II SA/Po 1050/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-04-19

Skład orzekający: Jakub Zieliński, Danuta Rzyminiak – Owczarczak, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne, jeśli istnieje porozumienie między stronami dotyczące zwolnienia z roszczeń, które zostało zawarte przed ostateczną decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne, jeśli ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości jest w obrocie prawnym, a porozumienie dotyczące zwolnienia z roszczeń zostało zawarte przed tą decyzją. Podważanie takiego porozumienia przez jedną ze stron nie wpływa na możliwość rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracyjny, który samodzielnie ocenia jego doniosłość prawną w kontekście przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
Starosta zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne, uznając za zagadnienie wstępne kwestię ważności porozumienia między wnioskodawcą a Gminą P. dotyczącego zwolnienia z roszczeń. Wojewoda uchylił postanowienie Starosty, uznając brak podstaw do zawieszenia postępowania. Gmina P. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 98 ust. 3 u.g.n. i art. 508 k.c. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę Wojewoda (dalej również: Wojewoda; organ II instancji, organ odwoławczy), w wyniku rozpoznania zażalenia R. K. (dalej również: wnioskodawca; uczestnik), postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 r., poz. 1257 – dalej: k.p.a.), uchylił postanowienie Starosty [...] (dalej również: Starosta; organ I instancji) z dnia [...] 2017 r. znak [...] r. o zawieszeniu postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Przedmiotowe orzeczenie Wojewody zostały wydane w następującym stanie sprawy. Starosta S. postanowieniem z dnia [...] 2017 r. znak [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a.: 1) z urzędu zawiesił toczące się w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147, z późn. zm. – dalej: u.g.n.) postępowanie [zainicjowane wnioskiem R. K.] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], arkusz mapy [...], obręb [...], objętych odpowiednio księgą wieczystą – KW nr [...] i KW nr [...]; 2) zobowiązał wnioskodawcę [R. K.] do wystąpienia, w terminie 30 dni od daty doręczenia tego postanowienia, do właściwego sądu z wnioskiem o wydanie orzeczenia, które uchyla porozumienie zawarte w dniu [...] 2001 r. pomiędzy wnioskodawcą a G. P. albo wykazania stosownymi dokumentami, że wniosek taki został już skierowany bądź też przedłożenia prawomocnego orzeczenia w tej sprawie. Uzasadniając wydane orzeczenie, Starosta powołał się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i stwierdził, że w sprawie występuje przeszkoda czasowo uniemożliwiająca kontynuowanie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości, które zgodnie z ostateczną decyzją Burmistrza G. P. z dnia z dnia [...] 2002 r. znak [...] zostały przejęte pod drogi i przeszły na własność Gminy. W ocenie organu I instancji okolicznością tą jest porozumienie z dnia [...] 2001 r. pomiędzy wnioskodawcą a G. P. obejmujące wzajemne zwolnienie z wzajemnych roszczeń związanych z zastosowaniem art. 98 ust. 1 u.g.n., w tym z roszczenia odszkodowawczego, o którym mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n. Zdaniem organu I instancji, "wykazanie przez wnioskodawcę postępowania, iż podjął on określone działania prawne w celu uchylenia porozumienia (...) [z dnia [...] 2001 r.] bądź dysponuje prawomocnym orzeczeniem w tej sprawie, stanowi zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania". W zażaleniu na postanowienie R. K. zarzucił temu orzeczeniu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 189 k.p.c. Wnioskodawca stwierdził, że w sprawie nie ma podstaw do zawieszenia postępowania i wzywania go do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o wydanie orzeczenia, które uchyla porozumienie zawarte w dniu [...] 2001 r., co nastąpiło przy braku jakichkolwiek przepisów prawnych mogących stanowić podstawę prawną wydania wyroku kształtującego w zakresie porozumienia z dnia [...] 