/13. W drugim z tych wyroków sąd administracyjny nakazał organom usunięcie rozbieżności w zgromadzonym materiale dowodowym, dotyczącym prawidłowości działania przewodów kominowych oraz podłączeń w mieszkaniach nr [...], w wyżej opisanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Dalej Inspektor Powiatowy wyjaśnił, iż w związku z powyższym wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r. nałożono na Spółdzielnię Mieszkaniową "O. " obowiązek dostarczenia opinii technicznej w sprawie prawidłowości działania przewodów kominowych wentylacyjnych oraz podłączeń w mieszkaniach nr [...] oraz stanu technicznego szachtów instalacyjnych, znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na os. [...]. Dodatkowo, w dniu 04 września 2014r., inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. przeprowadzili ponowne czynności kontrolne w lokalach nr [...] Organ stwierdził, iż nie znalazł odpowiedzi na pytanie dlaczego problemy z wentylacją rozpoczęły się w lokalu nr [...] w 2008r., ponieważ termomodernizację budynku przeprowadzono w 2006r., wymiana okien w lokalu nr [...] nastąpiła w latach 2001/2002, a w lokalu nr [...] w latach 2006/2007. Ponadto rozważono i stwierdzono, że o nieprawidłowościach w przewodach nie świadczy zalanie sufitu i ściany w kuchni i łazience mieszkania nr [...], jak ustalono, powstało na skutek nieszczelności pokrycia dachowego - którą to usterkę usunięto. Dalej organ przytoczył konkluzje opinii przedłożonej przez Spółdzielnię Mieszkaniową "O. ", a sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego J. N. w lutym 2015r., w której potwierdzono, iż dla polepszenia stanu technicznego wentylacji mieszkania nr [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "O. " zleciła i wykonała zabiegi uszczelniające poprzez uszczelnienie kanałów wentylacyjnych w systemie ALU-FOL, a zgodnie z protokołem odbioru robót uszczelniających ALU-FOL, nie ma możliwości przenikania powietrza w pionach wentylacyjnych mieszkania 8 i 10. Dodatkowo biegły wskazał, iż Spółdzielnia wykonała otwory wentylacyjne w kanałach głównych w poziomie piwnic oraz zamontowała na kominach wentylacyjnych turbowenty wspomagające wywiew. J. N. w swojej opinii, oraz w jej uzupełnieniach zauważył, że można jednoznacznie stwierdzić, że wentylacja działa prawidłowo - tym bardziej, że wprowadzono zastosowanie środków optymalizujących jej działanie, jak uszczelnienia przewodów, założenie na wylotach (kominach) nasad wentylacyjnych CAGI (02.2012r.), a obecnie turbowentów. Dodatkowo zauważył, że zastosowanie w pionach wentylacyjnych wykładziny uszczelniającej ALU-FOL i turbowentów w sposób istotny podnosi standard jakościowy i funkcjonalny wentylacji grawitacyjnej. Nie stwierdził używania przez lokatorów elektrycznych wentylatorów wywiewnych. Autor opinii stwierdził, że przewody wentylacyjne i szachty instalacyjne są użytkowane w sposób niezagrażający życiu i zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku oraz potwierdził prawidłowość rozwiązania budowlanego całości wentylacji grawitacyjnej w mieszkaniach budynku nr [...]. Według biegłego rzeczoznawcy nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych wentylacyjnych zostały zlikwidowane. Podłączenia do mieszkań wykazują pewne nieprawidłowości - nie dotyczy to jednakże mieszkania nr [...], a realizacja budowlana stanu istniejącego wykonana została na bazie normatywów z lat 70-tych XX wieku (Prawo budowlane, warunki techniczne - wentylacja), a stan istniejący nie ma znaczenia z punktu widzenia problematyki wentylacji i jest zgodny ze sztuką budowlaną. Ponadto autor ww. opinii stwierdził, że kratki wentylacyjne w otworach wentylacyjnych w lokalu nr [...] mają przekrój standardowy. Z opinii kominiarskiej nr 27/09/15, z dnia 25 września 2015r. wynika, że kratki wentylacyjne w pomieszczeniach kuchni, łazienki i WC mają wymiary 14x21 cm. Inspektor Powiatowy zwrócił także uwagę na opinię kominiarską mistrza kominiarski M. B. z dnia 04 sierpnia 2015 r., w której stwierdzono, że przewody kominowe wentylacyjne z mieszkania nr [...] posiadają właściwą drożność i są uszczelnione wkładami kominowymi typu ALU-FOL prawidłowo. Przewody wentylacyjne z mieszkania nr [...] są indywidualne dla tego mieszkania, a ich wylot jest usytuowany razem z pozostałymi przewodami w grupie kominowej na zwieńczeniu komina, tak jak budynek był oddawany do użytkowania. Na głowicy kominowej są zamontowane