II SA/Po 1050/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 grudnia 2017 r. wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi G. P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia oddalić wniosek. /-/ Jakub Zieliński W skardze na postanowienie Wojewody (dalej: Wojewoda), bliżej opisane w rubrum niniejszego postanowienia, skarżąca Gmina [...] (dalej: skarżąca; Gmina), reprezentowana przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), zawarła skierowany do tutejszego Sądu wniosek ewentualny – na wypadek odmówienia przez Wojewodę wstrzymania zaskarżonego postanowienia – o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] września 2017 r., którym Wojewoda uchylił postanowienie Starosty [...] z dnia [...] znak [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za utracone prawo własności. Motywując wniosek, Gmina wskazała na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody finansowej "poprzez wydanie decyzji administracyjnej przy braku pełnego zbadania sprawy oraz nierozpatrzenie istotnego zagadnienia wstępnego mającego wpływ na ostateczne rozstrzygniecie organu I instancji". Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Wojewoda odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia własnego z dnia [...] września 2017 r. , wobec czego zaktualizował się po stronie Sądu obowiązek rozpatrzenia zawartego w skardze wniosku ewentualnego w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1639, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności administracyjnej (lub też innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, to czy żądnie zostanie uwzględnione zależy między innymi od tego, czy akt ten jest wykonalny i czy jego wykonanie wywołuje bezpośredni skutek w postaci zagrożenia dóbr wymienionych w przywołanym przepisie. Wobec powyższego uznać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego bądź innego aktu w granicach sprawy służy zapobieżeniu wyrządzenia znacznej szkody lub możliwości powstania skutków trudnych do odwrócenia, gdyby okazało się, że w wyniku uwzględnienia skargi ten akt zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt II OZ 1143/08 – dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być zatem jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i dla swej skuteczności prawnej wymagają wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, przy czym przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. postanowienia NSA z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1143/08, z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 116/12 – dostępne jw.). Skutków takich niewątpliwie nie wywołuje zaskarżone postanowienie Wojewody wydane w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Postanowienie to, podjęte w kwestii wpadkowej, nie jest aktem podlegającym wykonaniu, gdyż nie stwierdza, jak również nie tworzy po stronie skarżącej lub innego podmiotu uczestniczącego w postępowaniu administracyjnym żadnego obowiązku prawnego ani uprawnienia. Ponadto zaskarżony akt nie wywołuje skutków materialnoprawnych, a jedynie skutki procesowe. Zatem nie można mówić w tym przypadku o możności wywołania przez te postanowienie niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą rozstrzygnięcia Wojewody, sprowadzającego się w swych skutkach do odmowy zawieszenia postępowania, jest stwierdzenie, że w sprawie nie wystąpiły przeszkody prawne do przerwania toku postępowania administracyjnego, jego prowadzenia i wydania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 437/11, dostępne jw.). Trzeba w tym miejscu podkreślić, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia prawidłowości wydania zaskarżonego aktu lub innego aktu objętego wnioskiem o wstrzymanie – w aspekcie jego zgodności z prawem (udzielenie ochrony tymczasowej nie stanowi rodzaju przedsądu w stosunku do sprawy głównej), ale jedynie to, czy wykonanie danego aktu jeszcze przed jego prawomocnym skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Dodać również należy, że przewidywanie przez skarżącą, iż postępowanie, w toku którego zapadło postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania, które następnie zostało uchylone zaskarżonym postanowieniem Wojewody, może zakończyć się niekorzystną dla Gminy decyzją stanowi odrębną kwestię i nie może być traktowane jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja taka może być przedmiotem ewentualnie skutecznego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, w sytuacji gdy na akt ten zostanie wniesiona stosowna skarga (por. postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 1221/14, dostępne jw.). W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania aktu (tj. z przyczyn formalnych odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu), wobec czego na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. /-/ Jakub Zieliński