2001 r., tj. wyroku "uchylającego/rozwiązującego" porozumienie. Wojewoda, motywując swoje rozstrzygnięcie, przedstawił wykładnię przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz przybliżył treść art. 98 ust. 1-3 u.g.n. Organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie sporne jest to, czy na mocy zawartej w dniu [...] 2001 r. umowy doszło do porozumienia w zakresie wysokości należnego odszkodowania. Zdaniem Wojewody oczekiwanie na ewentualne złożenie przez R. K. wniosku w przedmiocie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli i rozstrzygnięcie sądu powszechnego w tym zakresie nie powoduje stanu odpowiadającemu pojęciu zagadnienia wstępnego. Organ II instancji podniósł, że w świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zagadnienie wstępne powstaje wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od jego uprzedniego rozstrzygnięcia, zatem zagadnienie wstępne zachodzi tylko wtedy, gdy nie można wydać decyzji bez jego uprzedniego rozstrzygnięcia. W ocenie organu, w niniejszej sprawie wydanie decyzji jest możliwe, bowiem: - w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Burmistrza G. P. z dnia [...] 2002 r. znak [...] zatwierdzająca, na wniosek R. K., podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...] – na działki nr [...] (przy czym działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] zostały przeznaczone pod drogi); - pomiędzy stronami nie doszło (po wydaniu decyzji podziałowej) do umownego uzgodnienia wysokości odszkodowania, natomiast w piśmie z dnia 21 lutego 2017 r. R. K. wniósł do Starosty [...] o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotowe działki. Organ II instancji poza przedstawieniem powyższych okoliczności, wskazujących na to, że w przedmiotowej sprawie możliwe było i jest wydanie decyzji, stwierdził zrazem, że za brakiem podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przemawia szereg względów. Wojewoda m.in. stwierdził, że podważanie przez jedną ze stron zawartego w dniu [...] 2001 r. porozumienia nie ma wpływu na wynik postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości, bowiem roszczenie o odszkodowanie powstaje dopiero po nabyciu cech ostateczności przez decyzję podziałową i nie jest możliwe ustalenie bądź też zrzeczenie się odszkodowania przed powstaniem roszczenia o to odszkodowanie, co zdaniem organu – wynika z art. 98 ust. 3 u.g.n. Zdaniem organu odwoławczego oświadczenie strony z dnia [...] 2001 r., w którym zrzeka się odszkodowania za nieruchomość, nie mogło wywołać skutku w postaci rezygnacji z odszkodowania, gdyż powołany powyżej przepis kategorycznie wskazuje, że za przejęte pod drogi publiczne nieruchomości przysługuje odszkodowanie. Sprawa odszkodowania za przejęte z mocy prawa działki gruntu na rzecz podmiotów publicznoprawnych, wydzielone przy podziale nieruchomości pod drogi publiczne, rozstrzygana jest ostatecznie decyzją administracyjną na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Brak jest zatem podstaw do przypisywania odszkodowaniu za odjęcie własności działek gruntu wydzielonych przy podziale nieruchomości pod drogi cywilnoprawnego charakteru, skutkującego zastosowaniem wobec uprawnienia o ustalenie i wypłatę tego odszkodowania cywilnoprawnej instytucji uregulowanej w art. ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459, z późn. zm.), Uznając prawo do zrzeczenia się odszkodowania za działki przejęte pod drogi publiczne, Wojewoda stwierdził, że takie zrzeczenie się jest prawnie dopuszczalne dopiero wówczas, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna (na uzasadnienie czego odwołał się do stanowiska orzecznictwa). Końcowo Wojewoda stwierdził, że organ I instancji błędnie uznał, iż "w sprawie występuje prejudykat uzasadniający zawieszenie postępowania, skoro na dzień dzisiejszy występuje w obrocie prawnym decyzja podziałowa, która wywołać miała skutki, za które (...) [skarżący] domaga się odszkodowania, a kwestionowane porozumienie dotyczące »zrzeczenia« się odszkodowania zawarte zostało jeszcze przed wydaniem i uprawomocnieniem się decyzji Burmistrza G. P. z [...] 2002 r. znak [...]". Skargę na powyższe postanowienie wniosła G. P., zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej: k.p.a.) poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki do uchylenia postanowienia Starosty z dnia [...] 