prawidłowo nasady kominowe typu turbowent w celu usprawnienia działania wentylacji grawitacyjnej. Mieszkanie posiada nawietrzaki okienne zamontowane w górnej części okna prawidłowo. Nadto wskazano, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa "Osiedle Młodych" przedłożyła dokumentację potwierdzającą szczelne zamykanie drzwiczek rewizyjnych otwieranych w szachtach instalacyjnych w mieszkaniach nr [...] i 10, zamurowanie kratek wentylacyjnych (dolnych) w szachtach instalacyjnych mieszkań nr [...] i 10, usunięcie półek i przedmiotów z szachtów instalacyjnych w mieszkaniach nr [...] i 10 w budynku na os. L. w P. oraz fotografie potwierdzające wykonanie otworów nawiewnych, okratowanych na poziomie piwnic w budynku na os. L. w P., przy piwnicach nr [...]. Organ zaznaczył, iż pozostawiono kratki wentylacyjne (górne) w szachtach instalacyjnych, ponieważ w szachtach tych biegnie wewnętrzna instalacja gazowa. Dalej wyjaśniono, iż zgodnie z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2012r., sygn. akt II SA/Po 503/12, w kwestii utrzymania stanu technicznego budynków mieszkalnych w okresie ich użytkowania zastosowanie ma Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r. (Dz. U. Nr 74, poz. 836 z późn. zm.) w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Z treści § 16 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia wynika, że sposób użytkowania instalacji i urządzeń stanowiących wyposażenie lokalu powinien być zgodny z założeniami projektu oraz instrukcjami użytkowania tych instalacji i urządzeń. Nadto § 19 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia stanowi, że sposób użytkowania przewodów i kanałów dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych powinien być zgodny z założeniami projektu tych przewodów i kanałów oraz uniemożliwiać ograniczenie lub utratę ich drożności i szczelności. Co najistotniejsze, instalacje i urządzenia wentylacyjne powinny w okresie ich użytkowania zapewniać możliwość skutecznej wymiany powietrza w pomieszczeniach, ale zgodnie z warunkami założonymi w projekcie budynku (§ 22 ust. 1 ww. rozporządzenia) i w konsekwencji zapewniać warunki o jakich mowa w § 23 ww. rozporządzenia. Zatem w sprawie nie może znaleźć zastosowania wskazana przez M. G.-T. norma PN-83/B-03430, która dotyczy nowo wznoszonych budynków, a która nie obowiązywała w momencie realizacji przedmiotowego budynku na os. L. w P.. Inspektor Powiatowy zauważył, iż zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie uzyskania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na os. L. w P., t.j. z Rozporządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1966r., Nr 26, poz. 1570) oraz Zarządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U., Nr 10, poz. 44) - § 66 ust. 1, wymagane było w łazienkach i ustępach zapewnienie wymiany powietrza w ilości nie mniejszej niż 40m3/h - w pojedynczych ustępach i natryskach, 50m3/h - w ustępach z dwoma i więcej oczkami, licząc na każde oczko oraz w pojedynczych łazienkach (z ustępem lub bez), 25m3/h - na 1 pisuar. Zdaniem organu z protokołów kominiarskich wykonanych w dniach 09 lipca 2015r. i 25 września 2015r. wynika, że w lokalu nr [...] w pomieszczeniach kuchni, łazienki (przy oknie otwartym) i WC (przy oknie otwartym i zamkniętym) wartości strumieni objętości powietrza wentylacyjnego są większe, niż przewidziane w obowiązującej normie oraz w przepisach obowiązujących w trakcie projektowania i budowy przedmiotowego budynku. Dodatkowo, z protokołu kominiarskiego wykonanego w dniu 23 października 2015r. wynika, że także w lokalu nr [...] w pomieszczeniach kuchni, łazienki i WC (przy oknach zamkniętych i nawietrzakach okiennych otwartych) wartości strumieni objętości powietrza wentylacyjnego są większe, niż przewidziane w obecnie obowiązującej normie oraz większe niż w przepisach obowiązujących w trakcie projektowania i budowy przedmiotowego budynku. Ponadto, z okazanego projektu budowlanego wynika, że projektowana lokalizacja przewodów kominowych i szachtów instalacyjnych jest zgodna z zastaną w trakcie czynności kontrolnych. W projekcie budowlanym nie odnaleziono żadnych obliczeń dotyczących wentylacji grawitacyjnej. Z opisu wynika jedynie, że w budynku projektowana była wentylacja grawitacyjna i taka została wykonana. Na zakończenie organ zauważył, iż w celu poprawy przepływu powietrza w lokalu nr [...] przy oknach zamkniętych i nawietrzakach okiennych otwartych, Spółdzielnia Mieszkaniowa "O. " wykonała prace związane z powiększeniem powierzchni czynnej nawietrzaków okiennych w mieszkaniu nr [...]. Biegły rzeczoznawca J. N. poinformował, że zabieg ten winien w stopniu wystarczającym zapewnić prawidłową wentylację mieszkania przy oknach zamkniętych i nawietrzakach okiennych otwartych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. G., zarzucając niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i brak ustalenia przyczyn nieprawidłowego funkcjonowania wentylacji w jej mieszkaniu. Podniosła, iż mimo wykonania powiększenia otworów nawietrzających, do jej mieszkania wciąż przenikają brzydkie zapachy oraz zimne nawiewy. Zdaniem strony sporządzone w sprawie opinie mistrza kominiarskiego oraz rzeczoznawcy budowlanego są ze sobą sprzeczne w zakresie metody usunięcia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji. Zdaniem strony w sprawie konieczne jest wykonanie przez biegłego kompleksowej, spójnej ekspertyzy, wszechstronnie wyjaśniającej przyczyny występujących w jej mieszkaniu nieprawidłowości w działaniu wentylacji, oraz wskazującej skuteczne środki zaradcze. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "Inspektor Wojewódzki") decyzją z [...] 2016 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Podkreślono, iż właściciel lub zarządca obiektu ma utrzymywać obiekt w należytym stanie technicznym, bez względu na to, czy obiekt ten jest użytkowany czy też nie. W myśl art. 66 Prawo budowlane, po stwierdzeniu, iż obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Zdaniem organu bezspornym jest, iż w przeszłości wystąpiły nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji w lokalu nr [...] opisanego wyżej budynku. Ze zgromadzonego materiału wynika także, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "Osiedle Młodych" podjęła działania naprawcze, które jednak nie zadowoliły Odwołującej, wedle której nie rozwiązały zgłaszanego przez nią problemu. Dalej organ zauważył, iż w opinii technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego J. N. potwierdzono, iż dla polepszenia stanu technicznego wentylacji mieszkania nr [...] Spółdzielnia zleciła i wykonała zabiegi uszczelniające poprzez uszczelnienie kanałów wentylacyjnych w systemie ALU- FOL. Zgodnie z protokołem odbioru robót uszczelniających ALU- FOL, nie ma możliwości przenikania powietrza w pionach wentylacyjnych mieszkania 8 i 10. Dodatkowo Spółdzielnia Mieszkaniowa wykonała otwory wentylacyjne w kanałach głównych w poziomie piwnic oraz zamontowała na kominach wentylacyjnych turbowenty. Z ww. opinii wynika, że wentylacja działa prawidłowo, nie stwierdzono używania elektrycznych wentylatorów wywiewnych, przewody wentylacyjne i szachty instalacyjne są użytkowane w sposób niezagrażąjących życiu i zdrowiu. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż mistrz kominiarski M. B. w opinii kominiarskiej nr 5/08/15 z dnia 4 sierpnia 2015 r. i z dnia 25 września 2015 r. nr 27/09/15 stwierdził m.in. że: przewody kominowe wentylacyjne z mieszkania nr [...] posiadają właściwą drożność i są uszczelnione wkładami kominowymi prawidłowo, przewody wentylacyjne w mieszkania nr [...] są indywidualne dla tego mieszkania a ich wylot jest usytuowany razem z pozostałymi przewodami w grupie kominowej na zwieńczeniu komina, na głowicy kominowej umieszczono turbowenty, mieszkanie posiada nawietrzaki okienne. Podsumowując przeprowadzone w dniu 25 września 2015 r. badania anemometrem skrzydełkowym mistrz kominiarski wskazał, że przy uchylonym oknie przewody wentylacyjne działają prawidłowo, czyli jest dostarczana wystarczająca ilość powietrza, przy oknach zamkniętych nawietrzaki okienne nie podają wystarczającej ilości powietrza i tylko wentylacja WC pracuje prawidłowo (większa sprawność wynika z samodzielności pionu wentylacji WC, w przeciwieństwie do pionu wentylacji łazienki i kuchni, które mają wspólne ujście), a co za tym idzie, istnieje możliwość odwrócenia ciągu lub osłabienia wentylacji na skutek niezapewnienia właściwego dopływu powietrza z zewnątrz. Rzeczoznawca budowlany J. N., po zapoznaniu się z opinią kominiarską z dnia 23 października 2015 r. wskazał na konieczność powiększenia otworów nawiewających, co z dniem 23 lutego 2016 r. w mieszkaniu nr [...] zostało wykonane. Inspektor Wojewódzki wskazał nadto, iż wykonano uszczelnienie połączenia pomiędzy prefabrykowanymi elementami wentylacyjnymi nad mieszkaniem nr [...] w szybie wentylacyjnym z mieszkania nr [...], aby zlikwidować możliwość infiltracji powietrza do szybu łazienkowego z mieszkania nr [...], o czym mowa w opinii technicznej inż. W. S. z kwietnia 2011 r., odblokowano nawiew - wywiew w mieszkaniu nr [...], o czym mowa w protokole przeglądu mieszkania lokalu nr [...] inż. W. S. z 05 kwietnia 2011 r., przeszkoda pomiędzy IV a III piętrem (częściowe zagruzowanie szachtu) została usunięta. Dalej organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, tj. Rozporządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiektu budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1966 r., Nr 26 , poz. 1570) oraz Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 10 10, poz. 44) - § 66 ust. 1 wymagane było w łazienkach i ustępach zapewnienie wymiany powietrza w ilości nie mniejszej niż 40 m3/h - w pojedynczych ustępach i natryskach, 50 m3/h w ustępach z dwoma i więcej oczkami, oraz w pojedynczych łazienkach ( z ustępem lub bez) 25 m3 /h na 1 pisuar. Z protokołów kominiarskich wykonanych w dniu 09 lipca 2015 r. i w dniu 25 września 2015 r. wynika, że w lokalu nr [...] w pomieszczeniu kuchni, łazienki (przy oknie otwartym) i WC przy oknie otwartym i zamkniętym) wartości strumienie powietrza są większe niż przewidziane w przepisach obowiązujących w dacie budowy. Natomiast z protokołu kominiarskiego z dnia 23 października 2015 r. wynika, że w lokalu nr [...] w pomieszczeniach kuchni, łazienki i WC (przy oknach zamkniętych i nawietrzakach okiennych otwartych) strumienie powietrza są większe niż przewidziane w projekcie. Organ odwoławczy podzielił pogląd, iż brak jest podstaw do dostosowywania istniejących budynków mieszkalnych do zgodności z obowiązującymi aktualnie przepisami. Reasumując organ stwierdził, iż w prowadzonym postępowaniu, na skutek podejmowanych działań naprawczych nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w przepisie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a zatem prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości działania przewodów kominowych oraz podłączeń w mieszkaniach nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, znajdującym się na Os. L. w P., jest bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję wniosła M. G.-T. zarzucając: 1. nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), poprzez ograniczenie się do zapoznania się z pismami S. P., w których twierdzi się, że wykonano prawidłowo prace uszczelniające kanałów wentylacyjnych oraz odblokowano nawiew i wywiew w mieszkaniu nr [...], pomimo, iż skarżąca zgłaszała, że prace te nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W szczególności nie wyjaśniono, dlaczego dopiero w dniu 11 sierpnia 2016 r. Spółdzielnia stwierdziła w trakcie wizji lokalnej w lokalu nr [...] zagruzowanie szachtu instalacyjnego po dokonanym remoncie instalacji wodno-kanalizacyjnej, które utrudnia działanie wentylacji grawitacyjnej i czy wymienione prace remontowe nie rzutowały również w inny sposób na prawidłowość działania wentylacji w przedmiotowej nieruchomości (w szczególności czy w następstwie wykonanych prac nie uszkodzono wkładu kominowego uszczelniającego przewody wentylacyjne); 2) naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób nie wyczerpujący oraz jego wybiórcze rozpatrzenie, w tym dokonanie ustaleń co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez: a) zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności w opiniach mistrza kominiarskiego - M. B. z dnia 04 sierpnia 2015 r. (zalecenie wyposażenia otworów wentylacyjnych umożliwiające redukcję wolnego przekroju do [...]) oraz dr inż, J. N. z lutego 2015 r. (w punkcie 4.4. zalecono zamontowanie kratek wentylacyjnych o większej przepustowości), b) zaniechanie ustalenia, skąd w opiniach biegłych wniosek o prawidłowości funkcjonowania wentylacji, skoro inż. W. S. w opinii technicznej z dnia 05 kwietnia 2011 r. wskazuje na nieszczelność między szybami instalacyjnymi (szachtami), a pionami wentylacyjnymi. Wskazuje na przesunięcie prefabrykowanego elementu z kanałami wentylacyjnymi między mieszkaniem nr [...] ze szparą na łączenie prefabrykatów na sucho oraz na przesunięcie prefabrykowanego elementu z kanałami wentylacyjnymi między mieszkaniem nr [...] a stropodachem ze szparą na grubość haka montażowego (karta nr [...] w aktach sprawy). W odniesieniu do mieszkania nr [...] zaznacza - drzwi balkonowe - szpara duża, uszczelnić drzwi balkonowego (karta 35 w aktach sprawy), c) zaniechanie wyjaśnienia, czy skutecznie odblokowano nawiew i wywiew w mieszkaniu nr [...], którego zagruzowanie - zgodnie z informacją Spółdzielni Mieszkaniowej w piśmie z dnia 11 sierpnia 2016 r. - utrudnia działanie wentylacji grawitacyjnej, d) zaniechanie wyjaśnienia, czy prace remontowe w lokalu nr [...], których sposób wykonania rzutował na prawidłowość działania wentylacji w przedmiotowej nieruchomości, nie były przyczyną innych nieprawidłowości w działaniu wentylacji, w szczególności, czy nie uszkodziły uszczelnienia (wykonanego w systemie ALU-FOL) połączenia pomiędzy prefabrykowanymi elementami wentylacyjnymi nad mieszkaniem nr [...] w szybie wentylacyjnym z mieszkania nr [...] (na taką możliwość wskazywała skarżąca w piśmie z dnia 21 września 2016 r.). e) zaniechanie wyjaśnienia, dlaczego w opinii mistrza kominiarskiego M. B. z dnia 23 października 2015 r., w części dotyczącej wentylacji kuchni, wskazano wynik pomiaru: "0,0 - 1,1 m/s" i czy oznacza to brak działania wentylacji w tym pomieszczeniu oraz jakie znaczenie dla wykonanego pomiaru ma informacja zawarta w opinii: "w dniu pomiaru wiał silny wiatr 26 km/h przez co nasady typu turbowent wytwarzały duże podciśnienie w przewodach kominowych.". Czy odnotowana przez kominiarza okoliczność rzutowała na wynik uzyskanych pomiarów i czy nie było konieczne wykonanie ponownych pomiarów w warunkach braku silnego wiatru, f) zaniechanie ustalenia, czy po wykonaniu w dniu 23 lutego 2016 r. w mieszkaniu nr [...] powiększenia otworów nawiewających - zgodnie z zaleceniem rzeczoznawcy budowlanego dr inż. J. N. - wentylacja w ww. lokalu działa prawidłowo, w szczególności w kuchni. Brak jest wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji organu administracyjnego dlaczego nie wykonano pomiarów działania wentylacji w mieszkaniu nr [...], po wykonaniu prac naprawczych zalecanych przez biegłych w niniejszym postępowaniu. Zdaniem skarżącej powyższa okoliczność ma niezwykle istotne znaczenie dla sprawy, ponieważ w opinii z dnia 25 września 2015 r. mistrz kominiarski - M. B. stwierdził, że niezapewienie właściwego dopływu powietrza do mieszkania będzie skutkowało zbyt małą skutecznością wentylacji lub odwracaniem się ciągu jednej z wentylacji. W tej stwierdzono również: "...tylko wentylacja WC pracuje właściwie posiada ona większą sprawność, ponieważ komin pionu wentylacji WC jest samodzielny. Natomiast piony wentylacji kuchni i łazienki mają wspólne ujście przez co jest osłabiony ciąg", g) zaniechanie ustalenia na podstawie przeprowadzonych opinii biegłych (rzeczoznawcy dr inż. J. N. oraz mistrza kominiarskiego M. B.), jakie są przyczyny zimnych nawiewów w mieszkaniu nr [...]. Czy przyczyną nieprawidłowości w działaniu wentylacji jest układ wentylacyjny, czy sposób eksploatacji; 3. naruszenie art.84 k.p.a. w zw. z art.78 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie sporządzenia kompleksowej, spójnej ekspertyzy w zakresie prawidłowości działania wentylacji w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym os. L. w P. - z uwzględnieniem metody badań i kontroli instalacji wentylacji w mieszkaniach określonych normą PN/EN 14134:2008 (dotyczącej wytycznych ogólnych odnośnie procedury badania i kontroli dla instalacji nowych jak i istniejących oraz w przypadkach wykonywania pomiarów specjalnych) oraz wymogów określonych w normie PN-83/B-03430 dotyczącej wentylacji w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, pomimo wniosku skarżącej o wykonanie przez biegłego kompleksowej, spójnej ekspertyzy wszechstronnie wyjaśniającej przyczyny występujących w moim mieszkaniu nieprawidłowości w działaniu wentylacji oraz wskazującej skuteczne środki zaradcze; 4. naruszenie art.105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania z urzędu w całości bez stwierdzenia i wykazania okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania; 5. naruszenie § 19, § 22 oraz § 23 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1584) w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art.81 ust.4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz.414 z późn. zni.) poprzez zaniechanie ustalenia w toku postępowania czy sposób użytkowania przewodów i kanałów dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych uniemożliwia ograniczenie lub utratę ich drożności i szczelności, zapewnia bezpieczeństwo oraz ochronę interesów użytkowników innych lokali do których przylegają te przewody i kanały. Ponadto zaniechanie ustalenia, czy instalacje i urządzenia wentylacyjne zapewniają możliwość skutecznej wymiany powietrza w pomieszczeniach zgodnie z warunkami założonymi w projekcie oraz czy są utrzymywane w stanie technicznym zapewniającym ich sprawność i niezawodność funkcjonowania; zweryfikowania czy zapewniona jest pełna drożność i szczelność przewodów i urządzeń; zaniechanie kontroli stanu technicznego instalacji i urządzeń wentylacyjnych. Odpowiadając na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Skarżąca oraz przedstawiciel organu podtrzymali swoje stanowiska w sprawie na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 22 lutego 2016 r. Przedstawiciel organu argumentowała, iż problemy w mieszkaniu skarżącej być może wynikają z ocieplenia bloku oraz wymiany w nim okien na szczelniejsze, podczas gdy nawyki mieszkańców nie zmieniły się i nie zapewniają oni większej infiltracji tych pomieszczeń. Nie można również wykluczyć, że lokal nr [...] jest obecnie intensywniej wykorzystywany, przez co istniejąca i funkcjonująca wentylacja nie jest wystarczająca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była ocena stanu technicznego obiektu budowlanego - domu wielorodzinnego wchodzącego w skład zasobów mieszkaniowych S. P., znajdującego się na os. L. w P. (działka nr [...], ark. 02, obręb Ż.), a ściśle prawidłowości funkcjonowania wentylacji w mieszkaniach nr [...] znajdujących się w tym budynku – nr klatki schodowej 30. Podstawę jej rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 260 ze zm.). Zgodnie z art. 66 ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: (1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo (2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo (3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo (4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając zarazem termin wykonania tego obowiązku. Organy obu instancji uznały, iż stan techniczny ww. budynku na dzień orzekania nie wymaga wydania nakazu, o którym mowa ww. przepisie i z tej przyczyny umorzyły na podstawie art. 105 K.p.a. postępowanie jako bezprzedmiotowe. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż w przedmiotowej sprawie zapadły wcześniej dwa orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] 2016 r., nr [...], istotne jest ustalenie, czy rozstrzygnięcia te zostały wydane z uwzględnieniem zaleceń zawartych w szczególności wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. o sygn. akt II SA/Po 913/13. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organy orzekające po wydaniu ww. wyroku sprostały temu obowiązkowi – zastosowały się zarówno do oceny prawnej jak i wskazań, co do dalszego postępowania. Przede wszystkim zauważyć należy, iż zgodnie z zaleceniem zawartymi w wyroku z 5 grudnia 2013 r. organ I instancji zleciał sporządzenie ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości działania przewodów kominowych oraz ich podłączenia do mieszkań w budynku na os. L. w P.. Opinia ta sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego J. N. w lutym 2015 r. została oceniona oraz skonfrontowana z opiniami kominiarskimi mistrza kominiarskiego M. B. z dnia 4 sierpnia 2015 r. (nr 5/08/15) oraz z dnia 25 września 2015 r. (nr 27/09/15). Z opinii tych wynika, iż przewody kominowe wykonane zostały prawidłowo – mają właściwą drożność, zostały uszczelnione (ALU-FOL) i nie ma możliwości przenikania powietrza w pionach wentylacyjnych mieszkań nr [...] Ponadto wentylacja wspomagana jest przez turbowenty zamontowane na nasadach kominowych. Z opinii mistrza kominiarskiego ( z 4 sierpnia 2015 r. oraz 25 września 2015 r.) wynika, iż problemy z odpowiednią wentylacją pomieszczenia kuchni i łazienki w lokalu nr [...] wynikają m.in. z niedostateczną ilością powietrza zewnętrznego dostarczanego do tego lokalu. Biegły w opinii 4 sierpnia 2015 r. zasugerował, iż zamiast zwiększenia ilości powietrza zewnętrznego, można rozważyć wyposażenie otworu wylotowego w rozwiązanie umożliwiające redukcję wielkości tego otworu do [...]. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż z opinii tej nie wynika, aby rozwiązanie to, wskazane jako alternatywne do zapewnienia dopływu większej ilości powietrza zewnętrznego, było według mistrza kominiarskiego, jedynym możliwym sposobem poprawieniem funkcjonowania wentylacji w ww. lokalu. Dlatego nie można zarzucić organowi, iż nie dopatrzył się w tym zakresie sprzeczności między zaleceniami zawartymi w opinii M. B. z dnia 4 sierpnia 2015 r., a zaleceniami zgłoszonymi przez rzeczoznawcę budowlanego J. N. w opinii z lutego 2015 r. oraz w piśmie z 18 grudnia 2015 r. Rozwiązanie polegające na powiększeniu powierzchni nawietarzków okiennych celem zwiększenia dopływu powietrza zewnętrznego nie stoi sprzeczności z ocenami zawartymi w opiniach mistrza kominiarskiego z 4 sierpnia 2015 r. oraz 25 września 2015 r. W ocenie Sądu sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego J. N. opinia techniczna, uzupełniona opiniami mistrza kominiarskiego i przeprowadzonym przez tego drugiego badaniami przepływu powietrza w lokalu nr [...], pozwalała w wyczerpujący sposób określić stan techniczny budynku – w części dotyczącej nr [...], tj. klatki schodowej w której znajdują się lokale mieszkalne nr [...] Sąd nie dopatrzył się w tej opinii niejasności oraz innych uchybień, które uzasadniałyby odmówienie jej walorów dowodowych. Opinia ta jest wyczerpująca i zawiera opis stanu technicznego budynku w zakresie jego wentylacji oraz zlecenia dotyczące sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Brak było zatem podstaw do zlecenia sporządzenia kolejnej opinii w tym zakresie. Analiza stanu technicznego przedmiotowego budynku prowadzi do wniosku, iż po wykonaniu zaleceń biegłego rzeczoznawcy dotyczących udrożnienia szachtów, uszczelnienia drzwiczek szachtów, likwidacji kratek dolnych w szachtach w mieszkaniach [...] , wykonaniu otworu wentylacyjnego w szachtach na poziomie piwnic, zgłaszane przez lokatora lokalu nr [...] problemy z wentylacją mogą być rozwiązane przez zapewnienie w lokalu większej ilości powietrza zewnętrznego. Bezspornym jest, iż działania w tym kierunku zostały podjęte przez Spółdzielnię Mieszkaniową "O. ", która w dniu 23 lutego 2016 r. wykonała powiększenie otworów nawiewających w lokalu nr [...]. Ponadto z ustaleń organu II instancji wynika, iż wykonano uszczelnienie połączenia pomiędzy prefabrykowanymi elementami wentylacyjnymi nad mieszkaniem nr [...] w szybie wentylacyjnym z mieszkania nr [...], aby zlikwidować możliwość infiltracji powietrza do szybu łazienkowego z mieszkania nr [...], o czym mowa w opinii technicznej inż. W. S. z kwietnia 2011 r., odblokowano także nawiew - wywiew w mieszkaniu nr [...]. Zlikwidowano też przeszkody powstałe w szachcie łazienkowym podczas remontu łazienkowego w mieszkaniu nr [...]. Sąd zauważył także, iż organy stosując się do zaleceń zawartych w wyroku z 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Po 933/13), dokonały badania projektu budowlanego przedmiotowego budynku oraz ówcześnie obowiązujących przepisów technicznych dotyczących wentylacji budynków mieszkalnych. Jak wskazał Sąd w ww. wyroku z 5 grudnia 2013 r. oraz w wcześniejszym wyroku z 3 września 2012 r., sygn. akt II SA/Po 503/12 (także wydanym w granicach danej sprawy), w kwestii utrzymania stanu technicznego budynków mieszkalnych w okresie ich użytkowania zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999r. (Dz.U. Nr 74, poz. 836 z późn. zm.) w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych. Z treści § 16 ust. 1 pkt 1 powyższego rozporządzenia w szczególności wynika, że sposób użytkowania instalacji i urządzeń stanowiących wyposażenie lokalu powinien być zgodny z założeniami projektu oraz instrukcjami użytkowania tych instalacji i urządzeń. Nadto przepis § 19 ust. 1 pkt 1 i 2 powyższego rozporządzenia stanowi, że sposób użytkowania przewodów i kanałów dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych powinien być zgodny z założeniami projektu tych przewodów i kanałów oraz uniemożliwiać ograniczenie lub utratę ich drożności i szczelności. Instalacje i urządzenia wentylacyjne powinny w okresie ich użytkowania zapewniać możliwość skutecznej wymiany powietrza w pomieszczeniach, ale zgodnie z warunkami założonymi w projekcie budynku (§ 22 ust. 1 powyższego rozporządzenia) i w konsekwencji zapewniać warunki o jakich mowa w § 23 powyższego rozporządzenia. Sąd podziela ustalenie organów, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż sposób użytkowania przewodów wentylacyjnych zgodny jest z założeniami uzyskanego projektu budowlanego przedmiotowego budynku położonego na osiedlu L. w P. oraz obowiązujących w momencie jego postania przepisami rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiektu budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1966 r., Nr 26 , poz. 1570) oraz Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 10, poz. 44). Z badań przeprowadzonych w dniach 9 lipca 2015 r. oraz 25 września 2015 r oraz 23 października 2015 r. wynika, iż przy oknach otwartych przepływ powietrza w wc, łazience i kuchni spełnia powyższe złożenia. Ponadto z opinie sporządzonej w dniu 23 października 2015 r. wynika, iż przy zamkniętych oknach i otwartych nawietrzakach wentylacja łazienki i WC także jest prawidłowa. Z poczynionych przez organu ustaleń wynika zatem, iż stan techniczny przewodów wentylacyjnych w lokalu nr [...] zapewnia prawidłową wentylację łazienki i WC zarówno przy otwartych oknach oraz zamkniętych oknach (z otwartymi nawietrzakami). Zatem dla pomieszczeń tych spełnione zostały założenia wskazane w ww. rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. oraz Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Zauważyć należy, iż Zarządzenie to nie przewiduje, jak to mam miejsce w przypadku łazienek i ustępów, norm wymiany powietrza w pomieszczeniach kuchennych. W tej sytuacji zastosowanie znajdą ogólna zasada wynikająca z § 48 i § 49 tego Zarządzenia, która nakazywała zapewnienie odpowiedniej dla potrzeb użytkowych wymianę powietrza przez zastosowanie wentylacji wyciągowej naturalnej - § 48 ust. 1 i § 49 ust. 8 Zarządzenia. Z wyżej opisanych opinii M. B. mistrza kominiarskiego oraz rzeczoznawcy budowlanego jaka Nabzdyka wynika, iż powiększenie powierzchni nawietrzaków okiennych poprawi wentylację także w kuchni i zapewni odpowiednią wymianę powietrza niezbędną dla potrzeb użytkowych. W związku z wykonaniem w lutym 2016 r. prac usprawniających nawietrzaki zgodzić się należy z organami nadzoru budowlanego, iż brak jest podstaw do nałożenia nakazów na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, iż przedmiotowy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Podkreślić jeszcze raz należy, iż z ustaleń organów wynika, iż stan techniczny budynku oraz zastosowane w nim rozwiązania techniczne umożliwiają prawidłową wentylację lokalu nr [...], pod warunkiem zapewnienia do tego lokalu odpowiedniej ilości powietrza wewnętrznego, czy to poprzez otworzenie okien czy też otwarcie nawietrzaków okiennych. Jak już wyżej wspomniano, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, iż wobec braku poprawy stanu wentylacji w jej mieszkaniu konieczne było zlecenie przez organ wykonania dodatkowej, kompleksowej opinii, na okoliczność wyjaśnienia istniejących nadal nieprawidłowości. Jak wyżej opisano, stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozpatrzenia sprawy został wystarczająco ustalony i na jego podstawie stwierdzić można, że wykonano wszystkie wcześniejsze zalecenia wypowiadających się w sprawie biegłych oraz mistrza kominiarskiego. W tym miejscu zauważyć należy, iż wykonane jako ostatnie powiększenie nawietrzników w oknach mieszkania skarżącej (2016 r.), miało na celu poprawienie stanu, który już spełniał wartości określone wyżej wymienionymi aktami wykonawczymi. W tych uwarunkowaniach żadnego znaczenia dla sprawy nie mają zapisy z ostatniej czynności pomiaru stanu wentylacji (23.10.2015 r.) o odnotowanej wówczas sile wiatru. Zatem zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania Sąd nie podzielił. W tym stanie rzeczy organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 105 § 1 K.p.a. i umorzyły postępowanie stwierdzając, iż na dzień wydana decyzji brak okoliczności uzasadniających wydanie nakazu, o którym mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji postępowanie słuszne zostało uznane za bezprzedmiotowe, rozstrzygnięcie organów zgodne jest także z oceną prawną dotyczącą bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, wyrażoną w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2012 r., o sygn. II SA/Po 503/12. Kończąc Sąd stwierdził, iż w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do prowadzenia dalszych działań przez organy nadzoru budowlanego. W celu zapewnienia większego komfortu mieszkania, skarżąca może natomiast korzystać ze swoich uprawnień członka spółdzielni mieszkaniowej, określonych przepisami ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1222 ze zm.). Wobec powyższego Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.