2017 r. z uwagi na brak podstaw do zawieszenia postępowania przez organ I instancji w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; b) art. 7 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia; c) art. 8 k.p.a. poprzez działanie, które nie pogłębia zaufania do organów administracji publicznej, w szczególności poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego, nieprzestrzeganiu przepisów postępowania administracyjnego polegającego na nieprawidłowym zastosowaniu przepisów prawa materialnego; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 98 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 508 k.c. poprzez ich błędną wykładnię oraz przyjęcie, że w niniejszej sprawie skarżąca i uczestnik "nie uzgodnili zasad rozliczenia odszkodowania za działki gruntu wydzielone przy podziale nieruchomości pod drogi publiczne" oraz uznanie, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania instytucja uregulowana w art. 508 k.c., a tym samym naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W uzasadnieniu skarżąca podniosła m.in., że zagadnienie występujące w przedmiotowej sprawie ma charakter wstępnego zagadnienia prawnego, które wymaga rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, przy czym istotą zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie jest zbadanie przez sąd powszechny istnienia stosunku prawnego pomiędzy skarżą a uczestnikiem w przedmiocie ważności zawartej umowy o zwolnienie z długu w rozumieniu art. 508 k.c. Zdaniem Gminy, wstrzymanie toku postępowania administracyjnego z przyczyny wskazanej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nastąpi, jeżeli organ prowadzący postępowanie nie dysponuje "elementem" pozwalającym rozstrzygnąć władczo o prawach i obowiązkach stron tworzonego przezeń stosunku administracyjnoprawnego. Gmina stwierdziła, że w przedmiotowym postępowaniu organ I instancji nie ma możliwości prawidłowo rozstrzygnąć sprawę bez zbadania rzeczonego porozumienia przez inny organ lub sąd do tego uprawniony. Ponadto skarżąca, odnosząc się do treści art. 98 ust. 3 u.g.n., podniosła, że ustalenie odszkodowania następuje w trybie administracyjnym, jednak ustalenia, "jakie w tym przedmiocie miały miejsce pomiędzy stronami", mają charakter cywilnoprawny i "zasadniczo istnieje możliwość zrzeczenia się roszczenia o odszkodowanie za grunty wydzielone pod drogi publiczne". Skarżąca stwierdzała, że mając na uwadze cywilnoprawny charakter prowadzonych rokowań, negocjacji, uzgodnień, skutki tych ustaleń powinny być badane z uwzględnieniem prawa cywilnego, co uzasadnia zawieszenie postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto Gmina przedstawiła analizę okoliczności dotyczących zawarcia porozumienia z dnia [...] 2001 r. przed uprawomocnieniem się decyzji podziałowej oraz jego skutków prawnych (co do zwolnienia z długu, jak i przedawnienia roszczenia o zapłatę odszkodowania). Przy tak sformułowanych zarzutach, Gmina wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Wojewody jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie zaś o uchylenie tego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda – podtrzymując dotychczasowe stanowisko co do tego, że podważanie przez jedną ze stron zawartego w dniu [...] 2001 r. porozumienia nie ma wpływu na wynik postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości, bowiem roszczenie o odszkodowanie powstaje dopiero po nabyciu cech ostateczności przez decyzję podziałową – wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2018 r. uczestnik postępowania (wnioskodawca), podzielając stanowisko Wojewody, wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 (pkt 3) i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody, w którym organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...] 2017 r. o zawieszeniu postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu – i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Zatem chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Innymi słowy, chodzi o sytuację, kiedy zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze w ogóle rozstrzygnięte orzeczeniem ostatecznym, czy prawomocnym, a nie o to, jak zostało rozstrzygnięte (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1699/14, dostępnym w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy też podkreślić, że na interpretację zagadnienia wstępnego jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają wpływu względy natury celowościowej i ekonomiki postępowania. W konstrukcji zagadnienia wstępnego elementem najważniejszym, którego brak eliminuje możliwość zawieszenia postępowania, jest zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2508/15, dostępnym jw.). W niniejszej sprawie stanowisko Wojewody co do braku podstaw do zawieszenia postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomości stanowiące działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza G. P. z dnia [...] 2002 r. znak [...], przejęte z mocy prawa przez G. P. w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. – jest trafne. W konsekwencji uchylenie zaskarżonego postanowienia Starosty na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. okazało się w pełni zasadne i prawidłowe formalnie. Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Powołany zaś przez strony postępowania przepis art. 98 ust. 3 u.g.n. przewiduje, że za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem, a jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Z powyższego wynika, że – jak słusznie zauważył organ II instancji – skoro w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja z dnia [...] 2002 r. zatwierdzająca podział nieruchomości, z której zostały wydzielone konkretne działki przeznaczone pod drogi [publiczne] i pomiędzy stronami nie doszło (po wydaniu decyzji podziałowej) do umownego uzgodnienia wysokości odszkodowania, zaś właściciel podzielonej nieruchomości złożył wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotowe działki, to możliwie jest rozstrzygnięcie przez organ w przedmiocie odszkodowania za nieruchomości wydzielone w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. pod drogi publiczne. Podjęcie na drodze cywilnoprawnej próby podważania przez którąkolwiek ze stron porozumienia z dnia [...] 2001 r. nie ma wpływu na wynik postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości. Porozumienie takie obiektywnie istnieje, zaś organ prowadzący postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania samodzielnie powinien ocenić jego doniosłość prawną na płaszczyźnie przepisu art. 98 ust. 3 u.g.n., tj. czy zawiera ono skuteczne zrzeczenie się przez wnioskodawcę (właściciela dzielonej nieruchomości, z której wydzielono działki przeznaczone pod drogi publiczne), roszczenia odszkodowawczego, o którym mowa w powołanym przepisie. W niniejszej sprawie nie było potrzeby szczegółowo rozważać problematyki dopuszczalności "zrzeczenia się" odszkodowania za wywłaszczoną lub przejętą z mocy prawa nieruchomość, gdyż leży to poza granicami niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a., która dotyczy prawidłowości rozstrzygnięcia administracyjnego o charakterze procesowym (postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania). Dlatego też tutejszy Sąd nie analizował charakteru roszczenia odszkodowawczego wynikającego z art. 98 ust. 3 u.g.n. ani przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących zwolnienia z długu czy też wygaśnięcia roszczenia. Jak już to zastało wyjaśnione, zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej poprzez bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Starosta w żaden sposób nie wykazał, że to od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny zależy rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle. Przeciwnie, organ I instancji wyraźnie dał wyraz swojemu przekonaniu, że od ewentualnego rozstrzygnięcia sądu powszechnego zależy jednie kierunek (rodzaj) rozstrzygnięcia administracyjnego w zakresie zasadności wniosku (żądania ustalenia odszkodowania), gdyż "przyjął, że w toku postępowania żadna ze stron nie wykazała, iż moc obowiązującego zawartego Porozumienia została uchylona. Tym samym organ nie może dowodu z tego dokumentu pominąć, chyba że wnioskodawca udowodni, iż podjął czynności prawne zmierzające do wyeliminowania tego dokumentu z obrotu prawnego w drodze powództwa cywilnego przeciwko G. P. bądź dysponuje prawomocnym orzeczeniem, które Porozumienie uchyla". Wynika to też wprost z punktu 2. osnowy postanowienia z dnia [...] 2017 r. o zawieszeniu postępowania, w którym zobowiązał wnioskodawcę do wystąpienia do właściwego sądu z wnioskiem o wydanie orzeczenia, które uchyla porozumienie zawarte w dniu [...] 2001 r. pomiędzy tą stroną a G. P. albo wykazania stosownymi dokumentami, że wniosek taki został już skierowany bądź też przedłożenia prawomocnego orzeczenia w tej sprawie. Organ I instancji nie wskazał zatem na obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania, lecz na kwestie związane ze znaczeniem porozumienia z dnia [...] 2001 r. zawartego pomiędzy wnioskodawcą a G. P., obejmującego wzajemne zwolnienie z roszczeń związanych z zastosowaniem art. 98 ust. 1 u.g.n. dla rozstrzygnięcia sprawy. Oceny tej powinien zaś dokonać samodzielnie organ prowadzący postępowanie administracyjne, kierując się prawidłową wykładnią przepisu art. 98 ust. 3 u.g.n. w zakresie dopuszczalności zrzeczenia się roszczenia odszkodowawczego, o którym mowa w powołanym przepisie. Podjęcie próby procesowego "zmuszenia" wnioskodawcy do podjęcia "określonych działań prawnych w celu uchylenia porozumienia (...) [z dnia [...] 2001 r.]" nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomości wydzielone pod drogi publiczne w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. Uzależnienie rozstrzygnięcia sprawy od podjęcia takich działań przez stronę postępowania było niezgodne z zastosowanymi przepisami postępowania i prawa materialnego. Z uwagi na powyższe, tutejszy Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2017 r. nie narusza przepisów prawa, w tym przepisów powołanych w zarzutach skargi, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie z obrotu prawnego. Wyjaśnienia wymaga jedynie jeszcze to, że organ II instancji, stosując w przedmiotowej sprawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. trafnie w osnowie orzeczenia orzekł, że uchyla zakażone postanowienie. Z uwagi na brzmienie art. 144 k.p.a., do zażaleń mają tylko odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Wobec tego w postępowaniu zażaleniowym mogą wystąpić sytuacje, gdy odpowiednie stosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. będzie sprowadzało się jedynie do uchylenia przez organ II instancji postanowienia organu I instancji i takie rozstrzygnięcie nie będzie wówczas oznaczało naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a tym bardziej rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 686/09, dostępny jw.; A. Wróbel, komentarz do art. 144 k.p.a. [w:] M. Jaśkowska Małgorzata, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX 2013, nr 157142). Z uwagi na powyższe w sprawie brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji i jednoczesnego negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania poprzez umorzenie postępowania administracyjnego (w tym zakresie). Tym bardziej, że mogłoby to być mylące dla prawidłowego odczytania rozstrzygnięcia organu II instancji. W przypadku wniesienia zażalenia w sprawie zawieszenia postępowania organ odwoławczy właściwy do rozpatrzenia zażalenia ma bowiem wyłącznie kompetencje do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w sprawie zawieszenia, zatem nie jest właściwy do wkroczenia decyzyjnie w zakres postępowania właściwego dla meritum sprawy, a tym samym do umorzenia postępowania (por. J. Zimmermann, glosa do wyroków NSA: z dnia 28 listopada 1991 r. sygn. akt SA/Wr 1097/91, OSP 1995/1/20 oraz z dnia 2 czerwca 1993 r. sygn. akt SA/Wr 1744/92, OSP 1995/1/21; Przybysz P. komentarz do art. 144 k.p.a. [w:] P. Przybysz Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el., 2018, nr 548683). Ponadto Sąd wyjaśnia, w odpowiedzi na zawarte w piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2018 r. żądanie uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postępowania, że w przepisach art. 200art. 202 p.p.s.a., odnoszących się do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, ustawodawca nie przewidział zwrotu kosztów zastępstwa procesowego dla uczestnika postępowania na prawach strony, niezależnie od wyniku tego postępowania (tak NSA w postanowieniu z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt II OZ 174/13, dostępnym jw.). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło